II SAB/Wa 498/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Polskich Kolei Państwowych S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 28 kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Dnia [...] maja 2021 r. do Polskich Kolei Państwowych Spółki Akcyjnej z siedziba w W. (dalej jako PKP, organ) wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa [...] spółki z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako skarżąca, spółka), z dnia [...] kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, dalej jako u.d.ip.) dot. udostępnienia materiałów, w których posiadaniu jest organ jako Inwestor inwestycji pn. [...]: 1) kopii umowy zawartej przez PKP S.A. z firmą [...] S.A. dotyczącej Przebudowy i rozbudowy dworca kolejowego [...] wraz z harmonogramem robót stanowiącym załącznik do w/w umowy, 2) kopii wszystkich aneksów do umowy zawartej przez PKP S.A. z firmą [...] S.A. dotyczącej Przebudowy i rozbudowy dworca kolejowego [...] wraz z aktualnym harmonogramem robót stanowiącym załącznik do tych aneksów. Pismem z dnia [...] maja 2021 r. PKP S.A. poinformowała skarżącą, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na okoliczności przedstawione w odpowiedzi na uprzedni, tożsamy wniosek skarżącej, złożony do PKP w dniu [...] stycznia 2021r. W tym stanie sprawy skarżąca wniosła skargę na bezczynność PKP S.A. w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy, przedstawione w skardze stanowisko organu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż żądane we wniosku dokumenty są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu każdemu zainteresowanemu podmiotowi bez ograniczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, wyrażone w odpowiedzi na wniosek spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga musiała zostać oddalona. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Jak konsekwentnie przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych, PKP S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (informacji o sprawach publicznych) na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 ust. 1 ww. ustawy, tj. jako osoba prawna wykonująca zadania publiczne, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Skarb Państwa jest właścicielem 100% akcji Spółki. PKP S.A. wykonuje zadania publiczne związane z przewozem pasażerów, polegają one w szczególności na utrzymaniu budynków dworcowych w należytym stanie technicznym (prowadzeniu remontów i modernizacji), dostosowaniu ich do potrzeb osób niepełnosprawnych, zapewnieniu pasażerom bezpieczeństwa na dworcach. Organ dysponuje majątkiem publicznym, gdy korzysta ze środków publicznych przyznanych mu w formie dotacji ze Skarbu Państwa lub ze środków finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Powyższe ustalenie świadczy o tym, że PKP S.A. jest podmiotem zobowiązanym do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wyżej opisanym. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem wniosku jest informacja publiczna. Wniosek dotyczy udostępnienia materiałów odnoszących się do prowadzonej przez PKP S.A., jako Zamawiającego inwestycji publicznej pn. [...], a więc związany jest z wykonywaniem przez PKP S.A. zadań publicznych. Postępowanie, którego dotyczy wniosek, było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Jednakże organ ustalił prawidłowo, że wniosek został złożony w celu ochrony interesów indywidualnych, a w szczególności chęci pozyskania dokumentów i informacji na potrzeby toczących się lub/oraz przyszłych postępowań sądowych. Roboty budowlane na Dworcu [...] prowadzone są przez firmę [...] S.A. na podstawie umowy, o której zawarcie starała się skarżąca. Dokumentację projektową w.w. robót sporządziła skarżąca na podstawie umów zawartych z PKP S.A., tj. umowa podstawowa nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. oraz umowa na tzw. zamówienie uzupełniające nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Aktualnie skarżąca jest w sporze sądowym z PKP S.A. w związku z roszczeniami powstałymi z w.w umów. Ponadto istnieje możliwość wszczęcia ewentualnego postępowania sądowego pomiędzy firmą [...] S.A. a Skarżącą w związku z realizacją robót w ramach inwestycji pn. [...] Istnieje zatem duże prawdopodobieństwo, że wnioskowane przez skarżącą dokumenty wykorzystane zostaną jako dokumentacja procesowa, co przesądza o prywatnym charakterze wniosku skarżącej. Zdaniem Sądu organ wykazał, że żądane przez skarżącą informacje i dokumenty dotyczą jej prywatnej sprawy, i jako takie nie mieszą się w kategorii informacji publicznej. Skarżąca w istocie próbuje gromadzić dowody na użytek toczącego się między nią a organem (i ewentualnie jego podwykonawcami) postępowania sądowego. Jakkolwiek przedmiot informacji publicznej nie został wprost uregulowany w przepisach prawa, jednakże z zasady, określonej w art. 61 Konstytucji RP oraz z przepisów art. 1 i art. 6 u.d.i.p., wywodzi się szerokie rozumienie tego pojęcia. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim, bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których organ używa do zrealizowania przewidzianych prawem zadań publicznych. Wykorzystanie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może mieć na celu zaspokajania indywidualnych potrzeb poprzez uzyskiwanie informacji, dotyczących własnych interesów i spraw wnioskodawcy, albo informacji wprawdzie dotyczących kwestii publicznych, ale w celu wykorzystania ich do toczącego się (w tym wypadku) postępowania sądowego, w rzeczywistości jako sposób na gromadzenie dowodów pomocnych w tym postępowaniu. Jak trafnie wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1359/18, pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podobnie, nie można przy pomocy ustawy o dostępie do informacji publicznej starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. W sprawach II SAB/Wa 248/17, II SAB/Wa 775/19, WSA w Warszawie powielił to stanowisko i stwierdził trafnie, że prawo dostępu do informacji publicznej nie może stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidualnej. Sądy administracyjne przyjmują konsekwentne stanowisko, że nie można skutecznie wykorzystywać ustawy o dostępie do informacji publicznej celem poszukiwania argumentów (dowodów) do przygotowania lub popierania sporów we własnej sprawie. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, informacjom i dokumentom wskazanym we wniosku skarżącej, nie można przypisać waloru informacji publicznej i nie ma potrzeby sięgać do instytucji przewidzianej w art. 5 u.d.i.p., gdyż wskazane zagadnienia nie mieszczą się w ogóle w kategoriach przedmiotowych tej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej nie mógł zostać załatwiony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co czyni skargę niezasadną. Mając na uwadze powołane argumenty, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.