II SAB/Wa 368/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-19
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Joanna Kube, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Okręgowego dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, pomimo wcześniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającego decyzje odmawiające udostępnienia tej informacji?Ratio decidendi
Prezes Sądu Okręgowego dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ pomimo wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nakazującego ponowne rozpoznanie wniosku, organ przez okres blisko 9 miesięcy nie podjął istotnych działań w celu pozyskania akt sprawy niezbędnych do analizy. Ta długotrwała bierność, mimo braku formalnego powiadomienia o przedłużeniu terminu zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd przyznał skarżącemu zadośćuczynienie pieniężne za doznaną bezczynność.Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w lutym 2017 r. Po odmowie udostępnienia informacji i utrzymaniu jej w mocy przez kolejne instancje, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 stycznia 2020 r. uchylił wcześniejsze decyzje i nakazał ponowne rozpoznanie wniosku. Pomimo tego, Prezes Sądu Okręgowego w [...] przez okres blisko 9 miesięcy nie podjął istotnych działań w celu pozyskania akt sprawy niezbędnych do analizy, co doprowadziło do wniesienia przez A. K. skargi na bezczynność organu. Organ argumentował opóźnienia związane z koniecznością wypożyczenia akt sprawy z innych sądów.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] dopuścił się bezczynności. 2. Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Przyznano od Prezesa Sądu Okręgowego w [...] na rzecz A. K. sumę pieniężną w wysokości 500 zł. 4. Zasądzono od Prezesa Sądu Okręgowego w [...] na rzecz A. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1440/18 w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego w [...] dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezesa Sadu Okręgowego w [...] na rzecz A. K. sumę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w [...] na rzecz A. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A.K. złożył w dniu [...] lutego 2017 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia treści uzasadnień wyroków Sądu Okręgowego w [...] w sprawach [...] oraz [...]. W dniu [...] marca 2017 r. wnioskodawca otrzymał zanonimizowaną treść orzeczenia wraz z uzasadnieniem wydanym w sprawie [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Prezes Sądu Okręgowego w [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie fragmentów uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. A. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 908/17 oddalił przedmiotową skargę. Strona złożyła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1440/18 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję, a także poprzedzająca ją decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] oraz zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.
A.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...] po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1440/18 w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak udostępnienia informacji publicznej, pomimo upływu terminu ustawowego. Wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która ma charakter rażącego naruszenia prawa oraz zobowiązanie go do rozpoznania wniosku. Wniósł ponadto o zasądzenie od organu kwoty w wysokości jednokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Skarżący zażądał też zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący stwierdził, że Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] wykonując wyrok, dokonał zapłaty zasądzonych kosztów postępowania. Jednak Prezes Sądu Okręgowego w [...] do chwili wniesienia skargi trwa w bezczynności, nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał decyzji odmownej.
Podkreślił, że od chwili złożenia wniosku minęły już ponad cztery lata. Wobec powyższego WSA w Warszawie winien stwierdzić, iż naruszenie prawa przez organ miało charakter rażący oraz przyznać kwotę pieniężną. Tak długotrwała bezczynność rodzi, zdaniem skarżącego, obawę, iż organ lekceważy swoje obowiązki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezes Sądu Okręgowego w [...] stwierdził, że akta przedmiotowej sprawy zostały przekazane przez Sąd Apelacyjny w [...] do Sądu Okręgowego w [...] w dniu [...] sierpnia 2020 r. wraz z odpisem wyroku NSA sygn. akt I OSK 1440/18. O powyższym skarżący został poinformowany pismem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Wskazane dokumenty zostały przekazane do Oddziału Bezpieczeństwa, czyli komórki właściwej, w dniu [...] sierpnia 2021 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. organ zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w [...]o wypożyczenie akt sprawy [...] celem ponownego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Pismem z dnia [...] września 2020 r. Sąd Apelacyjny w [...] poinformował, że akta sprawy znajdują się w Sądzie Najwyższym. W dniu [...] września 2020 r. zwrócono się do Sądu Najwyższego o wypożyczenie akt [...] ([...]). Akta te jednak nie zostały wypożyczone. Organ nadmienił, iż w dniu [...] maja 2021 r. ponownie zwrócono się do Sądu Najwyższego o wypożyczenie akt sprawy [...]. W dniu [...] maja 2021 r. akta ww. sprawy ([...] tomów) zostały wypożyczone i poddane wnikliwej analizie pod kątem wskazań zawartych w wyroku NSA.
Organ zaznaczył, że jawność rozprawy została wyłączona na podstawie art. 153 § 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego ze względu na rodzaj dokumentacji, o której dołączenie do sprawy wnosiły strony postępowania (m.in. umowy zawarte z klientami, cenniki), co mogłoby ujawnić strategię i plany biznesowe.
Prezes Sądu Okręgowego w [...] nadmienił też, że analiza uzasadnienia wykazała, że po przeprowadzeniu anonimizacji, pomimo wyłączenia jawności rozprawy orzeczenie może zostać udostępnione wnioskodawcy. W tym celu zostało ono opublikowane w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w [...] w dniu [...] maja 2021 r., o czym pisemnie powiadomiono skarżącego.
Zdaniem organu w niniejszej sprawie, po otrzymaniu akt sprawy z Sądu Apelacyjnego w [...], w dniu [...] sierpnia 2020 r. organ podjął odpowiednie działania, tj. zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w [...], a następnie do Sądu Najwyższego o wypożyczenie akt celem ich analizy. Organ podkreślił, że dopiero ponowna prośba o wypożyczenie akt przyniosła oczekiwany skutek. Dopiero po otrzymaniu akt sprawy Prezes Sądu Okręgowego mógł przystąpić do analizy dokumentacji w nich zgromadzonej. Z powyższych względów, zdaniem organu, skarga i zawarte w niej żądania nie zasługują na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej: "p.p.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W niniejszej sprawie zarówno kwestia tego czy podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz oceny charakteru żądanej informacji została prawomocnie przesądzona w wyroku NSA z dnia 17 stycznia 2020 r. wydanym w sprawie I OSK 1440/18. Kwestia ta nie może zatem być poddana ponownej ocenie Sądu z uwagi na treść art. 153 w zw. z art. 170 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny.
Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji.
Podkreślić należy, że przedłużenie ww. terminu jest usprawiedliwione, jeśli podyktowane jest ważną, uzasadnioną przyczyną (jest niezbędne), a nadto, gdy w następstwie upływu przedłużonego terminu organ udostępnia wnioskowaną informację, ewentualnie wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
W orzecznictwie NSA podkreśla się również, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Na gruncie tego specyficznego postępowania w orzecznictwie powstaje zagadnienie, co do sposobu korzystania ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.
Jak wyjaśnił NSA, analiza postanowień art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwiania spraw. Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności.
Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wydłużenie 14-dniowego terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowienia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Należy jednak przyjąć, jak podkreślił NSA, iż podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Konstrukcja tej regulacji jest analogiczna do postanowień art. 36 k.p.a., przy czym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p wskazany jest nieprzekraczalny terminu 2 miesięcy na udzielenie informacji publicznej. Termin ten ma charakter instrukcyjny. (tak: NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1469/13, opubl. w CBOSA).
W orzecznictwie podnosi się nadto, iż termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielenia informacji. Termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491).
W przypadku potrzeby wydania przez podmiot zobowiązany decyzji odmownej, przewidzianej w art. 16 u.d.i.p., nie jest uprawnione twierdzenie, że po wyczerpaniu terminów, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., rozpoczynają swój bieg terminy do wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, do których wprost odsyła art. 16 ustawy. Takie rozumowanie, jak podkreśla się w piśmiennictwie, prowadziłby do nieuzasadnionego przedłużenia załatwienia sprawy o udostępnienie informacji publicznej, dla której rozpatrzenia ustawodawca określił znacznie krótsze terminy niż w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji. Natomiast gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. A zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące id dnia złożenia wniosku.
Dodać należy, iż nie wszystkie sprawy o udzielenie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca miał to na uwadze przy regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., I OSK 1027/14, LEX nr 1464729).
Zdaniem M. Bidzińskiego, M. Chmaja i P. Szustakiewicza, nie ma przeszkód, aby podmiot zobowiązany nawet kilkakrotnie powiadamiał wnioskodawcę o przyczynach uchybienia i przedłużał termin udostępnienia informacji. Jednak łącznie to przedłużenie nie może przekraczać 2-miesięcznego terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (M. Bidziński, M.Chmaj, P. Szustakiewicz, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", 2015, s 153, a także I. Kamińska i M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", wyd. III, LEXOmega/el, teza 2 do art. 13).
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, przy piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. WSA w Warszawie zwrócił akta administracyjne sprawy Prezesowi Sądu Apelacyjnego w [...]. Akta te wpłynęły do Prezesa Sądu Okręgowego w [...] w dniu [...] sierpnia 2020 r. Ocena czy organ dopuścił się bezczynności w sprawie powinna zatem obejmować okres od dnia 14 sierpnia 2020 r. do dnia wydania niniejszego orzeczenia.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż NSA w przywołanym wyroku z dnia 17 stycznia 2020 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji, a także zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]. Z uzasadnienia wyroku NSA wynika, iż załatwienie wniosku A. K. o udostępnienie treści uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie o sygn. [...] wymaga rozważenie kwestii związanych z tajemnicą przedsiębiorcy. NSA stwierdził bowiem, że dla uznania tajemnicy przedsiębiorcy na gruncie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie jest wystarczające odwołanie się do faktu, że na podstawie art. 153 § 1 1 k.p.c. wyłączono jawność postępowania przed sądem. NSA podkreślił, iż należy ustalić, jakie informacje lub dokumenty sam przedsiębiorca uznał w tym postępowaniu za tajemnicę (co zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorcy) – na podstawie wniosku o wyłączenie jawności lub innych dokumentów.
NSA nakazał nadto ustalić, czy zastrzeżone informacje nie zostały już wcześniej legalnie udostępnione oraz ocenić, czy rzeczywiście mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy i w jakim zakresie, "a zakres ewentualnej tajemnicy przedsiębiorcy powinien być uzasadniony stosownie do wymagań art. 107 § 3 k.p.a.".
Niewątpliwie zatem, biorąc pod uwagę ocenę prawną i wskazania NSA, koniecznym stało się zapoznanie przez organ z aktami postępowania sądowego o sygnaturze [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] zwrócił się pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. do Sądu Apelacyjnego w [...] z prośbą o wypożyczenie ww. akt sądowych na okres dwóch tygodni. Sąd Apelacyjny w [...] pismem z dnia [...] września 2020 r. poinformował organ I instancji, że akta sprawy [...] ([...]) z powództwa [...] znajdują się w Sądzie Najwyższym wraz ze skargą kasacyjną.
Następnie, inspektor Oddziału Bezpieczeństwa Sądu Okręgowego w [...] w dniu [...] września 2020 r. zwróciła się do Sądu Najwyższego o wypożyczenie ww. akt sądowych na okres 7 dni. W aktach administracyjnych sprawy brak jest odpowiedzi na ww. e-mail.
Dopiero po wniesieniu do WSA w Warszawie skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w [...], co nastąpiło w dniu [...] maja 2021 r. (data wpływu skargi do organu), w dniu[...] maja 2021 r. Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] zwrócił się do Sądu Najwyższego Izby [...] Wydziału [...] z prośbą o pilne wypożyczenie akt ww. sprawy sądowej, celem ponownego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Sąd Najwyższy pismem z dnia [...] maja 2021 r. udzielił do wglądu akta przedmiotowej sprawy ([...] tomów akt). Akta te wpłynęły do Sądu Okręgowego w [...] w dniu [...] maja 2021 r.
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] poinformował skarżącego, że wyrok wydany w sprawie [...] wraz z uzasadnieniem jest opublikowany na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, [...].
Pismem procesowym z dnia [...] września 2021 r. skarżący potwierdził fakt otrzymania wiadomości e-mail z dnia [...] maja 2021 r., na którą powołuje się organ.
Sąd stwierdza ponadto, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest pism, z których wynikałoby, że organ zastosował procedurę z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Z powyższego wynika, iż termin załatwienia sprawy upływał w dniu 28 sierpnia 2020 r. Od dnia 29 sierpnia 2020 r. do dnia 21 maja 2020 r., a więc przez niespełna 9 miesięcy, organ pozostawał zatem w bezczynności.
Z powyższych względów uzasadnione było stwierdzenie przez Sąd zaistniałej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.
Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość i przykładowo ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, lekceważenia wniosków skarżącego czy braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, brak było bowiem ze strony organu jakichkolwiek działań w okresie od [...] września 2020 r. do [...] maja 2020 r., mających na celu pozyskanie przedmiotowych akt sądowych. Brak odpowiedzi ze strony Sądu Najwyższego na przesłane drogą elektroniczną pismo z dnia [...] września 2020 r. nie zwalniało organu z obowiązku niezwłocznego, ponownego zwrócenia się do tego Sądu z prośbą o wypożyczenie akt sądowych. To bowiem rzeczą Prezesa Sądu Okręgowego w [...] było dopełnienie obowiązków spoczywających nań z mocy art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zaniechanie jakichkolwiek działań we wskazanym okresie musi zostać zatem ocenione jako mające miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Sąd orzekł o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. Sąd uwzględnił długość okresu, w którym organ nie dokonywał żadnych istotnych czynności w sprawie, a także przedmiot wniosku.
Określając wysokość sumy pieniężnej, Sąd wziął pod uwagę nie tylko rozmiar uchybień, ale i okoliczności, na które powoływał się organ w odpowiedzi na skargę. Wartość przyznanej sumy pieniężnej spełnia także kryterium określone w p.p.s.a., zgodnie z którym suma pieniężna nie może przekraczać wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt 2 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Podstawę rozstrzygnięcia w zakresie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej stanowi przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. – pkt 3 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 4 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, jako że skarżący – będący radcą prawnym, występował w sprawie osobiście.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło