II SAB/Wa 477/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi P. R. na bezczynność Prezesa Fundacji [...] z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Fundacji [...] z siedzibą w W. do rozpoznania tiret: 1, 2, 3, 5 i 6 wniosku P. R. z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Fundacji [...]z siedzibą w W., o której mowa w pkt. 1 wyroku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Fundacji [...] z siedzibą w W. na rzecz skarżącego P. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 19 maja 2023 r. P. R., zw. dalej "skarżącym", wniósł skargę na bezczynność Prezesa Fundacji [...] z siedzibą w [...] w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, tj.: "- źródeł finansowania projektu "[...]" z jednoczesnym wskazaniem kwoty środków finansowych otrzymanych z poszczególnych źródeł; - rejestru umów zawartych przez Fundację w związku z realizacją w dniach [...] października 2022 r. projektu "[...]", przesłanie skanu ww. umów; - wskazanie adresata - grupy docelowej projektu "[...]", przesłanie kompletnej dokumentacji wytworzonej przez Fundację w związku z informowaniem potencjalnych uczestników o szkoleniu w ramach projektu "[...]"; - wskazanie wymiernych efektów, skutków realizacji projektu "[...]"; - wskazanie, czy w latach 2019-2022 Fundacja realizowała jakiekolwiek projekty na rzecz mieszkańców dzielnicy [...] w [...]? - przesłanie w formie pliku dokumentów Fundacji pt. "Dodatkowe objaśnienia i informacje dotyczące sprawozdań finansowych Fundacji za lata 2019, 2020,2021." Domagając się zobowiązania organu do rozpoznania ww. wniosku z dnia [...] marca 2023 r., stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi na bezczynność skarżący podniósł, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wysłany na oficjalny adres wskazany w KRS [...], tj. [...] Jako sposób udostępnienia wnioskowanych informacji skarżący podał swój adres poczty elektronicznej. Wniosek nie doczekał się jednak realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Fundacji [...] z siedzibą w [...] wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie Prezesa, żądana przez skarżącego informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Podniesiono, że Fundacja nie jest organem władzy publicznej ani podmiotem pełniącym funkcję publiczną, a zatem podmiotem, który jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Fundacja nie wykonuje bezpośrednio, czy nawet pośrednio, władzy publicznej ani zadań organów władzy publicznej. Zakres pytań związanych z realizacją projektu [...] związany jest z realizacją przez Fundację jej celów statutowych powiązanych z aktywnością społeczną w zakresie edukacji obywatelskiej i podnoszenia kompetencji lokalnych społeczności. Niezależnie od powyższego nadmieniono, że w dniach [...] października 2022 r. odbyły się szkolenia w ramach programu "[...]" w [...], które były kontynuacją realizowanego od 2018 roku programu profesjonalizacji i podnoszenia kwalifikacji liderów, twórców i działaczy lokalnych środowisk wiejskich i wiejsko - miejskich. Program miał stworzyć odpowiednie warunki dla wzmacniania lokalnej tożsamości kulturowej i uczestnictwa w kulturze na poziomie lokalnym i regionalnym, szczególnie dla społeczności [...], oddalonych od dużych ośrodków życia kulturalnego. Kolejnym zadaniem projektu było rozwijanie działań na rzecz tradycji kulturowych, ale we współczesnym kontekście z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. W 2023 r. edycja skupiła się na promocji użytkowania nowoczesnych technologii w kulturze lokalnej i ludowej, a także współczesnych sposobów dokumentacji i archiwizacji unikalnych zjawisk kultury ludowej. Trzy dni szkolenia zostały podzielone na kilka bloków szkoleniowych. W ramach pierwszego modułu zostały przeprowadzone szkolenia i warsztaty z zakresu cyfryzacji kultury ludowej, obsługi niezbędnych urządzeń nagrywających, i oprogramowania oraz pisania projektów i pozyskiwania środków. Drugi moduł “[...]" połączył teoretyczną część i praktyczne wykorzystanie umiejętności nabytych podczas szkoleń i warsztatów. Najpierw uczestnicy zapoznali się z aplikacją [...] i dowiedzieli się o trendach, algorytmach aplikacji, tworzeniu treści i budowie społeczności. Następnie zaczęła się część praktyczna: były rozpatrywane techniczne aspekty [...] oraz różne możliwości nagrywania i redagowania filmów. Trzeci blok szkoleniowy był poświęcony teorii o dywersyfikacji i długofalowych działaniach na [...]. Następnie podczas cyklu szkoleń i warsztatów w [...] uczestnicy wykorzystywali nabytą wiedzę i umiejętności przy tworzeniu reportażu na temat unikatowych tradycji i kultury [...]. Nagranie zapisów cyfrowych folkloru lokalnego było połączone z degustacją lokalnych przysmaków i odbywało się przy aktywnym udziale Kół Gospodyń Wiejskich. Prezes nadmienił, że Fundacja postanowiła udzielić informacji w powyższym zakresie. Nie może jednak w pełni zrealizować ww. wniosku gdyż udzielenie literalnej odpowiedzi na każde ze sformułowanych pytań prowadziłoby do naruszenia tajemnicy handlowej kontrahentów, osób i podmiotów, z którymi współpracujemy, jak również regulacji związanych z ochroną danych osobowych. Dlatego też przekazane do Sądu i informacje są zanonimizowane w niezbędnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozstrzygając sprawę ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z bezczynnością w takiej sprawie będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ), zw. dalej "u.d.i.p.", nie wyda decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust.1 u.d.i.p.), nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie udzielenia informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Odnosząc się do twierdzeń Prezesa, że Fundacja nie jest organem władzy publicznej ani podmiotem pełniącym funkcję publiczną, a zatem podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej należy wskazać, iż nadzór nad Fundacją zgodnie z aktualnym odpisem z KRS (NR [...]) sprawuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezydent Miasta [...]. W świetle zaś zapisów umowy z dnia 14 września 2022 r. zawartej pomiędzy Narodowym Centrum Kultury (państwową instytucją kultury utworzoną na podstawie zarządzenia nr 7 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 marca 2006 r. oraz zarządzenia z dnia 30 grudnia 2014 r.) oraz Fundacją Hagia Marina z siedzibą w Warszawie, której przedmiotem było dofinasowanie zadania w ramach Programu Narodowego Centrum Kultury ze środków finansowych Narodowego Centrum Kultury wynika, że Fundacja na realizację zadania "[...]" uzyskała dotację. Z uwagi zatem na fakt, że Fundacja jest finansowana (w zakresie wynikającym z umów) ze środków publicznych to jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej tym bardziej, że ustawodawca nałożył obowiązek udzielania informacji publicznej na wszystkie podmioty dysponujące mieniem publicznym. Każdy podmiot, który gospodaruje choćby niewielką częścią publicznego mienia - a w przypadku Fundacji nie ma jakiejkolwiek wątpliwości, że mamy do czynienia z taką sytuacją - ma obowiązek udostępniania informacji na jego temat. Można powiedzieć, że prawo do informacji podąża za publicznym mieniem i osoby uprawnione mogą żądać informacji od każdego, kto takim mieniem zarządza lub z niego korzysta (por. m.in. M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd.3, Warszawa 2018). Z powyższego przepisu wynika ogólna zasada, że obowiązek informacyjny określonych podmiotów nie musi być adekwatny do ustalonego zakresu ich działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania przez organ daną informacją (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2005 r., sygn. akt OSK 1931/04). W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że skoro obowiązek udostępnienia informacji publicznej obejmuje podmioty, które taką informacją dysponują, uznać zatem należy, że jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub posiada ją tylko w pewnym zakresie (w części), to odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna), z podaniem wyjaśnienia, że podmiot nie jest w posiadaniu informacji, względnie nie dysponuje pełną informacją, stanowi udzielenie informacji publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 195/16). Zdaniem Sądu informacje, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] marca 2023 r., tj. tiret 1, 2, 3, 5, 6 dotyczących "- źródeł finansowania projektu "[...]" z jednoczesnym wskazaniem kwoty środków finansowych otrzymanych z poszczególnych źródeł;- rejestru umów zawartych przez Fundację w związku z realizacją w dniach [...] października 2022 r. projektu "[...]", przesłanie skanu ww. umów;- wskazanie adresata - grupy docelowej projektu "[...]", przesłanie kompletnej dokumentacji wytworzonej przez Fundację w związku z informowaniem potencjalnych uczestników o szkoleniu w ramach projektu "[...]"; (...) - wskazanie, czy w latach 2019-2022 Fundacja realizowała jakiekolwiek projekty na rzecz mieszkańców dzielnicy [...] w [...]? - przesłanie w formie pliku dokumentów Fundacji pt. "Dodatkowe objaśnienia i informacje dotyczące sprawozdań finansowych Fundacji za lata 2019, 2020,2021." są informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Chodzi tu bowiem o informacje odnoszące się do realizacji zadań zleconych przez państwową instytucję (Narodowe Centrum Kultury) w ramach umowy, wiążących się z obszarem dysponowania środkami publicznymi. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informację publiczną stanowi zatem informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Istotnie, wniosek o udostępnienie informacji publicznej ma na celu uzyskanie takiej informacji, jaką organ w swoich zasobach posiada. Informacja ma pozostawać w dyspozycji organu w chwili złożenia wniosku o jej udostępnienie, a wniosek ten nie może inicjować dodatkowych działań organu, w tym postępowania nastawionego na odtworzenie pewnych zdarzeń, które w żaden sposób nie zostały utrwalone. Informacja publiczna nie może być też przedmiotem działań, poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby dopiero do jej wytworzenia, (por. wyroki NSA: z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1177/12; z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 452/16; z dnia 28 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 358/14, czy wyrok z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1177/12). W ocenie Sądu skoro objęta wnioskiem skarżącego informacja stanowi informację publiczną, a Fundacja jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, to w niniejszej sprawie podmiot ten był zobowiązany do załatwienia złożonego wniosku we właściwym trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Należało zatem albo udostępnić w formie czynności materialno-technicznej (pismem) w terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p. żądaną przez skarżącego informację albo odmówić jej udostępnienia decyzją (w trybie art. 16 u.d.i.p.) gdyby organ uznał, że zachodzą przeszkody do jej udostępnienia, ewentualnie - gdyby uznał, ze rzeczona informacja ma walor informacji przetworzonej należało w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wezwać skarżącego do wykazania przesłanki, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Odnosząc się do tiret 4 wniosku skarżącego, tj. "- wskazanie wymiernych efektów, skutków realizacji projektu "[...]", nie sposób uznać, że spełnia kryteria przedmiotowe ustawy o dostępie do informacji publicznej, niezależnie od tego jaka była rzeczywista intencja i rozumienie wnioskodawcy. Stąd też zarówno organ, jak też i Sąd rozpoznający sprawę nie mogą domyślać się faktycznej intencji czy zamierzeń autora wniosku. Potwierdzeniem powyższego jest stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt: I OSK 587/19 z którego treści jednoznacznie wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi być na tyle precyzyjny i jasny, by określenie adresata wniosku, przedmiotu wniosku i zakresu wniosku nie budziło żadnych wątpliwości (zob. także: D. Skoczylas, Obowiązek sformułowania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób precyzyjny i jasny. Glosa aprobująca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2020 r., I OSK 587/19, Forum Prawnicze 3 (65), 2021, s. 112-122). Jeszcze dobitniej w tej kwestii wypowiedział się NSA w wyroku 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt: I OSK 219/15, którego teza brzmi "Niesprecyzowane wnioski o informacje, zawierające sformułowania chaotyczne, nielogiczne, wadliwe językowo itp. - obiektywnie niepozwalające ustalić treści żądania wnioskodawcy - nie stanowią wniosków o informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a w rezultacie nie podlegają rozpatrzeniu w jej trybie". Konsekwencją niniejszego orzeczenia Sądu jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez Fundację wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] marca 2023 r., z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. Z mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na bezczynność organu obliguje Sąd do wypowiedzenia się w kwestii, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wypowiedź w tym zakresie wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych występujących w sprawie. W niniejszej sprawie brak należytego załatwienia wniosku skarżącego nie był efektem niedbalstwa lecz stanowił skutek przede wszystkim nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym błędnej kwalifikacji danych objętych wnioskiem. Rzeczona okoliczność skłoniła skład orzekający do uznania, że w sprawie tej bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Równocześnie uznano, że nieprawidłowości, których dopuścił się organ nie są tego rodzaju, aby uzasadniały nałożenie nań grzywny, czy też sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Z kolei suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej - charakter kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił Sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, a także czy wskazują na konieczność zrekompensowania tego faktu skarżącemu. Ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego uprawnienie do rozstrzygania w tym zakresie (w przywołanych przepisach użyto słowa "może"). Z przytoczonych względów Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wymierzenie organowi tak grzywny, jak i sumy pieniężnej nie jest wskazane. Wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona niedopuszczalnego, celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie. Tak naganna sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Podobnie Sąd ocenił niezasadność przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, która miałaby rekompensować czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku terminowego jej działania, których w świetle okoliczności tej sprawy nie sposób dostrzec. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł w punkcie 1 wyroku. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1 a p.p.s.a. orzekł w punkcie 2 wyroku, zaś w punkcie 3 wyroku orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 oraz 209 p.p.s.a. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie z którym "sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania".