II SAB/Wa 313/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-17
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Danuta Kania, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Szkoły Podstawowej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w określonym zakresie i terminie, stwierdzając jednocześnie bezczynność organu. Uznał jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało oddaleniem wniosku o ukaranie organu grzywną. Sąd podkreślił, że informacje dotyczące stanowiska menedżera sportu, w tym zakresu obowiązków i wynagrodzenia, stanowią informację publiczną.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej stanowisk pracowniczych związanych ze sportem w szkole, rodzaju umów, zakresu obowiązków, dat zawarcia umów oraz wynagrodzeń. Dyrektor Szkoły nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, co skutkowało złożeniem skargi na bezczynność. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu i wysłał odpowiedź na błędny adres e-mail, a następnie skorygował błąd i udzielił odpowiedzi. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając charakter żądanych informacji i działania organu.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku skarżącego w określonym zakresie i terminie. 2. Stwierdzono bezczynność organu w pozostałym zakresie. 3. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 4. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 5. Zasądzono od Dyrektora Szkoły na rzecz S. B. kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi S. B. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w M. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w M. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie punktu 3 wniosku w części dotyczącej zakresu obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku menedżera sportu oraz w zakresie punktu 5 wniosku w części dotyczącej kwoty wynagrodzenia brutto wypłacanej temu pracownikowi, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2021 r. w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w M. na rzecz S. B. kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Pismem z dnia [...] marca 2021 r. S. B. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") działając na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), dalej: "u.d.i.p.", zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] (dalej: "Dyrektor Szkoły", "organ"), o udostępnienie informacji na temat:
1) wszystkich stanowisk pracowniczych (nauczycielskich i nienauczycielskich) zajmujących się sportem w Szkole Podstawowej w [...],
2) wskazanie w odniesieniu do ww. stanowisk rodzaju umowy będącej podstawą zatrudnienia oraz wymiaru czasu pracy w jakim zatrudnieni są pracownicy zatrudnieni na ww. stanowiskach,
3) zakresu obowiązków (najlepiej o przesłanie stosownych części umów o pracę) osób zatrudnionych na ww. stanowiskach,
4) dat zawarcia umów z ww. osobami,
5) kwot wynagrodzenia brutto wypłacanych pracownikom na ww. stanowiskach wraz z przypisaniem kwoty do konkretnego stanowiska.
Wnioskodawca zwrócił się o przekazanie ww. informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej na podany w nagłówku adres e-mail z zachowaniem ustawowego terminu.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2021 r. S. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] marca 2021 r. wnosząc o:
1) zobowiązanie Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie Dyrektorowi Szkoły kary grzywny w wysokości 5000 zł;
4) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wniosek z dnia [...] marca 2021 r. został przesłany Dyrektorowi Szkoły z adresu: [...]. Do dnia wniesienia skargi adresat wniosku nie udzielił wnioskodawcy informacji publicznej i nie wykonał żadnej innej czynności, która prowadziłaby do rozpatrzenia wniosku w sposób przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2021 r., w dniu [...] marca 2021 r. poinformowano skarżącego, że z uwagi na konieczność przetworzenia informacji zostanie ona udzielona w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na stosownym formularzu. Organ wskazał również na możliwość skorzystania przez skarżącego z danych udostępnionych na stronie internetowej Szkoły. Powyższa informacja została skierowana na adres e-mail: [...] - jak się okazało błędny, na który jednak wcześniej doręczana była skarżącemu korespondencja i z którego ją odbierał. Skarżący odpowiedź wysłaną na ww. adres poczty elektronicznej otrzymał, co potwierdził w napisanym artykule. W dniu [...] kwietnia 2021 r., po stwierdzeniu omyłki, odpowiedź organu została przesłana skarżącemu na adres e-mail wskazany we wniosku z dnia [...] marca 2021 r. wraz z wyjaśnieniem zaistniałej pomyłce.
Organ wskazał również, że w dniu [...] kwietnia 2021 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2021 r. wskazując jednocześnie, że część informacji objętych wnioskiem, dotyczących pracownika niebędącego nauczycielem, nie jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p. W sytuacji bowiem, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie jest informacją publiczną, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą.
Odnosząc się do zarzutów skargi Dyrektor Szkoły wskazał, iż nie pozostawał bezczynny względem ww. wniosku. W ustawowym terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi informując o terminie w jakim udostępni żądane informacje, a następnie udostępnił informacje objęte wnioskiem.
Końcowo organ wskazał, że skarżący w swoim artykule zamieszczonym na Miejskim Blogu Opinii "[...]" już dzień po złożeniu skargi, tj. w dniu [...] kwietnia 2021 r., w sposób ironiczny i lekceważący wyraził się na temat zaistniałej sytuacji oraz funkcjonariusza publicznego, którego ta sprawa dotyczy. Skarżący wprost przyznał, że odpowiedź otrzymał, jednak czekał na upływ ustawowego terminu celem złożenia skargi, uznając, że odpowiedź jest "dziwna" i "niezgodna z prawem". Organ wniósł o uwzględnienie tej okoliczności przy analizie przedmiotowej sprawy i rozważenie pouczenia skarżącego co do zasad rzetelności dziennikarskiej, na które skarżący powołuje się w ww. artykule.
W powołanym w odpowiedzi na skargę piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Szkoły przekazał skarżącemu następujące informacje:
Ad 1 wniosku:
Stanowiska pracownicze zajmujące się sportem w Szkole Podstawowej im. [...] w [...]: 1) nauczyciele wychowania fizycznego - 7 stanowisk; 2) menedżer sportu - 1 stanowisko. Personalny wykaz stanowisk udostępniony jest na stronie internetowej Szkoły "organizacja szkoły" w podanych linkach,
Ad 2 wniosku:
Podstawą zatrudnienia 5 nauczycieli wychowania fizycznego jest mianowanie, a 2 nauczycieli - umowa o pracę. Menedżer sportu, jako pracownik niebędący nauczycielem, zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę. Nauczyciele wychowania fizycznego zatrudnieni są w pełnym wymiarze czasu pracy. Wymiar zatrudnienia nauczycieli wychowania fizycznego obejmuje realizację godzin wychowania fizycznego, godzin wychowawczych, godzin opiekuńczych w świetlicy oraz godzin gimnastyki korekcyjnej. Wymiar zatrudnienia menedżera sportu wynosi 1/2 etatu, podobnie jak w pozostałych szkołach w Gminie [...]. Stanowisko menedżera do spraw sportu w Szkole Podstawowej w [...] zostało utworzone w 2007 r.
Ad 3 wniosku:
Zakres obowiązków nauczycieli - w tym nauczycieli wychowania fizycznego określa art. 6 Karty Nauczyciela. Zakres obowiązków menedżera sportu będący częścią umowy o pracę pracownika niebędącego nauczycielem, a co za tym idzie funkcjonariuszem publicznym, nie stanowi informacji publicznej. Dokumenty znajdujące się w aktach pracowniczych pracowników niebędących funkcjonariuszami publicznymi, jako informacje ad personom, nie są informacją publiczną.
Ad 4 wniosku:
Daty zawarcia umów z nauczycielami: 1) nauczyciel: [...] września 2013 r., 2) nauczyciel: [...] września 2001 r., 3) nauczyciel: [...] września 1991 r., 4) nauczyciel: [...] września 2015 r., 5) nauczyciel: [...] września 2001 r., 6) nauczyciel: [...] września 2008r., 7) nauczyciel: [...] września 2018 r.
Data zawarcia umowy z menedżerem sportu: [...] lutego 2020 r.
Ad 5 wniosku:
Kwoty wynagrodzeń nauczycieli składają się z kilku zmiennych składników, co powoduje, że mogą być różne w poszczególnych miesiącach roku. Wynagrodzenia brutto nauczycieli wypłacone w marcu 2021 r. (na kwotę brutto składają się wynagrodzenie zasadnicze, wysługa, dodatek funkcyjny, dodatek wiejski) wynoszą: 1) nauczyciel: 4380,65 zł, 2) nauczyciel: 5959,80 zł, 3) nauczyciel: 5959,80 zł, 4) nauczyciel: 4713,86 zł, 5) nauczyciel: 5709,80 zł, 6) nauczyciel: 5717,04 zł, 7) nauczyciel: 3640,80 zł. Wynagrodzenie menedżera sportu, jako pracownika niebędącego funkcjonariuszem publicznym, nie jest informacją publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 ww. ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W niniejszej sprawie nie można kwestionować, że Dyrektor Szkoły jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Podmiotem reprezentującym szkołę jest jej dyrektor (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - Dz. U. z 2020 r. poz. 910, dalej: "u.p.o."). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12 (publ. CBOSA), dyrektor szkoły publicznej jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej jako organ władzy publicznej, bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki.
Rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy wniosek z dnia [...] marca 2021 r. odnosił się do informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych. Z kolei art. 6 u.d.i.p. wymienia przykładowe kategorie informacji publicznej, które z mocy prawa podlegają udostępnieniu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19, publ. CBOSA).
Również w piśmiennictwie prawniczym wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem publicznym. Podkreśla się przy tym, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery istniejących faktów i danych (...) i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. M. Chmaj [w:] M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołane tam orzecznictwo).
W ocenie Sądu informacje objęte wnioskiem z dnia [...] marca 2021 r. posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczą bowiem danych o osobach zatrudnionych na stanowiskach merytorycznych w jednostce o charakterze publicznym, realizującej zadania publiczne w zakresie edukacji społeczeństwa i dysponującej środkami publicznymi na wykonanie wymienionych zadań (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 509/21 i powołane tam orzeczenia, publ. j.w.).
Udzielając odpowiedzi na ww. wniosek Dyrektor Szkoły prawidłowo zatem wskazał, że wnioskowane dane dotyczące osób zajmujących się sportem w Szkole i zatrudnionych na stanowiskach nauczycieli wychowania fizycznego stanowią informację publiczną.
Z unormowania art. 70 ust. 4 Konstytucji RP wynika bowiem, że władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia, a zgodnie z art. 1 pkt 1 u.p.o., system ten zapewnia realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się. Wykonywanie zadań publicznych przez szkołę odbywa się przede wszystkim poprzez pracę nauczycieli szkolnych. Nauczyciel jest zatem osobą realizującą zadania publiczne, zatrudnioną w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1573/15, publ. j.w.). Poza tym nauczyciel, zgodnie z art. 4 pkt 18 u.p.o., jest pracownikiem pedagogicznym szkoły, placówki oraz zakładu kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli i korzysta - na mocy art. 63 ust. 1 Karty Nauczyciela podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie Kodeks karny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1573/15, publ. j.w.). Nie ulega zatem wątpliwości, że objęte wnioskiem informacje dotyczące nauczycieli wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej (tj. informacje na temat ilości stanowisk nauczycielskich, rodzaju umowy będącej podstawą zatrudnienia, zakresu obowiązków, kwot wynagrodzenia) stanowią informację publiczną (por. wyroki NSA: z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt I OSK 3955/18; z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I OSK 4084/18, publ. j.w.).
Wbrew stanowisku Dyrektora Szkoły objęte wnioskiem informacje dotyczące menedżera sportu również stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i f u.d.i.p. Dotyczą bowiem pracownika wykonującego zadania w zakresie koordynacji i kierowania działaniami o charakterze sportowym na terenie Szkoły, co również wpisuje się w realizację zadań publicznych tej placówki. Ponadto stanowisko menedżera sportu jest stanowiskiem samodzielnym, wiąże się z realizacją zadań merytorycznych związanych z zarządzaniem dziedziną sportu w Szkole, nie ma zatem charakteru usługowego, czy technicznego. Co równie istotne, stanowisko to jest finansowane ze środków publicznych pozostających w dyspozycji Szkoły. Nie można zatem podzielić zapatrywania Dyrektora Szkoły, że informacje na temat zakresu obowiązków menedżera sportu oraz kwoty wynagrodzenia brutto wypłacanej pracownikowi zatrudnionemu na tym stanowisku nie są informacją publiczną.
Uwzględniając powyższe Sąd zobowiązał Dyrektora Szkoły do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2021 r. w zakresie punktu 3 wniosku w części dotyczącej zakresu obowiązków pracownika zatrudnionego na stanowisku menedżera sportu oraz w zakresie punktu 5 wniosku w części dotyczącej kwoty wynagrodzenia brutto wypłacanej temu pracownikowi, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd zaznacza przy tym, że rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej na gruncie przepisów u.d.i.p. podmiot zobowiązany może, co do zasady, udostępnić żądaną informację bądź odmówić jej udostępnienia w przypadku, gdy dojdzie do przekonania, że zachodzi potrzeba ograniczenia dostępu do informacji ze względu na wartości chronione prawem, m.in. ze względu na prawo do prywatności osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Jednocześnie Sąd stwierdził, że Dyrektor Szkoły dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku w pozostałym zakresie.
Zaznaczyć należy, że podmiot zobowiązany, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 u.d.i.p.), poinformować, że danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Istotą ustawy o dostępie do informacji publicznej jest szybkość działania w procesie udostępniania informacji publicznej. Stanowi o tym art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zakreślający termin do udzielenia informacji bez zbędnej zwłoki, nie późniejszy niż 14 dni od daty złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Powołany przepis ustanawia zatem zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawodawca nie wskazuje przy tym, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowień art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jednakże podmiot udostępniający informację publiczną nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", 3 wydanie, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 287).
Z akt sprawy nie wynika, aby Dyrektor Szkoły przedłużył termin udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2021 r. w trybie przewidzianym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W dniu [...] marca 2021 r. poinformował bowiem skarżącego, że postawione pytania dotyczą informacji przetworzonej, na które Szkoła może udzielić odpowiedzi w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na formularzu dostępnym pod wskazanym linkiem.
W informacji tej organ powołał się na art. 14 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany nie umożliwiają udostępnienia informacji publicznej w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie Dyrektor Szkoły błędnie powołał się na ww. przepis nie wskazując żadnych przeszkód technicznych, które uniemożliwiałyby rozpatrzenie wniosku w sposób i w formie w nim określonych. Organ błędnie również wskazał, że rozpatrzenie wniosku będzie możliwe po jego otrzymaniu na stosownym formularzu. Podmiot zobowiązany nie może bowiem uzależniać skuteczności złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej od wniesienia go na określonym (opracowanym przez siebie) druku. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje bowiem uzależnienia udzielenia informacji od sporządzenia wniosku w tym przedmiocie na specjalnym formularzu lub w szczególnej formie. Jako wadliwą w świetle u.d.i.p. należy więc ocenić praktykę nakazującą wypełnienie w tym zakresie stosownego formularza (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wr 193/18, publ. CBOSA).
Organ nie wyjaśnił również, z jakich powodów uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie zwrócił się również do skarżącego o wykazanie, w zakreślonym terminie, przesłanki szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu tak zakwalifikowanej informacji.
Zaznaczyć należy, że ww. wiadomość Dyrektora Szkoły z dnia [...] marca 2021r. przesłana została na inny adres e-mail, aniżeli podany we wniosku. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2021 r., a więc w następstwie skargi na bezczynność, wiadomość o treści jak z dnia [...] marca 2021 r. została przesłana na adres podany we wniosku ([...]).
Z powyższych względów nie można uznać, że termin udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2021 r. został przez Dyrektora Szkoły skutecznie przedłużony, w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. Oznacza to, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności. Odpowiedź na wniosek została udzielona przez Dyrektora Szkoły dopiero w dniu [...] kwietnia 2021 r., a zatem z naruszeniem 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Stwierdzając stan bezczynności po stronie Dyrektora Szkoły Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zaniechanie rozpoznania wniosku informacyjnego w niniejszej sprawie nie miało bowiem postaci kwalifikowanej, która nosi cechy oczywistej i wyraźniej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalającej na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołującej dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Po stronie Dyrektora Szkoły nie można dopatrzyć się złej woli czy lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaniechanie rozpoznania wniosku w ustawowym terminie wynikało z błędnego zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przekazania wiadomości z dnia [...] marca 2021 r. na błędny adres, czego nie można kwalifikować jako naruszenia przepisów ustawy w stopniu rażącym.
Z tego względu Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia Dyrektorowi Szkoły grzywny w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., o co wnioskował skarżący. Zauważyć należy, że orzeczenie o wymierzeniu grzywny ma charakter fakultatywny. Ponadto wymierzenie grzywny służy realizacji funkcji dyscyplinującej, jak też represyjnej oraz prewencyjnej i ma na celu zapobieganie ewentualnym przyszłym działaniom podmiotu zobowiązanego narażającym wnioskodawców na negatywne skutki bezczynności. Wniosek o wymierzenie podmiotowi zobowiązanemu grzywny byłby zatem uzasadniony w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez Dyrektora Szkoły, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 - 3 sentencji wyroku. Oddalając wniosek skarżącego w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny Sąd orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a. jak w punkcie 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., jak w punkcie 5 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło