II SAB/Wa 284/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-01
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Iwona Maciejuk, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykonuje zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sposobu przeznaczenia jej zysku na dotacje i konkursy, jeśli te działania nie są ściśle związane z realizacją zadań publicznych?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet jeśli wykonuje zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej tylko w zakresie ściśle związanym z realizacją tych zadań. Informacje dotyczące sposobu przeznaczenia zysku na dotacje i konkursy, które nie mają związku z zadaniami publicznymi spółki, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący wystąpił do P. S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej konkursów i dotacji z lat 2015-2020, w ramach których określone fundacje otrzymały środki publiczne. P. S.A. odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie stanowi ona informacji publicznej i że spółka nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Skarżący złożył skargę na bezczynność, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność P. S. A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. wysłanym drogą mailową M. P. (zwany dalej także jako: "Strona"; "Skarżący") na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm. – zwanej dalej także "u.d.i.p.") wystąpił do P. S.A. (zwanego dalej także jako: "P."; "Spółka") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej tego, z jakich konkursów w latach 2015-2020 organizowanych przez Grupę [...] lub w ramach dotacji w latach 2015-2020 od Grupy [...], Fundacja [...] oraz L. otrzymały pieniądze publiczne.
Strona w przedmiotowym wniosku wniosła o pełny rejestr z nazwą celu, rokiem otrzymania środków, pełną kwotą otrzymanych środków dla każdego z podmiotów obdarowanych, jeśli otrzymały jakieś środki publiczne, a jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazała drogą elektroniczną.
W odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu [...] lutego 2021 r. P. poinformował Skarżącego, że zakres informacji o które wnosi Strona, nie stanowi informacji publicznej, a ponadto wskazał, że nie jest objęty zakresem podmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, co potwierdzają analizy prawne będące w posiadaniu Spółki.
Spółka podkreśliła także, że jest spółką giełdową, co obliguje do przestrzegania ogólnie obowiązujących zasad odnośnie przekazywania informacji do podmiotów zewnętrznych i osób trzecich. Informacja ze Spółki powinna być dostępna na tych samych zasadach dla wszystkich zainteresowanych. W związku z tym Spółka cyklicznie raportuje najistotniejsze informacje finansowe i biznesowe.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił Organowi naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę do udostępniania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania o charakterze publicznym i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art 1 ust. 1, art. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5) i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d, art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - w zakresie, w jakim przepisy te stanowiąc tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych oraz, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej - poprzez niezasadne uznanie, iż zakres informacji z wniosku nie stanowi informacji publicznej oraz, że podmiot zobowiązany nie jest objęty zakresem podmiotowym UDIP, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku,
II. przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 16 ust. 1 w zw. z art, 17 ust. 1 u.d.i.p. - w zakresie, w jakim ustawa zobowiązuje podmioty obowiązane do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, do wydania decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej w ten sposób, że P. S.A. nie rozstrzygnął wniosku w formie wymaganej przez u.d.i.p..
Wskazując na powyższe naruszenia, Skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie P. S.A. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej,
2. orzeczenie, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie spółce P. S.A. grzywny oraz
4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż wnioskowane przez niego informacje stanowią informację publiczną z uwagi na przedmiot przeważającej działalności Spółki, jaką jest wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej, a jednym z pozostałych przedmiotów działalności jest wytwarzanie, przetwarzanie dystrybucja i handel energią elektryczną.
W ocenie Skarżącego istnieje ścisłe powiązanie między zakresem działalności P. S.A. (wytwarzanie energii elektrycznej, co jest możliwe również w wyniku zastosowania energii geotermicznej) z zapytaniem czy Fundacji [...] udzielono środków publicznych w wyniku wygranych konkursów lub dotacji na możliwe wytwarzanie energii elektrycznej oraz czy środków publicznych udzielono L., w wyniku wygranych konkursów lub dotacji na możliwe działania w ramach ochrony środowiska (wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego Fundacji L. stanowi, że jednym z celów działania jest działalność w zakresie ochrony środowiska).
Ponadto, zdaniem Skarżącego, wiedzą powszechną jest, iż energię geotermiczną wykorzystuje się w układach centralnego ogrzewania jako podstawowe źródło energii cieplnej.
Drugim zastosowaniem energii geotermicznej jest jednak właśnie produkcja energii elektrycznej. Zatem istnieje ścisłe i logiczne powiązanie między zakresem działalności P. S.A. (wytwarzanie energii elektrycznej, co jest naukowo możliwe również w wyniku zastosowania energii geotermicznej) z zapytaniem o udzielenie Fundacji [...] środków publicznych w wyniku wygranych konkursów lub dotacji na możliwe wytwarzanie energii elektrycznej czy o udzielenie L. środków publicznych w wyniku wygranych konkursów lub dotacji na możliwe działania w ramach ochrony środowiska (wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego Fundacji L. stanowi, że jednym z celów działania jest działalność w zakresie ochrony środowiska).
Skarżący podkreślił, że sama spółka, w informacji z dnia [...] marca 2020 r. udostępnionej na stronie internetowej spółki, o strukturze paliw i innych nośników energii pierwotnej zużywanych do wytwarzania energii elektrycznej sprzedanej przez P. S.A. w 2019 roku, do czego zobowiązuje spółkę § 37 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, (Dz. U. Nr 93 z 2007 r.,poz. 623), zawarła w spisie odnawialnych źródłach energii właśnie rodzaj geotermii i udzielenie informacji z wniosku jest tym bardziej zasadne, że Polska, zobowiązana dyrektywami unijnymi. przestawia energetykę na większy udział odnawialnych źródeł energii, a zatem logiczne jest, że ilość środków publicznych na rozwój geotermii w Polsce będzie rosnąć i obywatele mają prawo wiedzieć, jaka część środków publicznych przeznaczana jest na ten cel i dla kogo.
W świetle obowiązującego prawa zatem nie ulega wątpliwości, że informację publiczną stanowią zatem informacje na temat kwoty środków publicznych, jakie otrzymały wymienione we wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. organizacje w ramach przedmiotu działalności P. S.A.
W kwestii zakresu podmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej, Skarżący podniósł, iż na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej albowiem wykonuje zadania publiczne. Sama okoliczność, że Skarb Państwa nie ma w P. S.A. pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, albowiem posiada jedynie 27,52% udziałów w kapitale zakładowym Spółki, nie stanowi o braku podstaw do zakwalifikowania tego podmiotu do podmiotów zobowiązanych na gruncie u.d.i.p..
W odpowiedzi na skargę P. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na wniosek oraz wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o stwierdzenie niekonstytucyjności niektórych przepisów u.d.i.p., w tym art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie pojęcia "podmiotu wykonującego zadanie publiczne", co ma kluczowe znaczenie dla niniejszego postępowania.
W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o zawieszenie postępowania albo w razie wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w przedmiocie zgodności art. 4 ust. 1 u.d.i.p. z Konstytucją RP, Spółka wniosła o oddalenie w całości skargi na bezczynność z dnia [...] lutego 2021 r. wniesionej przez Skarżącego, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w przypadku spółki prawa handlowego, która wykonuje zadania publiczne, informację publiczną stanowią wyłącznie te dane, które związane są ściśle z wykonywanymi zadaniami publicznymi, co wynika z przytoczonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego na tę okoliczność.
Ponadto, samo wydatkowanie środków finansowych przez Spółkę nie stanowi zadania publicznego, gdyż pojęcie zadania publicznego należy interpretować w sposób ścisły. Środki, które Spółka przeznacza na darowizny, dotacje i konkursy są środkami, które Spółka pozyskała w całości z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a nie tylko z działalności, którą można uznać za realizację zadań publicznych. Spółka podkreśliła, że nie jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, ani też spółką, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a zatem nie może podlegać takim samym kryteriom oceny w zakresie obowiązków informacyjnych na gruncie u.d.i.p.
Żądane przez Skarżącego informacje, jako niezwiązane z wykonywaniem zadań publicznych, nie stanowią więc informacji o sprawach publicznych i nie podlegają reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej, a decyzje Spółki w zakresie wspierania określonych podmiotów (jak choćby Fundacja [...] oraz L.) w ramach organizowanych konkursów, dotacji, czy darowizn nie mają żadnego związku z wykonywaniem przez Spółkę zadań publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmienia przepisu art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe postępowanie.
Na podstawie art. 120 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, zwaną dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1276), która kształtuje prawo do informacji publicznej. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku ma miejsce co do zasady wówczas, gdy organ nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W ocenie Sądu P. S.A., wbrew twierdzeniom Spółki, jakkolwiek w istocie, Skarb Państwa nie ma w P. S.A. pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (Skarb Państwa posiada bowiem 27,52% udziałów w kapitale zakładowym Spółki), to jednak Spółka ta na gruncie u.d.i.p. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., gdyż wykonuje zadania publiczne jako koncern paliwowo-energetyczny.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że – jak wskazuje się w judykaturze - przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie muszą być spełnione łącznie (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 249/17, publ. CBOSA).
Istota art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. sprowadza się bowiem do objęcia obowiązkiem wynikającym z ww. ustawy również podmiotów prywatnych realizujących m.in. zadania publiczne. A z takim podmiotem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W sprawie bezspornym jest, że zgodnie z § 2 ust. 2 Statutu P. S.A., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia [...] lutego 2018 r., przedmiotem działalności Spółki jest m.in. wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej; produkcja podstawowych chemikaliów, nawozów i związków azotowych; sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw; górnictwo ropy naftowej i gazu ziemnego; działalność usługowa wspomagająca eksploatację złóż ropy naftowej i gazu ziemnego; wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną; wytwarzanie paliw gazowych; dystrybucja i handel paliwami gazowymi w systemie sieciowym; roboty związane z budową rurociągów, linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych.
Nie ulega wątpliwości, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05, publ. OTK-A 2006/7/87).
Sąd podziela prezentowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty (por. wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/13, publ. CBOSA). Zadaniami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p. są zadania mające na celu zaspokojenie powszechnych potrzeb obywateli oraz istotne z punktu widzenia celów państwa (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 902/18, publ. j.w.).
W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości także okoliczność, że działalność przedsiębiorstwa energetycznego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2018 r., poz. 755 ze zm.) dotyczy spraw publicznych. Wytwarzanie, przetwarzanie, magazynowanie, przesyłanie oraz dystrybucja paliw albo energii lub obrotu nimi, ze względu na znaczenie tych dóbr dla rozwoju kraju oraz poziomu życia obywateli, a także konieczność uwzględniania wymogów ochrony środowiska, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego - są zadaniami publicznymi.
Ustawa - Prawo energetyczne nakłada zresztą na przedsiębiorstwa energetyczne określone obowiązki. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii sporządza, dla obszaru swojego działania, plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię, na okres nie krótszy niż 3 lata, uwzględniając m.in. politykę energetyczną państwa (pkt 3). Również art. 16 ust. 8 ww. ustawy, w którym jest mowa o tym, że plan powinien określać m.in. działania i przedsięwzięcia zapewniające bezpieczeństwo dostarczania energii elektrycznej, potwierdza że Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne. Celem ustawy - Prawo energetyczne jest bowiem m.in. tworzenie warunków zrównoważonego rozwoju kraju, jak również zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i równoważenie interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii (art. 1 ust. 2 ustawy).
W świetle powyższego, zgodzić należy się ze stanowiskiem Skarżącego, że P. S.A. jest podmiotem obowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i tym samym niniejsza prawa mieści się w zakresie podmiotowym u.d.i.p.
W rozpoznawanej sprawie nie została natomiast, zdaniem Sądu, spełniona druga przesłanka, pozwalająca na zastosowanie u.d.i.p., tj. przesłanka przedmiotowa. Żądane we wniosku informacje nie stanowią bowiem informacji publicznej podlegającej udostępnieniu przez Spółkę.
W tym miejscu Sąd przypomina, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062 czy też wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r.; sygn. akt II OSK 1774/10, publ. CBOSA).
Na tym tle nie może jednak budzić wątpliwości, że w przypadku spółki prawa handlowego (podmiotu prawa prywatnego), która wykonuje zadania publiczne, informację publiczną stanowią wyłącznie te dane, które związane są ściśle z wykonywanymi przez tę spółkę zadaniami publicznymi.
Sąd w składzie orzekającym podziela tę linię orzeczniczą, według której od podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych czy gospodarowania mieniem publicznym. W przeciwnym bowiem przypadku żądanie takie byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny (por. dla przykładu: wyroki NSA z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1974/14; z dnia 5 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 415/16; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2245/15; z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1098/17 - publ. CBOSA).
W konsekwencji należy przyjąć, że nie każda informacją będąca w dyspozycji P. S.A. bądź odnosząca się do funkcjonowania tej Spółki, a tym bardziej jej majątku, jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych. Dlatego też, jak słusznie podnosi Spółka, ustalanie zakresu zadań publicznych spółki prawa handlowego powinno następować w sposób ostrożny i precyzyjny, tak aby nie narazić na nadmierną ingerencję innych osób (każdego zainteresowanego) w działalność tej spółki, poprzez pozyskiwanie wiedzy na ten temat.
