II SAB/Wa 493/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. B. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie wydania decyzji określającej warunki ukończenia studiów postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów - Skargą z dnia 10 sierpnia 2013 r. T. B. zarzucił Rektorowi Uniwersytetu [...] w W. bezczynność polegającą na odmowie wydania decyzji określającej warunki ukończenia studiów i wniósł o zobowiązanie organu do wydania stosownej decyzji, zawierającej w szczególności określenie przedmiotów, z których powinien zdać egzaminy w ramach indywidualnej organizacji studiów. Skarżący podniósł, że władze uczelni starają się uniemożliwić mu ukończenie rozpoczętych studiów na kierunku [...] . Wpierw przesunięto go na III rok studiów licencjackich tłumacząc to zaprzestaniem prowadzenia jednolitych studiów na studiowanym przez skarżącego kierunku. Następnie Dziekan Wydziału [...] nie wskazał, z jakich przedmiotów egzaminy powinien zdać T. B., aby ukończyć studia, a wniesione do rektora zażalenie na bezczynność dziekana został uznane za bezzasadne. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, T. B. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak wolą ustawodawcy wprowadzono do procedury sądowoadministracyjnej jeden, wyjątkowy przypadek, gdy, niezależnie od sytuacji majątkowej strony, prawo pomocy jej nie przysługuje. Mianowicie, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 ppsa). Z kolei, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I OZ 918/09, Lex 573308; z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt 788/09, Lex 552419; z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09. Lex 551912). Co więcej, oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu art. 247 ppsa jest również niedopuszczalność skargi, czyli także i sytuacja, w której, na mocy wyraźnego przepisu ustawy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (niż przyczyny wymienione w pkt 1-5 tego przepisu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie występuje przesłanka bezzasadności skargi. Według art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012 poz. 572 ze zm.) organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Artykuł 163 wskazanej ustawy zobowiązuje ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego do wydania rozporządzenia określającego warunki, jakie musi spełniać regulamin studiów. Rozporządzenie takie zostało wydane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu 19 lipca 2011 r. (Dz. U. 2011 Nr 160 poz. 958) i w § 1 pkt 3 stanowi, że postanowienia regulaminu studiów w uczelniach określają m.in. warunki i tryb odbywania zajęć dydaktycznych, w tym uzyskiwania zaliczeń i składania egzaminów (w roku lub semestrze) oraz sposób i tryb odbywania i zaliczania studenckich praktyk zawodowych. Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie nakłada w żadnym ze swoich przepisów obowiązku wydawania w tej kwestii osobnych decyzji administracyjnych jak również prowadzenia przez organy uczelni postępowania administracyjnego w tej materii. Zauważyć przy tym należy, że z powołanej ustawy wynikają wprost obowiązki wydawania przez organy uczelni decyzji w kwestii przyjęcia lub odmowy przyjęcia na studia (art. 169 ust.10) lub skreślenia z listy studentów (art. 190). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wobec powyższych ustaleń należy uznać, że sprawa ze skargi T. B. nie jest objęta właściwością sądów administracyjnych, a skarga jest niedopuszczalna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 247 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.