II SAB/Wa 297/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Dyrektora Instytutu [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Dyrektor Instytutu [...] z siedzibą w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K. M. z [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Instytutu [...] z siedzibą w [...] w rozpoznaniu wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Instytutu [...] z siedzibą w [...] na rzecz K. M. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. M. w dniu 4 października 2020 r. zwróciła się do Dyrektora Instytutu [...] w [...], o udostępnienie na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.), skanu umowy o oddaniu w użytkowanie niektórych nieruchomości zawartej pomiędzy Instytutem i [...] sp. z o.o. w dniu [...] sierpnia 2020 r. (wraz z załącznikami). W dniu [...] grudnia 2020 r. K. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Instytutu [...] w [...] w rozpoznaniu jej wniosku z [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca podała, że w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 nie udostępnił jej żądanej informacji publicznej, mimo że stanowi informację publiczną, a [...] jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Skarga wpłynęła do Instytutu w dniu [...] grudnia 2020 r. W dniu [...] grudnia 2020 r. Instytut [...] poinformował wnioskodawczynię, że informacja objęta jej wnioskiem z [...] października 2020 r. nie odnosi się do wykonywania przez Instytut zadań władzy publicznej, gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa i w związku z tym nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o odstępie do informacji publicznej. Niemniej jednak, powołując się na zasadę transparentności, udostępnił K. M. informacje, których domagała się we wniosku. W odpowiedzi na skargę Instytut [...] w [...] wniósł o jej oddalenie, ewentualnie stwierdzenie, że dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej i ta bezczynność nie była rażąca. Instytut podał, że jest instytutem badawczym, działającym na podstawie ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, występuje w obrocie prawnym we własnym imieniu i na własny rachunek, nie należy do sektora finansów publicznych (art. 9 ust. 14 ustawy o finansach publicznych), a jego przychody (np. z FNZ) nie są środkami publicznymi w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy, który stanowi, że środkami publicznymi są przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł. Instytut wyjaśnił, że środki z NFZ do świadczeniodawców wpływają na podstawie umowy cywilnoprawnej i nie należy ich utożsamiać np. z przekazywaniem środków na podstawie art. 114 i nast. ustawy o działalności leczniczej. Dysponowanie nieruchomościami Instytutu nie mieści się również w pojęciu zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 in principio ustawy. Na wypadek niepodzielenia przez Sąd tego stanowiska, Instytut wniósł o stwierdzenie, że dopuścił się bezczynności, niemniej nie była ona rażąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, ponieważ w sprawie zainicjowanej wnioskiem K. M. z [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej Dyrektor Instytutu [...] w [...] dopuścił się bezczynności. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie podjął w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej), bądź też w tym terminie nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 ustawy), ani o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 ustawy), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, lub że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 powołanej ustawy. Sąd nie podziela zapatrywania Dyrektora Instytutu, że w zakresie wniosku o udostępnienie informacji dotyczącej dysponowania nieruchomościami, nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powołany przepis stanowi, że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są m. in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności organy władzy publicznej. Instytut [...] jest państwową jednostką organizacyjną, utworzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1995 r. w sprawie utworzenia Instytutu [...] (Dz.U. nr 149, poz. 725), nad którym nadzór sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia (§ 1 i § 2 statutu Instytutu). Został utworzony w celu wykonywania zadań publicznych - prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych oraz prowadzi działalność leczniczą (§ 3 i § 4 statutu), a jego sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Jego przychody pochodzą m. in. z najmu i dzierżawy (§ 14 ust. 2 pkt 8 statutu), z dotacji i subwencji. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa – które Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela – podmiot leczniczy udzielający świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (zwykle w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia) jest podmiotem dysponującym majątkiem publicznym i wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 3 grudnia 2020 r., sygn. akt IV SAB/Po 85/20). W związku z tym ciąży na nim obowiązek udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP i obejmuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zatem prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. np. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1932/18, LEX nr 2616330). Z kolei art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej definiuje informację publiczną jako każdą informację o sprawach publicznych. Zatem informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów wymienionych w Konstytucji i o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w ramach przypisanych im zdań i kompetencji. Inaczej mówiąc, informacją publiczną są wiadomości, obojętnie przez kogo wytworzone, które podmiot zobowiązany do ich udostępnienia posiada i które wykorzystuje do załatwienia sprawy publicznej. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Zdaniem Sądu, taki charakter ma umowa której udostępnienia domagała się skarżąca. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SO/Wa 26/21, w dniu 16 grudnia 2020 r., a więc po wniesieniu przez skarżącą skargi na bezczynność, umowa została jej udostępniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że załatwienie po wniesieniu skargi na bezczynność wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania. Sąd nie ma wówczas podstaw do zobowiązania określonego podmiotu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednak ocenia istnienie bezczynności na dzień wniesienia skargi, jak również to, czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie (por. np. wyroki NSA z 12 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 3041/14 i z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 500/16, a także powoływane w nich orzecznictwo). Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że Dyrektor Instytutu [...] w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem Sądu, bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie była rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Nie można tracić z pola widzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział na wniosek skarżącej. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez Dyrektora Instytutu obowiązków informacyjnych, wręcz przeciwnie, powołując się na zasadę transparentności działań, udostępnił skarżącej sporną umowę. Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 i pkt 2 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania (obejmujących wpis od skargi i koszty zastępstwa radcowskiego) zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.