II SAB/Wa 341/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca), Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi G. P. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpatrzenia wniosku G. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza organowi grzywnę w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych); 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego G. P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SAB/Wa 341/16 UZASADNIENIE G. P. wystąpił w dniu [...] września 2014 r. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych drogą elektroniczną za pomocą platformy ePUAP ze skargą dotyczącą przetwarzania jego danych osobowych przez Ministra Sprawiedliwości w systemie PESEL-SAD. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w dniu [...] stycznia 2016 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych osobowych wydał decyzję administracyjną (znak: [...]), mocą której nakazał Ministrowi Sprawiedliwości wypełnienie wobec skarżącego obowiązku informacyjnego z art. 33 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1-5a ustawy o ochronie danych osobowych poprzez udzielenie informacji: kto jest administratorem zbioru PESEL-SAD, czy w zbiorze PESEL-SAD przetwarzane są dane osobowe G. P. oraz z jakiego źródła dane osobowe skarżącego zostały pozyskane, w pozostałym zakresie Generalny Inspektor odmówił uwzględnienia wniosku. W dniu [...] lutego 2016 r. skarżący za pomocą platformy ePUAP złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzja administracyjną. W dniu [...] kwietnia 2016 r. skarżący, za pomocą platformy ePUAP, wezwał Generalnego Inspektora do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, iż żąda od organu wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie w terminie do [...] kwietnia 2016 r. W odpowiedzi Generalny Inspektor pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. poinformował o tym fakcie strony niniejszego postępowania, wskazując jednocześnie, iż wydanie decyzji nastąpi w terminie do [...] czerwca 2016 r. Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. Generalny Inspektor, mając na uwadze wniosek Ministra Sprawiedliwości o przedłużenie terminu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, poinformował skarżącego, że nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjne w terminie do [...] czerwca 2016 r. Poinformował, że decyzja zostanie wydana niezwłocznie po otrzymaniu przez Generalnego Inspektora zwrotnych potwierdzeń odbioru pism z dnia [...] czerwca 2016 r. informujących strony o zebranym w sprawie materiale dowodowym. W dniu 25 maja 2016 r. wpłynęła do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skarga G. P. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, w której skarżący wniósł o: - nakazanie organowi niezwłocznego załatwienia sprawy, - przyjęcie przez Sąd sprawy do rozpoznania merytorycznego i wydanie wyroku w tej sprawie, - stwierdzenie, że bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych oraz przewlekłość prowadzonego postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - ukaranie organu grzywną w maksymalnej wysokości, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego, - dołączenie jako materiał dowodowy akt sprawy II SAB/Wa 725/15. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że wniosek do organu złożył już prawie dwa lata temu. Brak rozstrzygnięcia sprawy w takim okresie sprawy świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Dodał, że organ nie przestrzega terminów ustawowych, co w pełni uzasadnia wniosek o wymierzenie organowi wysokiej grzywny. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie decyzja mogła i może zostać wydana, dopiero z chwilą otrzymana przez organ zwrotnych potwierdzeń odbioru, skierowanych do stron pism informujących o zebranym materiale dowodowym wystarczającym do wydania decyzji administracyjnej, by zgodnie z art. 10 § 1 kpa, zapewnić im przysługujące przed wydaniem decyzji w sprawie, prawo wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jak również prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Zaznaczyć wypada, że organ ponownie zebrał materiał dowodowy w dniu [...] czerwca 2016 r. zatem w chwili udzielani odpowiedzi na niniejszą skargę na bezczynność organu, nie dysponuje zwrotnymi potwierdzeniami odbioru owych pism. Zaznaczył te, że na Generalnym Inspektorze Ochrony Danych Osobowych spoczywa statuowany w art. 77 Kpa, obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. W kontekście powyższego, skarga na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych jest oczywiście bezzasadna. Organ podejmował wszelkie czynności w przedmiotowej sprawie bez zbędnej zwłoki, wykorzystując dla ustalenia stanu faktycznego sprawy instrumenty prawne, przyznane mu przepisami ustawy o ochronie danych osobowych - jak wymagają tego ww. przepisy. Na każdym etapie postępowania skarżący był informowany o podejmowanych w sprawie czynnościach oraz ich wynikach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (patrz. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, publik. LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Oceniając przebieg postępowania prowadzonego przez organ w sprawie z wniosku G. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dnia [...] stycznia 2016 r., Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, oraz że bezczynność ta nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu w dniu [...] lutego 2016 r. i dopiero po wezwaniu organu przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa, organ pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. poinformował, iż decyzja w sprawie zostanie wydana w terminie do [...] czerwca 2016 r. Następnie organ przychylił się do wniosków Ministra Sprawiedliwości o przedłużenie terminu do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Powyższe wyjaśnienia wpłynęły do organu pismem z dnia [...] maja 2016 r. Dlatego też organ ponownie pismami z dnia [...] czerwca 2016 r. poinformował strony postępowania o zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz że nie jest możliwe wydanie decyzji administracyjne w terminie do [...] czerwca 2016 r. Decyzja zostanie bowiem wydana niezwłocznie po otrzymaniu przez Generalnego Inspektora zwrotnych potwierdzeń odbioru pism z dnia [...] czerwca 2016 r. informujących strony o zebranym w sprawie materiale dowodowym. Do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji w sprawie. Ponadto, do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie organ nie poinformował również Sądu, aby sprawa została przez niego rozstrzygnięta w formie decyzji. Organ pozostaje zatem w bezczynności. W tej sytuacji konieczne było zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku G. P. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 kpa zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Postępowanie w tej sprawie trwa już od 2014 r., a w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od lutego 2016 r. i jedynie raz organ poinformował stronę o tym, że zostało ono przedłużone. Należy również podnieść, że GIODO w toku postępowania nie podejmował zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego jego zakończenia. Odnośnie podniesionej przez organ okoliczności, że Biuro GIODO jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych, a liczba skarg wpływających do Biura z każdym rokiem się zwiększa, wskazać należy, że nie jest to okoliczność usprawiedliwiająca opóźnienie w załatwieniu sprawy. Podstawowym obowiązkiem organu jest bowiem zorganizowanie pracy w taki sposób, aby możliwe było wypełnianie przez organ terminowego i sprawnego rozstrzygania spraw (por. wyrok NSA z 6 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1538/14, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). W judykaturze przyjmuje się też, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. i 36 kpa można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, uzasadnione jest stwierdzenie, że w niniejszym przypadku miała miejsce bezczynność o charakterze kwalifikowanym. W tej sytuacji jako zasadny należy ocenić wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Grzywna przewidziana we wskazanym przepisie pełni funkcję dyscyplinującą, restrykcyjną oraz prewencyjną. W niniejszej sprawie grzywna ta realizuje wszystkie wskazane wyżej funkcje i jest adekwatna do rozmiaru uchybień organu. Wymierzona grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 cytowanej ustawy, zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a oraz § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 cytowanej ustawy