W sprawie bezspornym jest (przyznają to zgodnie strony), że zadaniami publicznymi realizowanym przez P. są: (1) wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucja i handel energią elektryczną, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju kraju, poziomu życia obywateli, a także konieczność uwzględniania wymogów ochrony środowiska, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego; (2) wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej; (3) zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju.
Analiza treści wniosku Skarżącego w zestawieniu z wskazanymi wyżej zadaniami publicznymi realizowanymi przez P., w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że nie ma związku funkcjonalnego pomiędzy żądanymi przez Skarżącego informacjami, a zadaniami realizowanymi przez Spółkę.
Wbrew twierdzeniom skargi, decyzje Spółki w zakresie wspierania określonych podmiotów (w tym przypadku: Fundacja [...] oraz L.) w ramach organizowanych konkursów, dotacji, czy darowizn nie są bowiem związane z żadnym zidentyfikowanym powyżej zadaniem publicznym realizowanym przez P.. Co jednak najistotniejsze, wnioskowane informacje na temat wskazanych konkursów i dotacji, ich celu, daty przekazania środków czy też kwoty środków przekazanych wskazanym podmiotom, w żaden sposób nie wiążą się z "zapewnianiem bezpieczeństwa energetycznego kraju", "wytwarzaniem, przesyłaniem, dystrybucją i handlem energią elektryczną", "działalnością przedsiębiorstwa energetycznego" i innymi zadaniami określonymi w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, tj. zadaniami publicznymi, które realizuje P. S.A.
Wnioskowane dane dotyczą w gruncie rzeczy informacji o sposobie przeznaczenia zysku Spółki, zaś samo wydatkowanie środków finansowych przez spółkę nie stanowi zadania publicznego. Podkreślenia wymaga przy tym, że decyzja o przyznaniu darowizny lub dotacji przez Spółkę nie jest decyzją o charakterze inwestycyjnym i nie wiąże się z żadnymi świadczeniami zwrotnymi ze strony takich podmiotów. W konsekwencji, nie jest zatem istotne, że podmiot obdarowany lub dotowany związany jest z produkcją energii geotermicznej (Fundacja [...]), czy działalnością w zakresie ochrony środowiska (L.). Podmioty te nie uczestniczą bowiem w żaden sposób w realizacji zadań publicznych przez Spółkę w zakresie produkcji energii elektrycznej czy też ochrony środowiska. Również samo wydatkowanie przyznanych środków przez te podmioty nie wpływa na realizacje zadań "własnych" przez Spółkę.
Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, rację należy przyznać Spółce, że żądane przez Skarżącego informacje, jako niezwiązane z wykonywaniem zadań publicznych, nie stanowią informacji o sprawach publicznych i nie podlegają reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Informacje wnioskowane przez Skarżącego, to dane, które dotyczą majątku spółki prawa handlowego, a w istocie, dane o sposobie przeznaczenia zysku tej Spółki. Podkreślić przy tym należy, że P. S.A. nie jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa czy też spółką, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Dlatego też Spółka nie może podlegać takim samym kryteriom oceny w zakresie obowiązków informacyjnych na gruncie u.d.i.p., jak sensu stricte podmioty publiczne.
Konkludując, stwierdzić należy, że P. S.A. nie pozostawał w bezczynności względem wniosku Skarżącego z [...] stycznia 2021 r. w dacie wniesienia skargi. Spółka pismem z [...] lutego 2021 r. poinformowała Skarżącego, iż zakres informacji o które zapytał Skarżący, nie stanowi informacji publicznej. Jakkolwiek dodatkowe stwierdzenie Spółki, iż "(...) P. nie jest objęty zakresem podmiotowym u.d.i.p." jest wadliwe, z przyczyn wskazanych w nin. uzasadnieniu, to jednak nie ma istotnego wpływu na treść udzielonej odpowiedzi w jej zakresie przedmiotowym, tj. że wnioskowane informacje nie podlegają udostępnieniu na gruncie u.d.i.p., bowiem nie mają waloru informacji publicznej.
Tym samym podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz, w szczególności, a art 1 ust. 1, art. 2 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., są nieuzasadnione.
Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że nie przychylił się do wniosku Spółki o zawieszenie przedmiotowego postępowania sądowego w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o stwierdzenie niekonstytucyjności niektórych przepisów u.d.i.p., w tym art. 4 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie pojęcia "podmiotu wykonującego zadanie publiczne". W ocenie Sądu, kwestia ta, od strony podmiotowej, jest wystarczająco i jednolicie oceniana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie u.d.i.p., co pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, tyle, że każda sprawa musi być oceniana ad causa w kontekście określonego wnioskiem stanu faktycznego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło