II SAB/Wa 358/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Janusz Walawski (spraw.), Sławomir Antoniuk, , Protokolant Aleksander Jakubowski, asystent sędziego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o zakwalifikowanie do wynajęcia pracowni i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem pracowni oddala skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OSK 866/11, oddalił skargę kasacyjną Zarządu Dzielnicy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2214/10 wydanego w sprawie ze skargi A. K. na uchwałę powyżej określonego Zarządu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie zakwalifikowania ww. do wynajęcia pracowni i umieszczenia na liście oczekujących na najem pracowni, którym Sąd ten stwierdził nieważność powyżej określonej uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził m.in., że wobec zapadłych już na tle niniejszej sprawy orzeczeń, organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, a więc w kategoriach, czy wnioskodawczyni spełnia, czy też nie, przesłanki uprawniające do przyznania jej lokalu na działalność twórczą. Sąd stwierdził również, że zaskarżona uchwała stanowi nie tylko złamanie zasad dobrej administracji, ale i konstytucyjnej zasady działania w granicach i na podstawie prawa. Burmistrz Dzielnicy [...] w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] poinformował pełnomocnika A. K., że uchwała Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dniem [...] lutego 2011 r. straciła moc prawną. Organ w piśmie tym zwrócił się z zapytaniem, czy ww. jest zainteresowana wynajęciem innego lokalu niż lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. Jeśli tak, to powinna wystąpić ze stosownym wnioskiem do tut. Urzędu. Pełnomocnik A. K. w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. podał, że z doręczonego mu pisma wynika, że jego podstawą jest przyjęcie, iż złożony przed laty wniosek dotyczył tylko lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. To ustalenie jest błędne, co znalazło potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych, a w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OSK 866/11. W przedstawionej sytuacji pełnomocnik oświadczył, że: 1) potwierdza, że A. K. jest nadal zainteresowana wynajęciem pracowni służącej twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuk (także innej niż lokal nr [...] przy ul. [...] w W., 2) informuje, że nie znajduje podstaw do żądania złożenia w tej sprawie nowego wniosku. Nie chodzi bowiem o to, by wszcząć w tej sprawie nowe postępowanie (nowa sprawę), ale o to, by rozpoznać merytorycznie sprawę dotychczasową. Pełnomocnik A. K. w piśmie z dnia [...] maja 2012 r., w związku z bezczynnością organu w sprawie rozpoznania ww. wniosku o zakwalifikowanie do wynajęcia pracowni i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem pracowni, wezwał Zarząd Dzielnicy [...] W. do usunięcia naruszenia "interesu prawnego" A. K. i rozpoznanie przedmiotowego wniosku merytorycznie. Zarząd Dzielnicy [...] po rozpatrzeniu wniosku A. K. o wynajęcie lokalu będącego pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki, w dniu [...] czerwca 2012 r. podjął uchwałę nr [...], w której stwierdził brak właściwości miejscowej do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu uchwały organ podał m.in., że aktualnie pomimo, iż wniosek z dnia [...] grudnia 2006 r. dotyczył jedynie najmu konkretnie określonej pracowni, w związku z podniesieniem przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności, że lokal nr [...] znajdujący się przy ul [...] w W. nie jest prawnie wolny oraz zobowiązaniem Zarządu do rozpatrzenia wniosku jako wniosku o wynajęcie innego lokalu będącego pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki – Zarząd Dzielnicy [...] jest zobowiązany do rozpatrzenia tego wniosku z godnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 22 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Przytoczony przepis uchwały określa właściwość miejscową Zarządów Dzielnic [...] do rozpatrywania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, w tym pracowni. Z uwagi na to, że A. K. zamieszkuje w domu mieszkalnym przy ul. [...] w W. (Dzielnica W.), to Zarząd Dzielnicy [...] stwierdza brak swojej właściwości miejscowej do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. W tym miejscu podać należy, że na dzień rozpoznania niniejszej sprawy powyżej określona uchwała nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. A. K., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na niewykonanie przez Zarząd Dzielnicy [...] obowiązku rozpatrzenia wniosku o zakwalifikowanie A. K.do wynajęcia lokalu z przeznaczeniem na pracownię do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki oraz umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia pracowni". Pełnomocnik skarżącej zarzucił w skardze, że organ nie wykonał nakazanego prawem oraz wyrokami sądów administracyjnych obu instancji obowiązku rozstrzygnięcia o uprawnieniu skarżącej jako twórcy, który zgłosił (2006) wniosek o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajęcie lokalu będącego pracownią na podstawie § 33 uchwały Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Pełnomocnik skarżącej wniósł o nakazanie Zarządowi Dzielnicy [...] bezzwłocznego rozpatrzenia złożonego w 2006 r. wniosku skarżącej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wniósł o zobowiązanie skarżącej do sprecyzowania skargi, poprzez wskazanie, czy jest to skarga na bezczynność organu, czy też skarga na uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...], czy też wniosek o orzeczenie, że Zarząd winien rozpatrzyć pozytywnie wniosek skarżącej o zakwalifikowanie do najmu lokalu i umieszczenia na liście oczekujących. Odnosząc się do zarzutów skargi pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej. Wskazał, że uchwałą z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] stwierdził swoją niewłaściwość do rozpatrzenia wniosku skarżącej o zakwalifikowanie jej do wynajęcia lokalu z przeznaczeniem na pracownię do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki oraz umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia pracowni, co oznacza, że organ nie pozostaje w bezczynności. Wobec faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny nakazał rozpatrzyć wniosek skarżącej jako wniosek o wynajęcie innego lokalu z zasobów miasta [...] niż lokalu nr [...] przy ul. [...], Zarząd musiał podjąć uchwałę w przedmiocie braku swojej właściwości do rozpatrzenia merytorycznie takiego wniosku. Wbrew twierdzeniu skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny nie zobowiązał organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej. Sąd w swoich rozważaniach nie odnosił się do właściwości miejscowej organów decydujących o zakwalifikowaniu i skierowaniu do najmu lokalu, kwestia ta nie była bowiem przedmiotem spraw toczących się pomiędzy stronami niniejszego postępowania. Wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do konieczności rozpatrzenia wniosku skarżącej, należy uznać jako zobowiązanie dla organu właściwego miejscowo, tj. Zarządu Dzielnicy W., w której skarżąca zamieszkuje. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] października 2012 r. odniósł się do odpowiedzi na skargę, a w szczególności do żądania sprecyzowania, czego skarga dotyczy. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że skarga dotyczy bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z zm.), dalej p.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl powołanej ustawy skargę na bezczynność organów administracji publicznej, wnosi się w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Dotyczą one niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Osobną kompetencję sądu administracyjnego w zakresie skarg na niewykonanie czynności nakazanych prawem normuje art. 101a tej ustawy. Przepis art. 101a poszerza zatem (w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a.) zakres sądowej kontroli działań organów gminy o czynności faktyczne i prawne podejmowane w sprawach ze sfery administracji publicznej oraz bierność tych organów polegającą na niewykonywaniu czynności nakazanych prawem. Stanowi zatem specyficzną skargę na bezczynność organu gminy, niezależną od skargi na bezczynność określoną w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - która to skarga nie przysługuje w przypadku aktów prawa miejscowego. Regulacja zawarta w art. 101a u.s.g. będzie miała zastosowanie w tych przypadkach, gdy odpowiedni przepis nakłada na organ gminy obowiązek podjęcia określonej uchwały z zakresu administracji publicznej. Uwzględnienie skargi na podstawie wymienionego przepisu wymaga ujawnienia unormowania, z którego wynika obowiązek uchwałodawczy organów samorządu i równoczesnego wykazania związku przyczynowego między bezczynnością organów gminy w wykonywaniu tych czynności, a naruszeniem interesu prawnego czy uprawnienia skarżącego. Celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu gminy, jest zatem doprowadzenie do wydania przez ten organ uchwały (lub innego aktu) bądź podjęcia stosownej czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie rozstrzygnięcia lub nie podjął stosownej czynności. Na wstępie podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd zobowiązany był ustalić wyłącznie, czy organ tzn. Zarząd Dzielnicy [...] pozostawał w bezczynności w sprawie wydania rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej wniosku skarżącej o zakwalifikowanie jej do wynajęcia lokalu z przeznaczeniem na pracownię do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki oraz umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia pracowni. Poza zakresem rozważań Sądu, pozostawała natomiast merytoryczna ocena poprawności podejmowanych przez organ czynności. Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu cechuje pewna specyfika polegająca na tym, że rozpoznając tego rodzaju skargę, Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego przez organ aktu, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2007 r., I SAB/Wa 194/06, LEX Nr 318035). W sprawie bezspornym jest, ze skarżąca w 2006 r. złożyła wniosek o zakwalifikowanie jej do zawarcia umowy najmu oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na wynajęcie lokalu będącego pracownią, przy czym chodziło o konkretny lokal, tj. lokal nr [...] znajdujący się przy ul. [...] w W. W związku ze zmianą statusu prawnego tego lokalu, skarżąca wyraziła zgodę na zawarcie umowy dotyczącą innego lokalu z przeznaczeniem na pracownię. Natomiast kwestią sporną są okoliczności związane z prowadzeniem postępowania przez Zarząd Dzielnicy [...] po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OSK 866/11, w którym Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej z 2006 r., pomimo że został zmodyfikowany powinien zostać rozpatrzony merytorycznie. Odmowa przyznania konkretnego lokalu nie wyklucza bowiem zakwalifikowania na listę oczekujących na przydział innego lokalu. Podkreślić należy, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniu skarżącej, oznaczało, że organ prowadzący postępowanie w jej sprawie nie powinien przestrzegać prawa, a w szczególności w sytuacji, gdy uznał się niewłaściwym miejscowo, czemu dał wyraz w uchwale nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W tym miejscu podać należy, że skarżąca, na dzień rozpoznawania niniejszej sprawy nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie zaskarżyła powyżej określonej uchwały do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 19 Kpa, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość miejscowa to zdolność organu do realizowania swojej właściwości rzeczowej na określonym obszarze, w tym przypadku dzielnicy. Przepisy o właściwości organów mają sankcję w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa, według którego decyzja, czy też inny akt wydany z naruszeniem przepisów o właściwości są nieważne. W ocenie składu orzekającego skarga na bezczynność nie zasługuje na uwzględnienie, a tym samym nie można przypisać organowi administracji tego, iż pozostaje w bezczynności. Jak wskazywano na wstępie celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu kończącego postępowanie. W stanie faktycznym sprawy, skoro organ działa, to nie można uznać, że organ ten pozostaje w bezczynności. Z tych względów, Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.