II SAB/Wa 390/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa Budownictwa [...] S.A. z siedzibą w [...] na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku [...] Przedsiębiorstwa Budownictwa [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] na rzecz [...] Przedsiębiorstwa Budownictwa [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego S.A. w [...] (dalej, jako: Przedsiębiorstwo lub skarżący) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. w [...] (dalej, jako: Spółka lub PKP) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, polegające na błędnym jego niezastosowaniu, skutkującym odmową udostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej, podczas gdy z przepisu tego wprost wynika, przysługujące obywatelowi prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w tym prawo dostępu do dokumentów 2. art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej, jako: u.d.i.p.), polegające na nieuprawnionej odmowie udostępnienia informacji publicznej przez podmiot obowiązany do jej udostępnienia, pomimo że wnioskowana informacja dotyczyła bezpośrednio kwestii związanych z wykonywaniem przez PKP, jako spółki Skarbu Państwa, zadań publicznych oraz wydatkowaniem środków publicznych w ramach zawartych umów; 3. art. 2 ust. 1 i art. 5 u.d.i.p., polegające na wadliwej i rozszerzającej jego wykładni, skutkującej błędnym i bezpodstawnym przyjęciem, że zachodzą przesłanki usprawiedliwiające odmowę udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, podczas gdy obowiązujące przepisy nie przewidują ograniczenia dostępu do informacji publicznej z przyczyn wskazanych przez PKP, a to możliwości wykorzystania dokumentów objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w ewentualnym procesie wytoczonym przeciwko PKP; 4. art. 2 ust. 2 u.d.i.p. polegające na wadliwym przypisaniu skarżącemu określonego subiektywnie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej "interesu indywidualnego" w uzyskaniu tejże informacji, skutkującym odmową jej udostępnienia wyłącznie na tej podstawie, podczas gdy od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego, a tym samym interes ten nie powinien być przedmiotem oceny podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a tym bardziej podstawą odmowy jej udostępnienia; 5. art. 35 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 12 K.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., polegające na rażąco przewlekłym i nieznajdującym usprawiedliwienia w charakterze i stopniu skomplikowania sprawy prowadzeniu postępowania oraz naruszeniu ustawowo wyznaczonych terminów załatwienia sprawy, poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku oraz niewydanie w tym przedmiocie decyzji odmownej, co świadczy o bezczynności organu i niezałatwieniu sprawy; 6. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., polegające na całkowitym pominięciu argumentacji wskazanej przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, dokonaniu wyłącznie subiektywnej i jednostronnej oceny materiału dowodowego oraz poczynienie ustaleń niemających oparcia w dowodach, uniemożliwienie skarżącemu ustosunkowania się do materiałów dowodowych będących w posiadaniu PKP, w oparciu o które nastąpiła odmowa udostępnienia informacji publicznej, bez wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej, wymaganej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, co doprowadziło do niezałatwienia sprawy na skutek bezczynności (podmiotu) organu, a tym samym naruszenia podstawowych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, to jest zasady wysłuchania stron, bezstronności i równego traktowania, obiektywizmu i swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów. Skarżący wniósł o zobowiązanie PKP do dokonania wnioskowanej czynności, to jest do załatwienia sprawy oraz rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie przez Sąd, że bezczynność PKP miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zwrot kosztów postępowania, według norm prawem przewidzianych. Nadto Przedsiębiorstwo wniosło o dopuszczenie przez Sąd oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi, a to: 1. aktualnego odpis KRS PKP celem wykazania faktu charakteru prawnego spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. jako spółki Skarbu Państwa, zakwalifikowania spółki PKP jako podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w myśl obowiązujących przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej; 2. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2024 r., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] czerwca 2024 r., pisma PKP z dnia [...] czerwca 2024 r., pisma PKP z dnia [...] sierpnia 2024 r., ponaglenia na bezczynność organu z dnia [...] stycznia 2025 r., pisma PKP z dnia [...] lutego 2025 r. celem wykazania faktu wyczerpania przez skarżącego toku instancji, złożenia ponaglenia, o którym mowa w § 53 ust. 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), zakresu wnioskowanej przez skarżącego do udostępnienia informacji publicznej, niewymagającej przetworzenia, bezpodstawnej odmowy udostępnienia informacji publicznej przez PKP, przyjęcia przez PKP subiektywnych kryteriów w ocenie zasadności wniosku, skutkujących odmową udostępnienia informacji publicznej, dokonanie przez PKP nieuprawnionej oceny interesu skarżącej w uzyskaniu dostępu do informacji publicznej, przewlekłości prowadzonego postępowania oraz bezczynności organu, w tym nierozpoznania wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie ustawowo wskazanym; 3. korespondencji e-mail PKP z dnia [...] lipca 2024 r. oraz z dnia [...] lipca 2024 r. celem wykazania faktu przewlekłego prowadzenia postępowania przez PKP, braku rzeczywistych podstaw uzasadniających wydłużenie terminu wydania decyzji, pozorności wskazanych przyczyn wydłużenia terminu oraz odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych; 4. umowy o roboty budowlane nr [...] celem wykazania faktu istnienia oraz treści cywilnoprawego stosunku zobowiązaniowego łączącego strony postępowania, brak bezpośredniego związku pomiędzy wnioskowaną informacją publiczną, a treścią tego stosunku, istnienie interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej wnioskiem, bezpodstawnej odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie stawianych zarzutów. Skarżący podniósł m. in., że PKP jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a wnioskowana informacja ma charakter publiczny i odnosiła się do określonych dokumentów istniejących w obiegu i znajdujących się w dyspozycji PKP, nie obejmowała zaś żadnych informacji wymagających ich przetworzenia, co wiązałoby się z dodatkowym nakładem pracy i czasu potrzebnego dla jej udostępnienia. Strony przedmiotowego postępowania łączy stosunek cywilnoprawny, wynikający z zawartej umowy o roboty budowlane nr [...], w ramach którego skarżący zobowiązał się wykonać na rzecz PKP roboty budowlane dotyczące zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa Dworca Kolejowego [...]", w zakresie określonym w dokumentacji projektowej, za opracowanie i dostarczenie której odpowiada PKP (Inwestor). Pomiędzy stronami nie toczą się żadne postępowania sądowe ani inne przedsądowe postępowania (polubowne, mediacyjne, arbitrażowe itp.). Złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie dotyczy bezpośrednio wskazanej umowy o roboty budowlane. Stanowisko PKP przedstawione w odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2024 r. skarżący uznał za niesprawiedliwe i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa dlatego też wystąpił o ponowne rozpoznanie sprawy pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Zdaniem skarżącego wnioskowana informacja nie została objęta tajemnicą przedsiębiorstwa PKP, nie ma ona także charakteru informacji poufnej. Jej udostępnienie nie podlega ograniczeniu w myśl przepisów art. 5 u.d.i.p. PKP w piśmie z dnia [...] sierpnia 2024 r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Stąd skarżący wystąpił do PKP z ponagleniem, a następnie ze skargą na bezczynność Spółki. W piśmie z dnia [...] lutego 2025 r. PKP ponownie podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. W ocenie skarżącego spełnione zostały wszystkie przesłanki do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Przede wszystkich każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w jej uzyskaniu. Objęta wnioskiem dostępowym informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., albowiem dotyczy ona wyłącznie informacji i dokumentów związanych z wykonywaniem przez PKP zadań publicznych oraz dysponowania przez nią majątkiem publicznym (zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), to jest kwestii związanych bezpośrednio z zaciąganiem zobowiązań oraz wydatkowaniem przez PKP środków publicznych, w ramach wykonywanych przez nią zadań publicznych, związanych z utrzymaniem obiektów dworcowych. Pomimo dokonania przez PKP prawidłowej kwalifikacji zarówno w zakresie spoczywającego na niej obowiązku udostępniania informacji publicznych (jako podmiot zobowiązany zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), jak w zakresie ustalenia, że wnioskowana informacja stanowi de facto informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy, Spółka ostatecznie odmówiła jej udostępnienia, powołując się wyłącznie na "interes indywidualny" skarżącego w uzyskaniu wnioskowanych informacji i dokumentów. W ocenie skarżącego, taka ocena sytuacji nie może zostać uznana za prawidłową, zaś działania PKP skutkujące odmową udostępnienia informacji i dokumentów, z pominięciem wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, obiektywne i usprawiedliwione okolicznościami sprawy. W odpowiedzi na skargę PKP wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Spółka przedstawiła stan faktyczny sprawy i wywiodła, że jest podmiotem zobowiązanym do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka przeanalizowała treść wniosku i ustaliła, że przedmiotem złożonego wniosku jest informacja publiczna. Wniosek dotyczy udostępnienia materiałów odnoszących się do prowadzonej przez PKP, jako Zamawiającego inwestycji publicznej pn.: "Przebudowa Dworca [...]", a więc związany jest z wykonywaniem przez PKP zadań publicznych. Wniosek obejmuje udostępnienie umowy wraz z załącznikami na opracowanie dokumentacji projektowo - technicznej dla remontu budynku dworca kolejowego w [...]. W ocenie PKP, wniosek został złożony w celu ochrony interesów indywidualnych wnioskodawcy, a w szczególności chęci pozyskania dokumentów i informacji na potrzeby przyszłych postępowań sądowych przeciwko PKP lub innym podmiotom realizującym na rzecz PKP inwestycje w zakresie remontu budynku dworca kolejowego w [...]. Skarżący jest Generalnym Wykonawcą zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa Dworca Kolejowego [...]". Umowa w tym zakresie zawarta została w dniu [...] października 2022 r. Powyższe świadczy o indywidualnym charakterze pozyskania wnioskowanych dokumentów i informacji, co z kolei prowadzi do nadużycia przez skarżącego prawa w dostępie do informacji poprzez wykorzystanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w celach innych niż dobro publiczne. Wobec powyższego nie znajdują zastosowania przepisy u.d.i.p., i w konsekwencji wnioskowane informacje nie podlegają udostępnieniu. Zdaniem PKP, postępowanie skarżącego jest niczym innym jak wykorzystaniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej do pozyskania dokumentów z pominięciem przepisów, które winny mieć zastosowanie w przypadku zainicjowania postępowania sądowego, mianowicie art. 248 § 1 kodeksu postępowania cywilnego. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że wnioskowane przez skarżącego dokumenty wykorzystane zostaną jako dokumentacja procesowa, co przesądza o prywatnym charakterze wniosku skarżącego i stanowi nadużycie prawa do informacji. Spółka dodała, że wbrew twierdzeniom skarżącego w niniejszej sprawie nie można uznać, że mamy do czynienia z odmową udostępnienia informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji. Spółce nie można zarzucić powyższego, bowiem PKP w przedmiotowej sprawie nie wydała decyzji, gdyż nie było ku temu podstaw prawnych. Spółka zwróciła uwagę, że prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. W niniejszej sprawie zachodzi szczególna sytuacja, w której konstytucyjne prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu, a ograniczenie to jest uzasadnione z uwagi na zamiar osoby wnioskującej o dostęp do informacji publicznej i cel, w jakim mogłyby być użyte pozyskane informacje. Mając uzasadnione podejrzenie co do zamiaru wykorzystania informacji w wytoczonych przeciwko Spółce postępowaniach sądowych, Spółka jest obowiązana bronić swoich praw i nie udostępniać informacji, które mogłyby ją w przyszłości narazić na wymierną szkodę majątkową. W ocenie PKP w sprawie nie doszło również do naruszenie przepisów postępowania wskazanych w skardze. To wszystko czyni, zdaniem Spółki, skargę na bezczynność niezasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy skarżącemu, iż mógł złożyć skargę na bezczynność PKP bez składania odrębnego ponaglenia, które w przypadku spraw o udzielnie informacji publicznej nie jest wymagane. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a., wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a. Pogląd ten utrwalony jest już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (szerzej np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 240/24). Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy przypomnieć trzeba, że bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak konsekwentnie przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych, PKP jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (informacji o sprawach publicznych) na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., tj. jako osoba prawna wykonująca zadania publiczne, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Skarb Państwa jest właścicielem 100% akcji Spółki. PKP wykonuje zadania publiczne związane z przewozem pasażerów, polegają one w szczególności na utrzymaniu budynków dworcowych w należytym stanie technicznym (prowadzeniu remontów i modernizacji), dostosowaniu ich do potrzeb osób niepełnosprawnych, zapewnieniu pasażerom bezpieczeństwa na dworcach. Organ dysponuje majątkiem publicznym, gdy korzysta ze środków publicznych przyznanych mu w formie dotacji ze Skarbu Państwa lub ze środków finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Powyższe ustalenie świadczy o tym, że PKP jest podmiotem zobowiązanym do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wyżej opisanym. W kwestii kryterium przedmiotowego należy wskazać na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, przedstawiając przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić jednak należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Zatem informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, jak również wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 28 września 2022 r., sygn. akt II SAB/Bk 73/22). Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem wniosku dostępowego z dnia [...] maja 2024 r. jest informacja publiczna. Wniosek dotyczy bowiem udostępnienia materiałów odnoszących się do prowadzonej przez PKP, jako Zamawiającego inwestycji publicznej dotyczącego wykonania dokumentacji projektowo-technicznej dla remontu budynku dworca kolejowego w [...] z wybranym w przetargu biurem projektowym/projektantem/wykonawcą oraz dokumentacji przetargowej, a więc związany jest z wykonywaniem przez PKP zadań publicznych. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości stron postępowania. Również i PKP w piśmie z dnia [...] czerwca 2024 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek dostępowy, wskazała, że wnioskowane informacje są związane z wykonywaniem przez PKP zadań publicznych. PKP uznała jednak, iż wnioskowana informacja nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. bowiem próba jej uzyskania została podjęta w celu zaspokojenia własnego, prywatnego interesu. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, uzyskanie informacji publicznej nie zostało jednak w przepisach u.d.i.p. uzależnione od określonych motywacji wnioskodawcy. Konkretna informacja jest informacją publiczną, albo nią nie jest i to niezależnie od motywacji podmiotu, który o jej udostępnienie wystąpił. Dla zakwalifikowania danej informacji jako publicznej nie mają znaczenia cel i motywy, które towarzyszyły wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji. Co więcej podmiot korzystający z prawa dostępu do informacji publicznej nie musi przecież wskazywać celów ani motywów swego działania. Zatem brak podstaw do utożsamiania treści pojęcia informacji publicznej jako przedmiotu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z kwestią prawidłowości korzystania z tego prawa. Treść publicznego prawa podmiotowego do informacji publicznej ma charakter obiektywny i nie jest kształtowana sposobem realizowania tego prawa (zob. aktualne orzecznictwo: wyrok NSA z dnia 24 marca 2023 r., sygn. III OSK 7440/21 oraz wyrok NSA z dnia 19 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 425/22). Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że klasyfikacja informacji czy jest ona publiczna czy nie, nie zależy od celu jej uzyskania, czy sposobu jej wykorzystania. Jedynie w przypadku żądania dotyczącego udzielenia informacji publicznej przetworzonej, konieczne jest wykazanie, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Dany fakt czy wiedza albo jest informacją publiczną, albo takiej cechy nie posiada. Gospodarzem postępowania w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest wnioskodawca. On bowiem określa jaki informacje chce uzyskać i w jakim celu. Treść art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zabrania organom żądania wykazywania interesu prawnego lub faktycznego, tym bardziej, że często naruszanie interesu indywidualnego (jednostkowego) skłania wnioskodawców do podjęcia szerszych działań na rzecz pewnej grupy czy społeczności (vide: wyroki NSA z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 548/21, 20 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 833/19, 2 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2160/17, 24 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 7440/21, 12 października 2023 r. sygn. akt III OSK 1572/22). Odnosząc się z kolei do kryterium "sprawy własnej" (ochrony interesów indywidualnych skarżącego), na które powołała się w rozpatrywanej sprawie PKP to taki charakter nie stanowi - zdaniem Sądu - kryterium dyskwalifikującego publiczny charakter informacji objętej żądaniem wnioskodawcy. W najnowszym orzecznictwie sądowym wskazuje się, że kryterium "sprawy własnej" jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, zgodnie z którą wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, zgodnie z którym nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie prowadziłby do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Wzmocnieniu tej argumentacji służą także wnioski wynikające z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Na tle tego unormowania zarysował się problem, w jakim stopniu akta dotyczące indywidualnych, często bardzo osobistych spraw obywatela (spraw cywilnych, karnych, administracyjnych), są informacją publiczną i jaka powinna być możliwość dostępu do nich - w trybie określonym przez u.d.i.p. - osób innych niż strona, których akta te nie dotyczą. W orzecznictwie wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony tych "własnych spraw" mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Inne osoby, niż uczestnicy "spraw własnych" mają dostęp do informacji publicznych w "sprawach własnych" innych osób na podstawie u.d.i.p. Poglądy te dodatkowo ugruntowują w przekonaniu, że kategoria "sprawy własnej" nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych (por. wyrok NSA z 24 marca 2023 r. III OSK 7440/21). Wobec tego ocena czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być dokonana odmiennie w zależności od tego, kto, czy też mówiąc inaczej, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Jeśli konkretny dokument posiada walor informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony tylko z tego względu, że jego udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć do celu prywatnego. Z powyższych względów Sąd rozpoznający sprawę niniejszą nie podziela poglądów prezentowanych w powołanym przez PKP orzecznictwie sądowoadministracyjnym (w wyrokach WSA w Warszawie z dnia: 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 498/21 i z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 334/20). Jedynie marginalnie wskazać trzeba na odmienność stanów faktycznych w powołanych przez PKP wyrokach (WSA w Warszawie z dnia: 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 498/21 i z dnia 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 334/20), w których akcentowano, iż wniosek dostępowy złożony został gdy między wnioskodawcą, a podmiotem zobowiązanym toczyły się już inne postępowania sądowe czy administracyjne. Odnosząc się natomiast do kwestii nadużycia prawa do informacji publicznej, o czym również wspomina Spółka w odpowiedzi na skargę, wyjaśnić trzeba, że u.d.i.p. nie zna pojęcia "nadużycia prawa do informacji publicznej", jako przesłanki odmowy jej udostępnienia. Stanowisko takie wypracowano w piśmiennictwie i orzecznictwie, wskazując, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podejmuje się próbę korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów (J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej [w:] J. Góral, R. Hauser i J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, W-wa, 2005r., s. 146-147; wyroki NSA z: 16 października 2015 r. sygn. akt I OSK 1992/14; 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1601/15; 14 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2642/16). Można zatem przyjąć, że tak w doktrynie, jak i w judykaturze, konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście następującej motywacji i celów realizowanych przez osoby składające wnioski: 1) wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji); 2) wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych; 3) wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 481/19). Nadużycie prawa do informacji publicznej polega zatem na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, kontroli przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Celem u.d.i.p. nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione, czy też stworzenie formalnych mechanizmów umożliwiających destrukcję działalności organów władzy publicznej. Wprawdzie w u.d.i.p. nie określono granic korzystania z prawa do informacji, a zatem brak jest jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Taki stan rzeczy powoduje jednak, że w praktyce bardzo często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają z ustawy, ani tym bardziej z Konstytucji RP oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych. W związku z tym w każdym indywidualnym przypadku zachowanie wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić płynące wobec niego wartości, a przede wszystkim nadrzędne zasady. Zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12; Nadużywane prawa do informacji publicznej - Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, A. Piskorz-Ryń, Kontrola Państwowa nr 6/2008). Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej może bowiem zachodzić dopiero, gdy takie prawo do dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. W pierwszej kolejności konieczne jest więc ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Dopiero w następnej kolejności należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Jednak odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z powyższych względów, kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie bezczynności organu ustaleniu podlega jedynie charakter żądanej informacji. Na tym etapie postępowania argumentacja organu związana z nadużyciem przez skarżącego prawa do informacji nie może być uznana za skuteczną. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał PKP do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2024 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ zobowiązany zatem będzie załatwić ww. wniosek zgodnie z u.d.i.p., udzielając żądanych informacji albo ich odmawiając w formie decyzji administracyjnej. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że PKP udzieliła stronie skarżącej odpowiedzi na jej wniosek, aczkolwiek rozpoznała sprawę niewłaściwie, z naruszeniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nieudostępnienie wnioskowanych informacji wynikało zaś z odmiennej interpretacji przepisów u.d.i.p. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną. Końcowo należy wyjaśnić, że Sąd odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych w skardze. Przede wszystkim przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów i to pod warunkiem, że przeprowadzenie tego dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 P.p.s.a.). I tak: po pierwsze, wnioskowane dokumenty (poza umową o roboty budowlane nr [...]) znajdują się już w aktach kontrolowanego postępowania i na mocy art. 133 § 1 P.p.s.a. stanowią element podstawy faktycznej wyrokowania. Natomiast odnosząc się do dowodu z dokumentu tj. umowy o roboty budowlane nr [...] to Sąd uznał, że sprawa niniejsza została dostatecznie wyjaśniona, a zawnioskowany dowód z dokumentu pozostaje bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia wskazaną w pkt 2 wyroku stanowił natomiast art. 149 § 1a P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 3 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się wpis stały od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).