II SAB/Wa 501/23
WyrokWSA w Warszawie2024-09-06
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek [...] w G. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Polski Związek [...] w G. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu części wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym zobowiązał organ do rozpatrzenia wskazanych punktów wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie sąd oddalił skargę w zakresie, w jakim dotyczyła informacji, które nie stanowiły informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Polskiego Związku [...] w G. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2022 r. Wniosek dotyczył m.in. sprawozdania z działalności, kosztów instalacji monitoringu i utwardzenia terenu, kosztów utrzymania toalety, podstawy prawnej zmian wielkości działek oraz wynagrodzeń zarządu. Organ argumentował, że część żądanych informacji nie stanowi informacji publicznej lub została już udostępniona w inny sposób. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Polski Związek [...] w G. do rozpatrzenia wskazanych punktów wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 września 2024 r. sprawy ze skargi R. R. na bezczynność Polskiego Związku [...] w G. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polski Związek [...] w G. do rozpatrzenia tiret: 1, 3, 7, 9 i 10 wniosku R. R. z dnia [...] czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu, o której mowa w pkt 1 wyroku, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Polskiego Związku [...] w G. na rzecz R. R. kwotę 100 (słownie: sto) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
R. R. (dalej: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia 4 sierpnia 2022 r., skargę na bezczynność Polskiego Związku [...] w [...] (dalej: "PZ[...]") w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2022 r.
Skarżący wniósł o zobowiązanie do rozpoznania jego wniosku
o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2022 r., a także
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W skardze podał, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2022 r. wystąpił do Zarządu [...] o udostępnienie następujących informacji publicznych:
- kopii Sprawozdania z działalności Zarządu [...] za 2021 r., które zostało odczytane publicznie na Walnym Zebraniu w dniu [...] maja 2022 r.,
- wskazanie, ile rodzin na dzień złożenia wniosku zamieszkuje na terenie Ogrodu; poprzedni Zarząd [...] wszczął postępowanie w 2019/2020 r. w związku z art. 12 ustawy o [...] oraz § 7 pkt 1, 2, 3 Regulaminu [...]; materiały dowodowe w tej sprawie są w posiadaniu obecnego Zarządu [...],
- ile Zarząd [...] zapłacił za zakup i montaż instalacji monitoringu na alei ogólnodostępnej nad pojemnikami na odpady, nad toaletą i w okolicy działek nr [...]
i [...]– wniósł o podanie kwoty,
- jaki będzie miesięczny koszt utrzymania instalacji monitoringu, mając na uwadze wszystkie koszty, tj. energii elektrycznej, połączenia z siecią Wi-Fi, itp. – wniósł
o przesłanie wszystkich kopii umów dotyczących monitoringu podpisanych przez Zarząd [...] (instalacja zamontowana w czerwcu 2022 r.),
- gdzie Zarząd przechowuje zapisane dane z nagrań rejestratora,
- kto ma bezpośredni dostęp do nagrań zarejestrowanych przez kamerę,
- ile Zarząd [...] zapłacił za materiały budowlane i za wykonanie prac związanych
z ułożeniem kostki brukowej pod pojemniki na odpady – wniósł o podanie kwoty (inwestycja przeprowadzona w maju 2022 r.),
- na jakiej podstawie Zarząd dokonał 7 zmian wielkości powierzchni działek
w [...], mając na uwadze, iż umowa przeniesienia prawa użytkowania działki nie jest aktem notarialnym - zmiany wielkości działek zostały wykonane
w 2021 r.,
- jaki jest miesięczny koszt utrzymania dodatkowej toalety typu toi-toi, ustawionej
w granicy działki nr [...],
- ile Zarząd [...] przeznaczył środków finansowych wynikających z preliminarza na wypłaty nagród/wynagrodzeń za 2022 r. dla Prezesa i członków Zarządu – wniósł
o podanie kwoty ze wskazaniem osób, które otrzymają wynagrodzenie; na Walnym Zebraniu, które odbyło się [...] maja 2022 r. wysokość wynagrodzeń dla Zarządu nie była omawiana.
Zażądał udostępnienia mu ww. informacji przez przesłanie za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres zamieszkania.
Skarżący podniósł, że organ otrzymał jego wniosek w dniu [...] czerwca 2022 r., zatem termin udostępnienia żądanej informacji upłynął w dniu [...] lipca 2022 r., zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Z uwagi na brak wykonania ww. obowiązku stwierdził, że jego skarga na bezczynność jest zasadna.
Pismem procesowym z dnia 15 lutego 2023 r. PZ[...], reprezentowany przez Prezesa Zarządu [...], wniósł o odrzucenie wniosku
o zobowiązanie do udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] czerwca 2022 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania – jako oczywiście bezzasadnych, żądając jednocześnie zasądzenia kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie dowodu z kopii zanonimizowanej listy obecności na posiedzeniu w dniu [...] maja 2022 r. na okoliczność osobistego udziału skarżącego w Zebraniu.
Wyjaśnił, że R. R. złożył wniosek, który zawierał m.in. żądanie przesłania kopii dokumentacji odczytanej na Zebraniu w dniu [...] maja 2022 r., na którym był obecny, zatem znał treść wszystkich danych.
Nadto, dokumentacja Walnego Zebrania członków PZ[...] w [...], w tym sprawozdanie Zarządu, jest dokumentacją wewnątrzorganizacyjną, a nie informacją publiczną. Wyjaśnił, że trzeba odróżnić prawo członka PZ[...] do uzyskania dokumentacji (zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 9 Statutu PZ[...], "członek zwyczajny ma prawo do wglądu w dokumentację dotyczącą jego członkostwa") od uzyskania informacji (zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 Statutu PZ[...], "członek zwyczajny ma prawo uzyskiwać informacje o działalności PZ[...]"), a uzyskanie informacji, np. w formie informacji ustnej, nie jest jednoznaczne z uzyskaniem kopii dokumentów.
Wskazał też, iż Zarząd Komisaryczny [...] "[...]", działający od
[...] stycznia 2021 r. do [...] maja 2021 r., podjął się wyjaśnienia zarzutów Zarządu [...], w którym funkcję Prezesa sprawował skarżący, zatem żądane dane są mu znane.
Kolejnym pismem procesowym z dnia [...] listopada 2023 r. PZ[...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego, odnosząc się do wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca
2022 r. wskazał, że:
1) Sprawozdanie Zarządu [...] za 2021 r. zostało udostępnione skarżącemu zgodnie z treścią art. 11 ustawy o dostępie do informacji publicznej - co sam skarżący podał w skardze - wnioskowane sprawozdanie zostało odczytane przez G. S. na Walnym Zebraniu w dniu [...] maja 2022 r. Tym samym wnioskodawca miał możliwość zapoznania się ze sprawozdaniem. Podkreślił również, iż uzyskanie informacji nie jest równoznaczne z uzyskaniem kopii dokumentów. Należy bowiem rozróżnić Prawo członka PZ[...] do uzyskania dokumentacji (zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 3 Statutu PZ[...]) od uzyskania informacji (zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 9 Statutu PZ[...]). Tym samym w tym zakresie - w ocenie organu - nie nastąpiło żadne uchybienie przepisom o dostępie do informacji publicznej;
2) w odpowiedzi na zapytanie dotyczące ilości rodzin zamieszkujących na działkach wyjaśnił, iż po otrzymaniu zapytania w dniu [...] maja 2021 r. Zarząd Komisaryczny przeprowadził czynności sprawdzające, w toku których ustalono, iż nie ma żadnych osób, które zamieszkiwały by na działkach i wykorzystywały je w inny sposób niż rekreacyjnie;
3) w odpowiedzi na zapytanie dot. zakupu i montażu instalacji monitoringu wskazał, iż dokumenty w tym zakresie udostępniane były m.in. do wglądu skarżącemu
w dniach [...] kwietnia 2023 r. oraz podczas przedstawiania sprawozdania finansowego za 2022 r. na Walnym Zebraniu w dniu [...] kwietnia 2023 r., tym samym skarżący otrzymał w tym zakresie pełną informację, iż organ nie pozostaje w tym zakresie w zwłoce;
4) co do informacji w zakresie tego, gdzie Zarząd [...] przechowuje zapisane dane
z monitoringu wskazał, iż informacja ta jest informacją ogólnodostępną i nie podlegającą udostępnianiu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej -
w miejscach monitoringu oraz na tablicach ogłoszeniowych widnieje informacja, iż administratorem danych osobowych jest: Polski Związek [...] w [...] przy ul. [...]. Dane zapisywane są na nośnikach elektronicznych (karta pamięci) i usuwane po
7 dniach - tym samym brak tu naruszenia jakichkolwiek przepisów ze strony organu;
5) co do informacji, kto ma bezpośredni dostęp do nagrań zarejestrowanych przez kamerę wskazał, iż zgodnie z Uchwałą Zarządu nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. osobą odpowiedzialną za prowadzenie zbioru danych osobowych oraz jego obsługę jest G. S. pełniący funkcję Prezesa [...] - ta informacja jest również informacją ogólnodostępną;
6) co do informacji, ile Zarząd [...] zapłacił za materiały budowlane i wykonanie prac związanych z ułożeniem kostki brukowej pod pojemniki na odpady wyjaśnił, iż koszt po stronie [...] to ok. 100 zł - dane zawarte w dokumentacji finansowej [...], przedstawione w bilansie za 2022 r. - przekazane w sprawozdaniu z działalności Zarządu odczytanym przez Prezesa [...] na Walnym Zebraniu - tym samym tu również skarżący ma pełną informację, jako osoba uczestnicząca w Walnych Zebraniach;
7) co do informacji, na jakiej podstawie prawnej Zarząd dokonał zmian wielkości działek wyjaśnił, iż z uwagi na brak przekazania, przez poprzedni Zarząd kierowany przez Prezesa R. R. (skarżącego), dokumentów dotyczących metrażu działek, niezgodność w dokumencie z 2009 r. (318 m2) z dokumentem z 2020 r. (310 m2) dotycząca działki nr [...], poprzedni Zarząd dokonał zmiany powierzchni działek
z 16 959 m2 (stan z 2009 r.) do 17 056 m2 (stan obecny), różnica w powierzchni wyniosła +97 m2, utworzono działkę o nr 56 ,ustalając jej powierzchnię na 139 m2. Wszystkie działania poprzedniego Zarządu nie zostały poparte pracami geodezyjnymi, warunkującymi dokonanie zmian w Planie Zagospodarowania [...], czyli de facto nie miały umocowania prawnego. Obecny Zarząd w związku
z powyższym zmuszony był do dokonania drobnych korekt, traktując to jako stan przejściowy przed wykonaniem Planu Zagospodarowania [...] zgodnego
z prawem.
8) Co do pytania, jaki jest miesięczny koszt utrzymania dodatkowej toalety typu toi toi ustawionej w granicy działki 34 wskazał, iż koszt ten wynosi 0,00 zł - odpowiedź
w tym zakresie udzielona była skarżącemu ustnie podczas Walnego Zebrania z dnia [...] maja 2022 r.
9) Co do pytania, ile zarząd [...] przeznaczył środków finansowych na wypłaty wynagrodzeń/nagród w 2022 r. dla Prezesa i członków Zarządu – kwotowo ze wskazaniem osób, które otrzymają wynagrodzenie, wyjaśnił, iż podczas Walnego Zebrania z dnia [...] maja 2022 r. z udziałem R. R. kwestie te były poruszane i skarżący otrzymał pełną ustną odpowiedź na pytania - wskazano bowiem, iż członkowie Zarządu nie skorzystali z wynikających z Uchwały nr [...] Krajowej Rady PZ[...] praw i za czynności w związku z pełnionymi funkcjami nie pobierali wynagrodzeń oraz nagród finansowych w okresie sprawozdawczym 2021 r. Prezes oświadczył, iż takie same plany są na 2022 r. Informacja o nie pobieraniu nagród przez Zarząd w 2022 r., zawarta w dokumentacji finansowej Ogrodu, przedstawiona w bilansie za 2022 r. oraz sprawozdaniu z działalności Zarządu za 2022 r. odczytanym na Walnym Zebraniu [...] kwietnia
2023 r.
Mając powyższe na uwadze wskazał, iż mimo braku udzielenia pisemnej odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2022 r. znaczna część z informacji, o które wnosi skarżący w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, taką informacją nie jest bowiem informacje te są ogólnodostępne i wywieszone i udostępnione w taki sposób, iż skarżący przy zachowaniu należytej staranności ma możliwość zapoznania się z nimi. Ponadto skarżący uzyskał dostęp do części żądanych informacji poprzez informacje ustne i osobiste uczestnictwo w Walnych Zebraniach,
a tym samym organ w tym zakresie nie pozostaje w zwłoce na dzień sporządzenia niniejszego pisma.
Gdyby jednakże Sąd nie podzielił argumentacji w tym zakresie, wniesiono
o potraktowanie tegoż pisma, jako udzielającego odpowiedzi na wniosek skarżącego o udzielenie informacji.
Jednocześnie wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2023 r., stanowiącym replikę na pismo PZ[...] z dnia [...] listopada 2023 r., wyjaśnił, iż sam fakt bycia na Walnym Zebraniu w 2022 i 2023 roku oraz skorzystania z możliwości wglądu do dokumentów przed Walnym Zebraniem, w dniu [...] kwietnia 2023 r., nie oznacza, iż wszystkie informacje, o które wnosił we wniosku otrzymał.
Stwierdził, że pełnomocnik w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. błędnie przyjął, że jeżeli był uczestnikiem na Walnym Zebraniu, to dyskwalifikuje to do uzyskania szczegółowych informacji dotyczących finansów [...], wydatków itp.
Co do prośby o kopię Sprawozdania z działalności Zarządu [...] za 2021 r., odczytanego publicznie przez Prezesa [...] na Walnym Zebraniu, to wniosek ten złożył, ponieważ nie wszystkie informacje do niego dotarły w trakcie odczytu, z tego względu, że Zebranie odbywało się na działce, na świeżym powietrzu, przy ruchliwej ulicy [...]. Zdaniem skarżącego, Sprawozdanie, o którego udostępnienie wnosił, nie jest żadnym tajnym dokumentem dla działkowca.
Co do prośby o informację, ile rodzin zamieszkuje na terenie Ogrodu, nie otrzymał odpowiedzi na piśmie i ustnie.
Co do prośby, ile Zarząd zapłacił za zakup i montaż instalacji monitoringu, to nie otrzymał tej informacji, ani w dniu [...] kwietnia 2023 r., ani na Walnym Zebraniu
w dniu [...] kwietnia 2023 r., ani w piśmie z dnia [...] listopada 2023 r.
Co do miesięcznego kosztu utrzymania instalacji monitoringu, stwierdził, że nie otrzymał żadnej informacji, ani na Walnym Zebraniu, ani w piśmie z dnia
[...] listopada 2023 r.
Również nie otrzymał informacji na temat przechowywania zapisanych danych
z rejestratora kamery i bezpośredniego dostępu do zarejestrowanych nagrań.
Nie otrzymał też informacji na temat, ile Zarząd [...] zapłacił za materiały budowlane i za wykonanie prac z ułożeniem kostki brukowej.
Co do pytania o podstawę prawną na podstawie, której dokonano 7 zmian wielkości powierzchni działek w [...] w 2021 roku, nie otrzymał informacji.
Nie otrzymał informacji na temat miesięcznego kosztu utrzymania dodatkowej toalety ustawionej w granicy działki nr [...].
Również co do pytania, ile Zarząd przeznaczył środków finansowych
z preliminarza na wypłaty nagród/wynagrodzeń za 2022 r., nie otrzymał informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika
z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec
o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny
w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.
Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Analizując kwestię podmiotową, wyjaśnić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1098/17 przesądził, iż Polski Związek [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępniania, będącej w jego posiadaniu, informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., lecz w ograniczonym zakresie. Powołany przepis stanowi, iż obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji
i konsumentów.
Zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 dalej "u.r.o.d."), a także Statutem Polskiego Związku [...], uchwalonym przez XII Krajowy Zjazd Delegatów PZ[...] 2 lipca 2015 r. ze zmianami wprowadzonymi przez XIII Krajowy Zjazd Delegatów PZ[...]
9 grudnia 2017 r. (tekst jednolity zarejestrowany w KRS w dniu 23 lutego 2018 r.), PZ[...] realizuje cele użyteczności publicznej, nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy oraz stowarzyszeń ogrodowych (art.
7 u.r.o.d.). Nadto powołując się na art. 4 u.r.o.d., który definiuje rodzinne ogrody działkowe (ROD) oraz art. 3 u.r.o.d. określający podstawowe cele [...], wskazać należy, iż na podstawie art. 6 ust. 1 i 2 u.r.o.d., organy administracji rządowej
i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych, zaś jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację celu określonego w ust. 1. Natomiast samo stowarzyszenie ogrodowe, prowadzące rodzinny ogród działkowy na obszarze danej gminy, zgodnie z art. 17 ust. 1 u.r.o.d., może otrzymywać dotację celową
z budżetu tej gminy, z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 z późn. zm.) w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Z treści zaś Statutu wynika, że PZ[...] jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym, powołanym do zakładania
i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków, działającym na podstawie u.r.o.d., ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2261) oraz Statutu PZ[...].
Konkludując powyższe, należy zatem stwierdzić, że skoro PZ[...] realizuje cele użyteczności publicznej, a nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, to jest podmiotem objętym działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej. PZ[...] w [...] jest zatem podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
Jednakże od podmiotu obowiązanego na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań publicznych, czy gospodarowania mieniem publicznym. Stanowiłoby to bowiem nadmierną ingerencję w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą ponad standard konstytucyjny. Zatem nie każda informacja będąca w dyspozycji PZ[...] bądź odnosząca się do jego funkcjonowania jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu przez ten podmiot w trybie przepisów u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok WSA
w Gliwicach z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. III SA/Gl 11/23, CBOSA).
Załatwienie natomiast wniosku o udostępnienie informacji publicznej może – na co także wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia
3 listopada 2022 r., o sygn. akt III OSK 2385/22 - przybrać postać:
1. udostępnienia informacji w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.);
2. odmowy udzielenia żądanej informacji lub umorzenia postępowania w formie decyzji (art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p.), pod warunkiem, że wniosek rzeczywiście dotyczy informacji publicznej. W sytuacji bowiem, gdy żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, wówczas brak jest podstaw do wydawania decyzji
i należy jedynie wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. II SA/Gd 1153/03, Lex nr 299295). Podobnie w przypadku, gdy wprawdzie żądana informacja jest informacją publiczną, jednakże organ nią nie dysponuje, nie ma wówczas obowiązku wydania decyzji, a wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy pismem o tym fakcie (wyrok NSA z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy
w pierwszej kolejności stwierdzić, że nie budzi wątpliwości Sądu, iż wnioskowane
w tiret: 1, 3, 7, 9 i 10 wniosku R. R. z dnia [...] czerwca 2022 r.
informacje (dokumenty), tj.: Sprawozdanie z działalności Zarządu [...] za 2021 r. (tiret 1), koszty zakupu i montażu instalacji monitoringu (tiret 3), koszty zakupu materiałów budowlanych i koszty wykonania prac związanych z ułożeniem kostki brukowej (inwestycja z maja 2022 r.) (tiret 7), miesięczny koszt utrzymania dodatkowej toalety (tiret 9), środki finansowe przeznaczone w preliminarzu na wypłaty nagród/wynagrodzeń za 2022 r. dla Prezesa i członków Zarządu ze wskazaniem osób otrzymujących wynagrodzenie (tiret 10), stanowią informację publiczną, gdyż dotyczą funkcjonowania i gospodarki finansowej organu.
W "odpowiedzi na wniosek" z dnia [...] listopada 2023 r. organ wniósł
o potraktowanie tego pisma, jako udzielającego odpowiedzi na wniosek skarżącego
o udostępnienie informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, pismo procesowe złożone w sprawie sądowoadministracyjnej, skierowane do Sądu, nie może jednak nabrać cech odpowiedzi na wniosek
o udostępnienie informacji publicznej.
Konkludując, należy wskazać, że w następstwie niniejszego wyroku, biorąc pod uwagę zaprezentowane powyżej wywody, skoro organ należy do grupy podmiotów zobowiązanych do załatwienia wniosków o udostępnienie informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, w zakresie powyżej wskazanym - to obowiązany jest do rozpatrzenia tiret 1, 3, 7, 9 i 10 wniosku z dnia 22 czerwca
2022 r. w jednym z ww. trybów wskazywanych przez NSA wyroku z dnia 3 listopada
2022 r., o sygn. akt III OSK 2385/22.
Dodać należy, iż w przypadku wystąpienia konieczności zachowania prawa do prywatności zastosowanie ma przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. W takim jednakże przypadku sprawę załatwia się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, chyba, że możliwe jest zanonimizowane fragmentów dokumentu zawierających dane osób fizycznych.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd stwierdza, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie wprowadzony został ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173), która weszła w życie z dniem 17 maja 2011 r.
Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, iż kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie /w:/ wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, warto zauważyć, że słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (vide: Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
W ocenie Sądu, brak prawidłowego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2022 r. do chwili wydania niniejszego orzeczenia nie może zostać
w żaden sposób usprawiedliwiony. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien zostać rozpatrzony w terminie 14 dni, który to termin może zostać maksymalnie wydłużony do 2 miesięcy. W niniejszej sprawie zwłoka organu wynosi 25 miesięcy, co kwalifikuje się – zdaniem Sądu – jako rażące naruszenie prawa.
Z powyższych względów, uzasadnionym było orzeczenie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2022 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Natomiast informacje objęte tiret: 2, 4 (w zakresie pytania: jaki będzie miesięczny koszt utrzymania instalacji monitoringu na alei ogólnodostępnej nad pojemnikami na odpady, nad toaletą i w okolicy działek nr 46 i 56), 5, 6 i 8 wniosku
z dnia [...] czerwca 2022 r., nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu
i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym tym aktem prawnym.
Nie stanowi informacji publicznej informacja na temat ilości rodzin zamieszkujących na terenie Ogrodu (tiret 2), ponieważ nie jest to informacja
z zakresu wykonywania zadań publicznych, czy gospodarowania mieniem publicznym.
Nie stanowi informacji publicznej informacja o przewidywanym (jaki będzie?) miesięcznym koszcie utrzymania monitoringu (...) (tiret 4). Prawo do informacji publicznej obejmuje dostęp do informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Skoro pytanie to nie dotyczy sfery faktów i danych publicznych, lecz zamierzeń czy przewidywań co do przyszłości, to tym samym nie mieści się w zakresie art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Również nie mieści się w zakresie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacja na temat, gdzie Zarząd przechowuje zapisane dane z nagrań rejestratora oraz kto ma bezpośredni dostęp do nagrań zarejestrowanych przez kamerę (tiret 5 i 6). Nagrania z kamer monitoringu danego obiektu i jego otoczenia, co do zasady bowiem zawierają informacje wytwarzane dla potrzeb wewnętrznych, przeważnie związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa tego obiektu i osób w nim lub wokół niego przebywających.
Nie stanowi informacji publicznej również żądanie powołania podstawy prawnej dokonania zmian wielkości działek (tiret 8). Wyjaśnianie podstawy prawnej działań organu nie jest informacją o sprawach publicznych, nie należy bowiem do sfery faktów, tylko do kwestii prawnych. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może służyć dokonywaniu przez organ wykładni prawa.
Wobec tego, że żądane informacje wnioskowane w tiret: 2, 4 (informacji
o przewidywanym miesięcznym koszcie utrzymania monitoringu (...), 5, 6 i 8 wniosku
z dnia [...] czerwca 2022 r. nie stanowią informacji publicznej, to organ nie miał obowiązku ani dokonania czynności materialno-technicznej, ani też wydania decyzji administracyjnej.
Wobec tego, że w replice z dnia [...] grudnia 2023 r. do odpowiedzi na pismo PZ[...] skarżący szczegółowo wskazał, w jakim zakresie wniosku z dnia [...] czerwca 2022 r. nie otrzymał od PZ[...] informacji na pytania w nim zawarte i wśród nich nie wymienił, jako niezrealizowanego, wniosku o przesłanie wszystkich kopii umów dotyczących monitoringu podpisanych przez Zarząd [...] (instalacja zamontowana w czerwcu 2022 r.), to Sąd w tym zakresie (tiret 4 wniosku) nie uwzględnił skargi.
Sąd nie stwierdził podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego PZ[...], zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2022 r., bowiem
w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku.
O oddaleniu skargi w zakresie: tiret 2, 4, 5, 6 i 8 wniosku orzekł w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w punkcie 4 wyroku.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, należy wyjaśnić, że stosownie do przepisów działu V p.p.s.a., regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 ww. ustawy). Tak więc, nawet w przypadku oddalenia skargi, Sąd nie ma podstaw prawnych do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło