II SAB/Wa 468/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-20
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Danuta Kania, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Zagranicznych pozostaje w bezczynności w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeśli twierdzi, że nie posiada żądanych dokumentów, ponieważ zostały one zwrócone autorom?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych, uznając, że organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli nie posiada żądanej informacji publicznej, ponieważ została ona zwrócona autorom. Sąd administracyjny nie jest właściwy do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy organ faktycznie posiada informację, a jedynie do kontroli legalności działania administracji. Jeśli organ twierdzi, że nie posiada informacji, nie można go zobowiązać do jej udostępnienia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło do Ministra Spraw Zagranicznych o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ekspertyz (opinii) na temat wyboru Przewodniczącego Rady Europejskiej, w tym imion i nazwisk autorów, liczby, daty i formy przekazania. Minister Spraw Zagranicznych odpowiedział, że nie posiada tych ekspertyz, ponieważ zostały one zwrócone autorom. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność Ministra, zarzucając naruszenie prawa do informacji publicznej. Skarga dotyczyła wniosku z kwietnia 2017 r., odmiennego od wcześniejszego wniosku z marca 2017 r., który był przedmiotem innej sprawy sądowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę –
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Stowarzyszenie [...] wystąpił do Ministra Spraw Zagranicznych o udzielenie informacji publicznej w zakresie udostępnienia "imion i nazwiska autorów ekspertyz (opinii) dotyczących wyboru Przewodniczącego Rady Europejskiej. Chodzi o ekspertyzy, o których Minister Spraw Zagranicznych powiedział w programie: http://www.tvn24.pI/wideo/magazyny/doszlo-do-falszersrwa—mamyekspertyzy,1608965.hrml?playlist_id=12696.
Nadto zażądano informacji o liczbie w.w. ekspertyz, przekazanych Ministerstwu lub Ministrowi, informacji o tym, w jakiej dacie w.w. ekspertyzy zostały przekazane do Ministerstwa (Ministra) oraz w jakiej formie zostały one przekazane.
W skardze do tutejszego Sądu Wnioskodawca powołał się na naruszenie art.61 ust.1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, art.10 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji, polegające na udzieleniu wymijającej odpowiedzi, nie odnoszącej się do wniosku. Nadto zarzucono naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10ust. 1 w zw. z art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nie zrealizowanie wniosku Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 w wyniku udzielenia odpowiedzi nie odnoszącej się do przedmiotu złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej, czyli poprzez pozorne zrealizowanie wniosku Stowarzyszenia.
Na wskazanych podstawach Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie Ministra Spraw Zagranicznych do załatwienia wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 roku oraz o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Skarżący zaznaczył, że wcześniej, tj. 27 marca 2017, również skierowało do MSZ wniosek o udzielenie informacji publicznej, który następnie stał się przedmiotem orzeczenia tutejszego Sądu w sprawie II SAB/Wa 223/17. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy tylko i wyłącznie wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie. Uznał, że postępowanie w sprawie II SAB/Wa 223/17 jest w toku, w dniu 29 maja 2018 r. Sąd zmienił swój wyrok w drodze samokontroli i oddalił skargę Stowarzyszenia.
Gdyby jednak Sąd w sprawie niniejszej nie podzielił stanowiska o zawisłości sprawy, Organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż żądane ekspertyzy nie mają charakteru informacji publicznej. Nadto nie można mówić o bezczynności organu w sytuacji, w której poinformował on Stowarzyszenie, że same ekspertyzy nie mają waloru informacji publicznej, tak samo jak ich liczba, autorstwo, data i forma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: ustawą P.p.s.a.); stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że brak jest tożsamości sprawy administracyjnej w sytuacji, gdy skarga na bezczynność organu dotyczy innego wniosku, niż będący przedmiotem zainteresowania tutejszego Sądu w sprawie II SAB 223/17. Nadto wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2017, dotyczył większej ilości informacji, niż objęte wnioskiem z dnia 27 marca 2017 roku. Nie można więc mówić o tożsamości wniosków Stowarzyszenia. Skoro zatem brak było podstaw do odrzucenia, skargę w sprawie niniejszej należało rozpoznać merytorycznie.
W sprawie o sygnaturze II SAB/Wa 223/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając w trybie autokontroli (art. 179a P.p.s.a.), wyrokiem z dnia 29 maja 2018 roku uchylił wyrok, wydany w dniu 17 października 2017 roku i oddalił skargę Stowarzyszenia na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2017 roku.
Za zasadny WSA w Warszawie uznał zarzut niedopuszczalności zobowiązania Ministra do udostępnienia informacji, której w istocie Organ ten nie posiada.
Sąd powołał się na ugruntowane poglądy orzecznictwa, iż udostępnienie informacji publicznej może mieć miejsce tylko wtedy, gdy podmiot, do którego został złożony wniosek o udostępnienie, jest w jej posiadaniu, na co zwrócił uwagę Minister Spraw Zagranicznych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1542/14, z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 957/15). Sąd przypomniał, że do kompetencji sądu administracyjnego nie należy przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego na okoliczność czy adresat posiada żądaną informację, czy twierdzenie o jej nieposiadaniu jest zgodne z prawdą. Jeżeli bowiem podmiot, do którego się zwrócono stwierdza, że nie posiada danej informacji, to nie można od niego wymagać i zobowiązywać do uwzględnienia żądania udostępnienia danych publicznych. Z tego względu skarga na bezczynność w tej materii w sprawie II SAB 223/17, jako nieuzasadniona, została oddalona.
Analizując zatem obie sprawy, tj. sprawę o sygn. II SAB 223/17, jak i sprawę niniejszą, podkreślenia wymaga, że Minister Spraw Zagranicznych konsekwentnie podnosi, że żądanej informacji (dotyczącej ekspertyz) nie posiada. Zarówno bowiem w odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2017 r. na wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] marca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, jak i w odpowiedzi na skargę z dnia 26 kwietnia 2017 r. Organ wskazywał, że żądane ekspertyzy zostały zwrócone osobom, które je wykonały, a więc nie znajdują się w posiadaniu organu.
Identycznie postąpił Organ z wnioskiem Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2017, który jest przedmiotem zainteresowania w sprawie niniejszej, a żądana informacja była znaczenie szersza, niż we wniosku z dnia 27 marca 2017 roku. Niemniej jednak Minister konsekwentnie podnosił, że nie posiada żądanych przez Skarżącego informacji.
Zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy wydrukiem wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2017 roku oraz odpowiedzią na niego, udzieloną dnia [...] kwietnia 2017, organ napisał: "projekty dwóch ekspertyz zostały- po wyborze przewodniczącego Rady Europejskiej- przedstawione ministrowi W. W. jako osobie fizycznej w formie pisemnej i następnie zwrócone ich autorom".
Pomijając zatem kwestię (prywatnego lub publicznego) charakteru w.w. ekspertyz, najistotniejsza jest informacja, że organ nimi nie dysponuje, bo zwrócił je ich autorom po wykorzystaniu. Ta właśnie sytuacja nie pozwala na zobowiązanie organu przez Sąd do udostępnienia ekspertyz, których Minister nie posiada.
Oczywiście, gdyby się okazało, że oświadczenie o nieposiadaniu informacji okazałoby się nieprawdziwe, zastosowanie znajduje przepis art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), uznający za przestępstwo bezprawne nieudzielenie informacji publicznej. Jeżeli podmiot zobowiązany, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udzielił posiadanych informacji, czyn jest zagrożony karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do roku. Ewentualne postępowanie karne pozostaje jednak poza kognicją sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło