II SAB/Wa 236/24

WyrokWSA w Warszawie2024-09-19

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Maciejuk, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor [...] Parku Narodowego dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora [...] Parku Narodowego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni, uznając, że organ pozostawał w bezczynności. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalając w tym zakresie żądanie skarżącego. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący zmian w umowach w zakresie waloryzacji wynagrodzenia wykonawców. Po bezskutecznym upływie terminu na odpowiedź, skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zasądzenia kwoty 2000 zł oraz zwrotu kosztów. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował, że wniosek służy celom prywatnym i stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Dyrektora [...] Parku Narodowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Dyrektora [...] Parku Narodowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora [...] Parku Narodowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego B. M. z dnia [...] grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora [...] Parku Narodowego na rzecz skarżącego B. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] grudnia 2023 r. B.M. (dalej jako "wnioskodawca" lub "skarżący") złożył do Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego z siedzibą w [...] (dalej jako "Dyrektor" lub "organ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Działając na podstawie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 i art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnoszę o: 1) wskazanie czy od dnia 10 listopada 2022 r. do dnia złożenia wniosku, tj. od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców [...] Park Narodowy dokonywał zmian obowiązujących umów w zakresie dotyczącym waloryzacji lub jakiejkolwiek innej zmiany dotyczącej wynagrodzenia należnego wykonawcom? 2) jeżeli odpowiedź na ww. pytanie jest twierdząca to wnoszę o przesłanie skanów: a) umów, których dotyczyły zmiany, b) zawartych aneksów wprowadzających zmiany w zakresie wynagrodzenia. Pismem z 21 marca 2024 r. wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o: 1) zobowiązanie organu do rozpatrzenia ww. wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w dniu 6 grudnia 2023 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na który nie otrzymał jakiejkolwiek odpowiedzi. Pomimo upływu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej terminu, zobowiązującego organ do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji odmownej. Skarżący nie otrzymał również żadnej informacji od organu, która wskazywałaby na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanej informacji. Skoro zatem organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego, tj. skarżącemu nie została udostępniona wnioskowana informacja, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia takiej informacji, oczywiste jest, że organ dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i dopuścił się bezczynności w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o oddalenie skargi w całości, nieobciążanie organu grzywną oraz kosztami postępowań, w tym kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że organ zawarł z firmą [...] umowy o wykonanie działań ochronnych na obszarze projektu "[...]" w latach 2022-2023, o wykonanie działań ochronnych na obszarze projektu "[...]" w latach 2022-2023 oraz o wykonanie działań ochronnych na obszarze projektu "[...]" w latach 2022-2023. Kancelaria adwokacka w której skarżący jest adwokatem wystąpiła do organu w imieniu ww. firmy z wnioskami o waloryzację przedmiotowych umów. Organ po analizie dokumentacji odmówił przychylenia się do wniosków o waloryzację złożonych przez ww. kancelarię adwokacką w imieniu firmy wykonującej zadania na rzecz [...] Parku Narodowego. Z powyższego należy wywieść, że złożony przez skarżącego wniosek o udzielenie informacji publicznej odnośnie czy organ dokonywał waloryzacji umów lub jakiejkolwiek zmiany dotyczącej wynagrodzenia wykonawców jest wnioskiem służącym celom prywatnym a nie celowi jakiemu została powołana ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Dyrektora, informacja żądana przez skarżącego nie mieści się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarga złożona w niniejszej sprawie powinna więc zostać odrzucona jako niedopuszczalna, względnie oddalona jako bezzasadna. Skierowanie skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a także wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest nadużyciem prawa do wykorzystywania instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji. Działania skarżącego, dla którego inicjowanie postępowań sądowych nie służy ochronie naruszonych praw, a stanowi cel sam w sobie, uznane być musi za nadużycie prawa do sądu. Celem ww. ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb wnioskodawców w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych lub zawodowych. Skarżącemu, kierując skargi do sądów, w tym do wojewódzkiego sądu administracyjnego, bardziej zależy na czerpaniu korzyści finansowych z mniej lub bardziej świadomych naruszeń prawa. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w ten sposób wykazuje swój subiektywny interes. Tymczasem ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem art. 1 ust. 1 ww. ustawy jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. W przypadku gdy informacja nie ma waloru informacji publicznej, organ nie jest zobowiązany wydać decyzji odmownej, a jedynie pisemnie powiadomić, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Żądanie skarżącego wprost odnosi się do informacji, które mają posłużyć do załatwiania indywidualnej sprawy osoby składającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej (szykowanie pozwu przeciwko organowi) nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej. Skarżący, składając wnioski o udostępnienie informacji publicznej próbuje utrudnić działanie organu, działa w celu uzyskania danych aby móc je wykorzystać do prowadzenia sprawy swojego klienta, tj. firmy [...], którego łączyły umowy z [...] Parkiem Narodowym. O tym też świadczy zawarte w skardze żądanie skarżącego o nałożenie wysokiej sumy pieniężnej obok kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej też jako "u.d.i.p.") terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.) park narodowy jest państwową jednostką budżetową. § 1 Statutu [...] Parku Narodowego z siedzibą w [...] stanowi z kolei, że ww. Park, będący państwową osobą prawną działa na podstawie powyższej ustawy. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Dyrektor, jako podmiot reprezentujący państwową osobę prawną, jaką jest [...] Park Narodowy z siedzibą w [...], jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wbrew temu co podnosi organ w odpowiedzi na skargę, spełniony został zatem zakres podmiotowy u.d.i.p. Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. W omawianym trybie nie można też domagać się oceny zgodności z prawem wytworzonych dokumentów (por. wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że zakres pojęcia informacji publicznej należy interpretować szeroko uwzględniając konstytucyjny charakter tego prawa. Informację publiczną stanowi, zatem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub w zakresie swoich kompetencji gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń LEX nr 423325). Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostepnieniu. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że żądane we wniosku skarżącego informacje czy organ dokonywał zmian obowiązujących umów w zakresie dotyczącym waloryzacji lub jakiejkolwiek innej zmiany dotyczącej wynagrodzenia należnego wykonawcom stanowią informacje publiczne w rozumieniu ww. przepisów. Prawo do uzyskania informacji obejmuje bowiem dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę praw i wolności innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Skarżący w swojej skardze zarzuca organowi bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z [...] grudnia 2023 r. i udostępnieniu żądanych w nim informacji publicznych. Organ z kolei dopiero w odpowiedzi na skargę podnosi, że złożony przez skarżącego wniosek służy celom prywatnym a nie celowi jakiemu została powołana ustawa o dostępie do informacji publicznej. Skierowanie skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej, a także wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest zaś w ocenie organu nadużyciem prawa do wykorzystywania instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji. Działanie skarżącego, dla którego inicjowanie postępowań sądowych nie służy ochronie naruszonych praw, a stanowi cel sam w sobie, uznane być musi za nadużycie prawa do sądu. Skarżący w ten sposób wykazuje swój subiektywny interes. Tymczasem ustawa o dostępie do informacji publicznej, nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowane w judykaturze stanowisko, gdzie wskazano, że sama konkretna użyteczność informacji dla celów prywatnych wnioskodawcy nie wyłącza możliwości żądania jej udostępnienia - gdy w istocie dotyczy ona generalnie spraw publicznych. Odmienne rozumienie - określających ramy udostępnienia informacji publicznej - przepisów prowadziłoby do absurdalnego skutku (intencji ustanowienia takich reguł nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy), gdzie określoną informację - ze swego charakteru stanowiącą "publiczną", gdyż dotyczącą funkcjonowania państwa i jego instytucji - mogłaby pozyskać każda osoba, z wyjątkiem tej faktycznie nią aktualnie zainteresowanej - w kontekście swej sytuacji osobistej (własnych interesów). Przy takim rozumieniu regulacji, osoba taka musiałby w istocie korzystać z pomocy niejako "pośrednika", który nie byłby bezpośrednio zainteresowany pozyskaniem informacji dla własnych celów, a więc mógł o nią wystąpić. Przyjęcie takiej koncepcji za właściwą nie realizowałoby celu - unikania sytuacji, gdy procedury dostępu do informacji publicznej byłyby wykorzystywane na realizację własnych interesów - lecz tworzyło w danym zakresie sztuczne acz równocześnie nieskuteczne bariery formalne (patrz: tak samo aktualne orzecznictwo: wyroki NSA o sygn. akt III OSK 447/22 i 1639/22 - dostępne w CBOSA). Jednocześnie jest poza sporem, że w sprawie nie występują inne przesłanki - trafnie kwalifikowane w judykaturze - jako przypadki nadużycia prawa do informacji - jak generowanie wniosków oczywiście bezzasadnych, służących dezorganizacji pracy organu czy szykanowaniu pełniących w nim funkcje osób. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Należy wskazać, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji na kilka sposobów. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji będącej przedmiotem żądania, po drugie poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia prawa do informacji, po trzecie poprzez odmowę udostępnienia informacji przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., także w formie decyzji administracyjnej, oraz po czwarte, poprzez powiadomienie pisemne wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji, albo że żądana informacja nie stanowi informacji podlegającej udostępnieniu, albo że do udostępnienia żądanej informacji mają zastosowanie przepisy szczególne, określone w innych aktach prawnych. Niepodjęcie żadnego z powyższych działań w ustawowym terminie świadczy o tym, że organ pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności. W ocenie Sądu, organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, bowiem nie udostępnił w terminie 14 dni od otrzymania wniosku żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Organ nie podjął także nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia skarżącego o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie. Mając na uwadze powyższe, Sąd stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Stwierdzając stan bezczynności organu w ww. zakresie, Sąd uznał w punkcie 2 sentencji wyroku, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja zdaniem Sądu nie miała jednak miejsca. Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zasądzenie sumy pieniężnej wnioskodawcy powinno nastąpić w szczególnie drastycznych sytuacjach bezczynności, a zasądzenie tej sumy wnioskodawcy ma, w odróżnieniu od grzywny (charakter represyjny środka), charakter kompensacyjny wobec osoby, która doznała krzywdy w wyniku działania organu administracji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji zgodnie z wnioskiem skarżącego. W związku z powyższym, Sąd nie przyznał skarżącemu od organu sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w tym zakresie (punkt 3 sentencji wyroku). Użycie w art. 149 § 2 p.p.s.a. sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny ma charakter fakultatywny. Zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił więc uznaniu sądu administracyjnego, a podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie Sąd wziął pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się jedynie uiszczony przez skarżącego wpis stały od skargi w wysokości 100 zł. Brak jest bowiem podstaw do przyznania skarżącemu jako pełnomocnikowi strony kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych w jego własnej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło