II SAB/Wa 370/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.K. na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] postanawia odmówić przyznania R.K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych R.K. wraz ze skargą na bezczynność Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dziekana Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami i bratem. Nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem oszczędności w kwocie 50 zł. Łączny dochód rodziny stanowi kwota 1.400 zł, na który składa się wyłącznie wynagrodzenie matki w wysokości 1.400 zł. Oświadczył, że ojciec jest osobą bezrobotną, on sam jak i brat nie osiągają żadnych dochodów. Jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał pomoc rodzinie w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Wobec faktu, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji zarządzeniem z dnia 24 lipca 2018 r. wezwano skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); zwanej dalej P.p.s.a., do nadesłania w terminie 14 dni, dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony, poprzez nadesłanie: wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za ostatnie 6 miesięcy (w przypadku, jeśli nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano do złożenia stosownego oświadczenia), zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez ojca skarżącego statusu osoby bezrobotnej, zaświadczenia potwierdzającego wysokość wynagrodzenia matki, kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego matki za rok 2017, zaświadczenia potwierdzającego, że brat jest studentem i oświadczenia, czy pobiera stypendium, oświadczenia o stałych (miesięcznych) niezbędnych kosztach utrzymania oraz udzielenia informacji dotyczącej posiadania mieszkania (wskazania tytułu prawnego, do lokalu, którego adres wskazuje). Powyższe wezwanie doręczono dorosłemu domownikowi (matce skarżącego) w dniu 2 sierpnia 2018 r., ale do dnia wydania niniejszego postanowienia nie została udzielona na nie odpowiedź. Natomiast w dniu 11 sierpnia 2018 r. skarżący uiścił w przedmiotowej sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, a w dniu 6 września 2018 r. ustanowił pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast § 3 powołanego artykułu, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrócić należy uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Skarżący powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego nie może budzić żadnych wątpliwości. W przedmiotowej sprawie, wobec wątpliwości co do sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych, wezwano go do nadesłania określonych dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy. Skarżący nałożonego obowiązku nie wypełnił i nie przedstawił żądanych dokumentów i informacji, natomiast uiścił wpis sądowy od skargi oraz ustanowił pełnomocnika z wyboru. Zdaniem referendarza sądowego, uniemożliwia to ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że to w interesie wnioskodawcy jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12, orzeczenie dostępne na stronie internetowej pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 71/09, z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt. II FZ 260/09 i z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt. I OZ 744/09, orzeczenia dostępne j.w.). W związku z tym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego należało uznać, że nie wykazał w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 255 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.