II SAB/Wa 231/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Sprawiedliwości nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 24 stycznia 2025r. K. N. (dalej "Skarżący") w wiadomości e-mail złożył do Ministra Sprawiedliwości (dalej "Minister") wniosek o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: kopii wszystkich dokumentów dot. zgłoszenia się sędzi Sądu Okręgowego w [...] A. H. M. do konkursu ogłoszonego w MP z 2020 r. poz. 796 na jedno wolne stanowisko sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie Apelacyjnym w [...], w tym : a) opinii przełożonych, w tym sędziów wizytatorów, rekomendacje, kartę zgłoszenia z załączonymi dokumentami, opinie Kolegium Sądu Apelacyjnego w [...], wraz z wynikiem głosowania na tą kandydatkę ( ewentualnie dokumenty współistniejące, załączone) dokumentów dotyczących stabilności wydawanych orzeczeń przez w/w kandydatkę z podaniem jego dorobku (ilości) i ilości ich uchyleniu przez inne składy orzekające, w tym Sąd Najwyższy z podaniem sygnatur spraw, postanowienia Prezydenta RP z powołaniem w/w na sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] wszystkich decyzji Ministra Sprawiedliwości dotyczących delegowania sędzi Sądu Okręgowego w [...] A. H. M. do Sądu Apelacyjnego w [...], wydanych orzeczeń przez Sąd Apelacyjny w [...] lub inny Apelacyjny lub Sąd Najwyższy którymi z urzędu uchylił inne orzeczenia wydane w składzie z sędzią delegowanym przez Ministra Sprawiedliwości do orzekania w Sądzie Okręgowym lub Apelacyjnym na terenie kraju w okresie od 2018 - daty wydania informacji. projektu (może być w PDF) nowelizującej ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 21 stycznia 2025 r. dotyczącej delegowania sędziów. Skarżący zaznaczył we wniosku, że dokumenty te są mu niezbędne gdyż musi je dostarczyć do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej "ETPCz") z uwagi na toczące się tam postępowanie N. vs. Polska, skarga nr [...]. Minister w dniu 11 lutego 2025r. udzielił Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej. Jednocześnie Minister zaznaczył, że nie posiada on dokumentów wymienionych w pkt 3 wniosku, gdyż sądy nie przekazują wyroków do Ministerstwa. Minister w odpowiedzi na wniosek wskazał również link do rządowego projektu ustawy, który dotyczy sędziów delegowanych do pracy w innym sądzie. Minister wskazał również ,ze nie jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych zawartych w innych dokumentach dotyczących procesu nominacji. W dniu 8 lutego 2025r. K. N. za pośrednictwem e-PUAP złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] stycznia 2025r. o udzielenie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że Minister dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a.), 2. zobowiązanie Ministra do podjęcia czynności lub wydania aktu w terminie 7 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt. 1 p.p.s.a), 3. zwolnienie z opłaty, 4. rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt. 2 i 4 p.p.s.a.) Skarżący w uzasadnieniu skargi, powołuje się na art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 poz. 902 dalej "u.d.i.p."), który wskazuje, że udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ponadto gdy organ nie udostępnia skarżącemu żądanej informacji aby nie pozostawać w bezczynności, musiałby wydać decyzję administracyjną. Z jej treści wynikałoby tym samym, z jakich przyczyn nastąpiła odmowa, pozwalając na ocenę, czy odmowa udostępnienia żądanej informacji była legalna. Ponadto dodać należy, że nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1027/14, LEX nr 1464729, wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1781/18 LEX nr 2785865). Termin odliczamy od daty dziennej złożenia wniosku, organ zobowiązany jest tak zarządzać odbieraniem korespondencji, żeby ten obowiązek został wykonany. Ponadto organ nie może przerzucać swojego nieprawidłowego działania na wnioskodawcę. (vide w mojej sprawie K. N. vs. Pierwszy Prezes Sadu Najwyższego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt: III OSK 1637/23, Legalis ). W tym przypadku Minister nie dochował 14 dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek. Nie wydał również decyzji odmownej, co według Skarżącego rodzi bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej lub wydania decyzji w sprawie (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz.1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W rozpoznawanej sprawie kwestia podmiotowa nie budziła wątpliwości, bowiem Minister Sprawiedliwości jako organ reprezentujący zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Żądane informacje stanowią informację i publiczną i w zakresie w jakim były w posiadaniu Organu zostały Skarżącemu udostępnione. W niniejszej sprawie Skarżący złożył swój wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu [...] stycznia 2025r. poprzez wiadomość e-mail. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. termin na udzielenie odpowiedzi przez Ministra Sprawiedliwości upływał w dniu 7 lutego 2025r. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że Minister Sprawiedliwości udzielił Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek w dniu 11 lutego 2025r., a zatem 4 dni po określonym ustawowo terminie. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Minister powinien był powiadomić Skarżącego o przyczynach nieudostępnienia odpowiedzi na wniosek w terminie wskazanym w ust. 1 lub też poinformować go o kolejnym terminie do udzielenia odpowiedzi – czego jednak nie uczynił. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w piśmiennictwie z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wtedy, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Oznacza to, że z bezczynnością w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy adresat wniosku milczy, lecz także gdy odmawia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej (patrz. Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, 3. Wydanie Wolters Kluwer, Warszawa 2016). Podobne stanowisko wyrażone jest również orzecznictwie sądów administracyjnych, które jasno wskazuje, że udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 13 ust.1 u.d.i.p. powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki a organ w przypadku niemożności dochowania terminu wskazanego w ustawie winien jest zawiadomić o tym stronę (patrz: wyrok WSA w Łodzi z dnia 10.04.2024r. sygn. II SAB/Łd 25/25 – LEX 3856321, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13.02.2025r. sygn. II SAB/Ol 59/24 – LEX nr 3830671). Reasumując należy stwierdzić, że organ udzielił Skarżącemu, żądanych informacji oraz wskazał dlaczego nie udzielił informacji w zakresie żądanych wyroków i części dokumentów nie znajdujących się w posiadaniu organu, jednak odpowiedź na wniosek Skarżącego została wystosowana 4 dni po upływie terminu o którym mowa w art.13 u.d.i.p. Biorą pod uwagę powyższe, Sąd stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a, stwierdził, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia [...] stycznia 2025r. o udostępnienie informacji publicznej. Stwierdzając stan bezczynności organu w ww. zakresie, Sąd uznał w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa.