II SAB/Wa 539/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] w [...]. na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Zdrowia dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku [...] Stowarzyszenia [...] w [...]. z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącego [...] Stowarzyszenia [...] w [...]. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Polskie Stowarzyszenie [...] wnioskiem z dnia [...] maja 2025 r., złożonym drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP, zwróciło się do Ministerstwa Zdrowia o udzielenie odpowiedzi: "1. Czy zarezerwowano fundusze na wypłatę odszkodowań za powikłania po szczepionce przeciwko HPV? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Kto wypłaci te odszkodowania i kto będzie za to odpowiedzialny? 2. Ile kupiono szczepionek? Ile kosztowały? Z jakiej firmy farmaceutycznej pochodzą szczepionki? (spis nazw firm wraz z krajem pochodzenia). 3. Czy firmy farmaceutyczne, o których mowa w pytaniu nr 2, zostały zwolnione od odpowiedzialności za ewentualne powikłania poszczepienne? Z jakiego powodu? 4. Czy ulotki szczepionek przeciwko COV1D-19HPV Jeśli tak, to czy istnieje możliwość zapoznania się z ulotką szczepionki przed szczepieniem? 5. Udostępnienie dokumentów urzędowych dotyczących ulotki szczepionek przeciwko HPV, o których mowa w pytaniu nr 4. 6. Podanie imion, nazwisk i funkcji publicznych osób wchodzących w skład zespołu, który promował szczepionki na HPV. Czy wśród tychże osób były osoby z tytułami naukowymi, a jeśli tak to konkretnie jakie? 7. Czy lekarze byli szkoleni w sprawie szczepień przeciwko HPV? Jeśli tak, to w jaki sposób rozdysponowano fundusze na ten cel? Kto wspierał te szkolenia? Czy była to jakaś firma farmaceutyczna? 8. Jakie dowody bezpieczeństwa szczepionek przeciwko HPV posiada Ministerstwo Zdrowia? Czy wśród tych dowodów są dokumenty urzędowe, czy tylko badania naukowe? 9. Podanie wszystkich imion, nazwisk i funkcji publicznych osób wchodzących w skład zespołu, który opiniował i zatwierdził szczepionki przeciwko HPV (szczegółowy spis). Czy wśród tychże osób były osoby z tytułami naukowymi, a jeśli tak to konkretnie jakie? 10. Kto ocenił szczepionkę przeciwko HPV jako bezpieczną dla społeczeństwa? (instytucje publiczne oraz imiona i nazwiska osób za to odpowiedzialnych).". Polskie Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez wiceprezesa zarządu – D. P., w skardze z dnia [...] maja 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej wniosło o zobowiązanie MZ do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] maja 2025 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych prawem. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 Nr 112 poz. 1198), zwanej dalej "u.d.i.p." poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej we wniosku z dnia [...] maja 2025 r. w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Skarżący w uzasadnieniu na wstępie wskazał, że do dnia złożenia skargi organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek oraz wyjaśnił podstawy umocowania wiceprezesa do występowania w imieniu skarżącego stowarzyszenia. Skarżący powołał się na postanowienia NSA sygn. akt II OZ 650/24 oraz II OZ 390/24. Skarżący celem wyjaśnienia pojęcia informacji publicznej przywołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.12.2018 r. SK 27/14. Skarżący na poparcie stanowiska, iż pytania zawarte we wniosku z dnia [...] maja 2025 r. mają walor informacji publicznej, przywołał orzeczenia sądów administracyjnych w podobnych sprawach, gdzie pytania były zbliżone swą treścią do ww. wniosku, Sądy uznawały za pytania o informację publiczną. Skarżący podkreślił, że zawarty w art. 6 u.d.i.p. katalog dokumentów stanowiących informację publiczną jest katalogiem otwartym i wymienia jedynie przykładowo kategorie danych, które są informacją publiczną. Zaś fakt, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p, udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, nie oznacza jednocześnie, że informacją publiczną są wyłącznie dokumenty urzędowe, w znaczeniu określonym w powołanych wyżej przepisach. Pojęcie to obejmuje również inne kategorie dokumentów. Stąd też przyjąć należy, że informacją publiczną jest nie tylko akt lub czynność kończąca określone postępowanie organu, ale także dokumenty wytworzone przy okazji załatwiania sprawy, pod warunkiem, że dokumenty te są wyrazem wykonywania przez organ władzy publicznej w ramach jego kompetencji. Minister Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ w uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia [...] maja 2025 r. poinformował Stowarzyszenie, że udostępnienie wnioskowanej informacji nie będzie możliwe w wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku oraz wyznaczył nowy termin na załatwienie wniosku na dzień [...] czerwca 2025 r. W dniu [...] maja 2025 r. zlecono przesłanie zawiadomienia za pośrednictwem ePUAP. Niemniej jednak w wyniku błędu, system dopiero [...] maja 2025 r. zarejestrował korespondencję wychodzącą. Operacja jednak okazała się nieskuteczna i korespondencja, która miała zostać przesłana za pośrednictwem ePUAP [...] maja br. została przesłana [...] czerwca 2025 r. Organ ustalił, że wniosek zawiera braki formalne i bez ich uzupełnienia nie można nadać wnioskowi dalszego biegu. A co za tym idzie, uczynić zadość ścisłym wymaganiom art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od wpłynięcia wniosku. Z uwagi na stwierdzone braki formalne wniosku nie doszło do rozpoczęcia biegu terminu 14 dni wskazanych we wspomnianym powyżej przepisie. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia braku formalnego wniosku polegającego na przedstawieniu dokumentu potwierdzającego umocowanie osoby podpisującej pismo do reprezentowania Stowarzyszenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Organ poinformował również skarżącego, że wyznacza nowy termin na rozpatrzenie sprawy i udostępnienie informacji publicznej na dzień [...] lipca 2025 r. Wezwanie zostało doręczone [...] czerwca 2025 r. Termin 14 dni na udzielenie informacji publicznej przez Ministra Zdrowia wskazany w art 13 ust 1 u.d.i.p. rozpoczął swój bieg następnego dnia po prawidłowym uzupełnieniu braków formalnych wniosku przez skarżącego tj. w dniu [...] czerwca 2025 r. W ocenie organu termin ten nie przekracza ustanowionego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. maksymalnego terminu, jaki został przewidziany przez ustawodawcę na udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Minister podkreślił, że na dzień wniesienia skargi, jak również na dzień przekazania akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie upłynął wyznaczony na dzień [...] lipca 2025 r. termin na rozpatrzenie sprawy i udostępnienie informacji publicznej. Minister wskazał, że skarga wpłynęła organu w dniu [...] maja 2025 r. (po godzinach pracy Urzędu). Ponadto zwrócił uwagę, że z treści art. 41a ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261) oraz z orzecznictwa wynika, iż właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Za źródło takiego upoważnienia nie można natomiast uznać np. regulaminu jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego. W ocenie organu podpisujący skargę wiceprezes zarządu Stowarzyszenia nie wykazał, iż był uprawniony do działania w imieniu Stowarzyszenia w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu treść § 12 lit. a, odczytywana także łącznie z § 6 lit l regulaminu Stowarzyszenia, stanowiącego załącznik do skargi, nie pozwala na ustalenie, że wszyscy aktualni członkowie Stowarzyszenia przed wniesieniem skargi udzielili zgody oraz pełnomocnictwa do dokonania tej czynności. Przede wszystkim regulamin został przyjęty i podpisany w dniu [...] września 2023 r., natomiast w przeciągu prawie dwóch lat skład osobowy Stowarzyszenia mógł ulec zmianom. Ponadto w § 6 regulaminu Stowarzyszenia określono wyłącznie cele działania Stowarzyszenia, co w ocenie organu nie stanowi jednocześnie umocowania zarządu do podejmowania czynności wykraczający poza zwykły zarząd. Tym samym określenie, że celem działalności Stowarzyszenia jest reprezentowanie członków Stowarzyszenia i obywateli Polski przed organami władzy administracji rządowej i samorządowej, sądami i prokuratorami oraz innymi organami władzy publicznej (§6 lit l regulaminu), nie stanowi umocowania dla prezesa lub wiceprezesa zarządu Stowarzyszenia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w konkretnej, zindywidualizowanej sprawie. Minister Zdrowia na wezwanie Sądu pismem z dnia [...] października 2025 r. poinformował, że sprawa z wniosku Polskiego Stowarzyszenia [...] z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej została zakończona udzieleniem odpowiedzi na wniosek w piśmie z dnia [...] lipca 2025 r. znak [...]. Organ przedłożył niniejsze pismo. Podał, że z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, że ww. pismo zostało doręczone Stowarzyszeniu w dniu [...] lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej także p.p.s.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Skarga jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl) i prezentuje go także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę twierdzenia organu, że podpisujący skargę wiceprezes zarządu Stowarzyszenia nie wykazał, aby był uprawniony do działania w imieniu Stowarzyszenia w przedmiotowej sprawie Sąd rozpoznający niniejszą sprawę wskazuje, że poglądu tego nie podziela. W ocenie Sądu skarga podpisana przez wiceprezesa zarządu Stowarzyszenia jest podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentowania Stowarzyszenia, spełnia wymogi formalne i jest dopuszczalna. Skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym, tzw. "ułomną osobą prawną". Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednakże legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego Stowarzyszenia. Przedstawiciel lub zarząd wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Zgodnie bowiem z art. 41a ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), zwanej dalej u.p.s., stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd (ust. 1). Podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności (ust. 2). Czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu są w szczególności: 1) nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego; 2) ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; 3) zawarcie umowy kredytu albo pożyczki; 4) przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy; 5) zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10 000 zł (ust. 3). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym wniesienie skargi w imieniu stowarzyszenia zwykłego do wojewódzkiego sądu administracyjnego należy uznać za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu (v. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II OZ 390/24 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd taki prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Zatem, wola wniesienia skargi przez Stowarzyszenie winna być wyrażona przez wszystkich członków stowarzyszenia. Zdaniem organu wszyscy członkowie skarżącego Stowarzyszenia powinni podpisać upoważnienie dla wiceprezesa Zarządu do działania w imieniu Stowarzyszenia w niniejszej sprawie, w tym wyrazić zgodę na wniesienie skargi. Za źródło takiego upoważnienia nie można uznać zdaniem organu regulaminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażone zostało już jednakże w odniesieniu do skarżącego Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] stanowisko odmienne od prezentowanego przez organ (v. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II OZ 390/24 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjęto bowiem, że regulamin Stowarzyszenia może być źródłem upoważnienia do reprezentowania Stowarzyszenia. Z treści regulaminu skarżącego Stowarzyszenia, załączonego do skargi, wynika, że do zadań Zarządu należy m.in. reprezentowanie Stowarzyszenia na zewnątrz i podejmowanie czynności w jego imieniu. Reprezentować Zarząd i podejmować czynności w jego imieniu może samodzielnie jednoosobowo Prezes lub Wiceprezes, albo wspólnie dwuosobowo Prezes i Wiceprezes, bądź samodzielnie jednoosobowo inny członek Zarządu upoważniony do tego przez Prezesa i Wiceprezesa, albo wszyscy członkowie Zarządu wspólnie, bądź Prezes lub Wiceprezes wspólnie z przynajmniej jednym innym członkiem Zarządu (§ 12 lit. a regulaminu)). W § 6 lit.l regulaminu wskazano, że celem działalności Stowarzyszenia jest reprezentowanie członków Stowarzyszenia i obywateli Polski przed organami władzy administracji rządowej i samorządowej, sądami i prokuratorami oraz innymi organami władzy publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II OZ 390/24 w odniesieniu do powołanej wyżej regulacji regulaminu skarżącego Stowarzyszenia wyraził pogląd, zgodnie z którym, jest to szczegółowy zakres umocowania wykraczający poza prawo reprezentacji wynikające z u.p.s. Prawo do reprezentowania stowarzyszenia zwykłego wynikające z u.p.s. i regulaminu należy rozumieć wąsko i wymaga ono doprecyzowania dla podejmowania konkretnych czynności. Brak jest jednak przeszkód, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, żeby tego rodzaju doprecyzowanie nastąpiło w regulaminie stowarzyszenia, w formie ogólnego lub szczegółowego pełnomocnictwa. Regulamin przyjmowany jest bowiem w formie uchwały wszystkich członków stowarzyszenia i jest dopuszczalne, żeby już na tym etapie członkowie stowarzyszenia udzielili przedstawicielowi stowarzyszenia, zarządowi, pełnomocnictwa do podejmowania określonych czynności w ich imieniu (zob. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 107/17). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z tego rodzaju upoważnieniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem przepisy § 12 lit.a i § 6 lit.l należy odczytywać łącznie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę poglądy te podziela. Stanowisko takie wyrażone zostało również w postanowieniu NSA z dnia z dnia 20 listopada 2024 r. sygn. akt II OZ 650/24, postanowieniu NSA z dnia 16 stycznia 2025 r. sygn. akt III OZ 594/24 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że Zarząd Stowarzyszenia, przy uwzględnieniu reprezentacji wynikającej z regulaminu, a zatem jednoosobowo Wiceprezes Zarządu D. P., był uprawniony do podpisania w imieniu Stowarzyszenia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W sprawie tej, biorąc pod uwagę uregulowania regulaminu, nie było podstaw do kwestionowania umocowania Wiceprezesa Zarządu Stowarzyszenia do podpisania skargi i reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie. Przechodząc do istoty sprawy wskazania wymaga, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwana dalej u.d.i.p. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Minister Zdrowia jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. albowiem jest organem władzy publicznej. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r. w sprawach o sygn. akt II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowi także m.in. informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje, trybie działania, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Elementem rzetelności działania organów demokratycznego państwa jest zapewnienie obywatelom prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, łączącego się z powszechnie aprobowaną w państwach demokratycznych, zasadą "otwartego rządu", oznaczającą transparentność działalności wszystkich organów władz publicznych (v. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2213/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej żądanie udostępnienia informacji, o których mowa we wniosku z dnia [...] maja 2025 r. stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., co nie było sporne. Nie kwestionował tego organ. Wnioskodawca zwrócił się bowiem o podanie informacji związanych z ochroną zdrowia, w nawiązaniu do działań podjętych przez władzę publiczną w związku ze szczepionką przeciw HPV. Żądania wniosku dotyczą sfery faktów i danych publicznych. Dostęp do informacji publicznej, zgodnie z treścią art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, nie ogranicza się tylko do wybranej kategorii dokumentów, ale wszystkich tych informacji, które dotyczą sfery określonej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W przypadku, gdy organ nie posiada żądanej informacji powinien o tym poinformować wnioskodawcę w piśmie. Pismo kierowane do strony wnioskującej powinno zawierać wyjaśnienie takiego stanu rzeczy (tak w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 473/17; wyrok NSA z 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 851/09, publik. LexPolonica nr 2474778). Rozpoznając skargę Stowarzyszenia na bezczynność Ministra Zdrowia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej stwierdzić należało, że organ nie udostępnił w ustawowym terminie 14 dni żądanej informacji publicznej, jak również nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nie poinformował też w tym terminie, że nie posiada żądanej informacji publicznej. Termin 14 dni na podjęcie właściwego działania przez organ upłynął [...] maja 2025 r. (wniosek wniesiony został za pośrednictwem ePUAP). Skarga z dnia [...] maja 2025 r. była zatem zasadna na dzień jej wniesienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nawet w sytuacji, gdy dochodzi do poinformowania wnioskodawcy o tym, że podmiot zobowiązany nie dysponuje żądanymi informacjami albo że żądana informacja nie jest informacją publiczną, również powinno to nastąpić w terminach określonych w art. 13 u.d.i.p. (tak m.in. /w:/ M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018, komentarz do art. 13 u.d.i.p. i powołana tam literatura). Z przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika, iż sprawy dostępu do informacji publicznej są załatwiane w krótkim terminie - co do zasady - czternastodniowym w formie czynności materialnotechnicznej bądź w formie decyzji administracyjnej. Skorzystanie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej z możliwości przedłużenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wniosek (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) wymaga spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, tj. powiadomienia w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Wprawdzie organ pismem opatrzonym datą [...] maja 2025 r. poinformował Stowarzyszenie, że udostępnienie wnioskowanej informacji nie będzie możliwe w wynikającym z art 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (wskazano, że przyczyną braku możliwości udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie jest zakres wnioskowanych informacji i konieczność zgromadzenia danych z różnych komórek organizacyjnych Ministerstwa Zdrowia) oraz wyznaczył nowy termin na załatwienie wniosku na dzień [...] czerwca 2025 r., jednakże pismo z [...] maja 2025 r. organ wysłał dopiero [...] czerwca 2025 r., a zatem po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Już powyższe wskazuje na zaistnienie bezczynności organu na gruncie u.d.i.p., albowiem informacja o przedłużeniu terminu na udzielenie informacji została wystosowana przez organ po upływie ustawowego terminu 14 dni. Nadto, zauważyć należy, że organ także w wyznaczonym przez siebie terminie do dnia [...] czerwca 2025 r. nie udostępnił żądanej informacji publicznej, nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nie poinformował też w tym terminie, że nie posiada żądanej informacji publicznej. Kolejnym bowiem działaniem organu było wezwanie wnioskodawcy pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. do nadesłania w terminie 7 dni dokumentu wykazującego umocowanie Wiceprezesa Zarządu D. P. do reprezentowania Stowarzyszenia pod rygorem pozostawienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania. Zauważyć należy przy tym, że z wezwania z dnia [...] czerwca 2025 r. nie wynika, aby organ zmierzał do wydania decyzji administracyjnej. Wprost przeciwnie, treść wezwania z dnia [...] czerwca 2025 r. pozwala przyjąć, że zamierzeniem organu było udostepnienie informacji publicznej. Organ powołując się bowiem w tym piśmie na brak formalny dotyczący możliwości weryfikacji umocowania Wiceprezesa Stowarzyszenia do podpisania wniosku wskazał jednocześnie, że wyznacza nowy termin na rozpatrzenie sprawy i udostępnienie informacji publicznej na dzień [...] lipca 2025 roku. Odnosząc się do powyższego wskazania wymaga, że wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] maja 2025 r. był podpisany przez D. P. Wiceprezesa zarządu P[...] podpisem elektronicznym. W ocenie Sądu wniosek ten nie zawierał żadnych braków formalnych, przyjmując stanowisko organu, że zmierzał do udostępnienia informacji publicznej. W odniesieniu do wskazanego wyżej działania organu podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej ma charakter odformalizowany i uproszczony. Przyjmuje się, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Powyższe stanowisko, co należy podkreślić, jest obowiązującym jedynie na pierwszym etapie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (v. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1991/12, z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1013/12; orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku postępowania wszczynanego na wniosek, mamy bowiem do czynienia z dwoma etapami postępowania o różnym charakterze. Z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Ma to związek z formą zakończenia danego postępowania i przepisami, które będą znajdować wówczas zastosowanie. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tych sytuacjach wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w istocie nie przewiduje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej (możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to z braku konieczności wykazania się przez wnioskodawcę jakimkolwiek interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądania, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Postępowanie to jest bowiem postępowaniem odformalizowanym. Z tego też względu np. brak podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (v. wyrok NSA z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1701/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi jednak spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji przejścia do drugiego etapu postępowania, tj. gdy zaistnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Dopiero ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. uzasadnia wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi Kodeks postępowania administracyjnego. Dopiero bowiem w takiej sytuacji - z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przedmiotem. Zatem, w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie – wobec treści wezwań organu – przyjąć należy, że nie było podstaw do weryfikowania przez Ministra Zdrowia upoważnienia Wiceprezesa Zarządu Stowarzyszenia do złożenia wniosku o udostepnienie informacji publicznej w imieniu Stowarzyszenia. U.d.i.p. służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej, a stanowiąc w art. 2 ust. 1 ustawy, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Zatem, nie znajdowało uzasadnienia przedłużenie terminu na udostepnienie informacji publicznej z powodu wskazanego przez organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2025 r. Wniosek Stowarzyszenia nie zawierał braków uniemożliwiających jego rozpatrzenie poprzez udzielenie informacji publicznej, czy poinformowanie, że organ określonych informacji nie posiada. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku. Sąd nie miał jednakże podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku, albowiem organ pismem z dnia [...] lipca 2025 r. udostępnił informacje publiczne żądane w punktach: 1. Czy zarezerwowano fundusze na wypłatę odszkodowań za powikłania po szczepionce przeciwko HPV? Jeśli tak, to w jakiej wysokości? Kto wypłaci te odszkodowania i kto będzie za to odpowiedzialny? Organ wskazał, że nie zostały zarezerwowane dedykowane fundusze na wypłatę odszkodowań za powikłania po szczepionce przeciwko HPV. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych obejmuje jedynie szczepienia obowiązkowe, wybrane szczepienia przeciwepidemiczne oraz szczepienia przeciwko COVID-19. Szczepienie przeciw HPV jest szczepieniem zalecanym, zatem nie jest objęte zakresem działania tego Funduszu. W konsekwencji, osoby, które doświadczyły niepożądanych odczynów poszczepiennych po szczepionce przeciwko HPV, nie mają obecnie możliwości ubiegania się o świadczenie kompensacyjne zgodnie z ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta. Minister podkreślił, że brak możliwości skorzystania z Funduszu Kompensacyjnego nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na podstawie przepisów ogólnych, w szczególności z tytułu odpowiedzialności cywilnej producenta szczepionki. Podmiotem odpowiedzialnym szczepionki Cervarix jest GlaxoSmithKline Biologicals S.A., natomiast szczepionki Gardasil 9 - Merck Sharp & Dohme B.V. 2. Ile kupiono szczepionek? Ile kosztowały? Z jakiej firmy farmaceutycznej pochodzą szczepionki? (spis nazw firm wraz z krajem pochodzenia). Minister Zdrowia wskazał, że od 2023 r. zakupiono 928 746 dawek szczepionek przeciw HPV za cenę łączną 441.811.367,46 zł. Jednocześnie Minister Zdrowia wskazał, że producentem szczepionki Cervarix jest GlaxoSmithKline Biologicals S.A. Rue de l'Institut 89 B-1330 Rixensart, Belgia, natomiast szczepionki Gardasil 9 - Merck Sharp & Dohme B.V., Waarderweg 39, 2031 BN Haarlem, Holandia. 3. Czy firmy farmaceutyczne, o których mowa w pytaniu nr 2, zostały zwolnione od odpowiedzialności za ewentualne powikłania poszczepienne? Z jakiego powodu? Minister Zdrowia poinformował, że ww. producenci nie zostali zwolnieni z odpowiedzialności wynikającej ze stosowania produktu leczniczego. Jest to konsekwencją art. 15 i 40 rozporządzenia nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. ustanawiającego wspólnotowe procedury wydawania pozwoleń dla produktów leczniczych stosowanych u ludzi i do celów weterynaryjnych i nadzoru nad nimi, art. 25 dyrektywy nr 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi, a także art. 35a ust. 1 i art. 51 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne. 4. Czy ulotki szczepionek przeciwko COV1D-19HPV Jeśli tak, to czy istnieje możliwość zapoznania się z ulotką szczepionki przed szczepieniem? (organ przyjął, że wnioskodawca pyta o dostępność ulotek dla szczepionek przeciwko HPV i możliwość zapoznania się z nimi). Z treści odpowiedzi wynika, że organ udzielił odpowiedzi także na to pytanie, albowiem wskazał, że ulotki informacyjne każdorazowo są załączone do opakowania jednostkowego szczepionki i są dostępne u lekarza świadczeniodawcy. Ulotki dołączane do produktów leczniczych stanowią część dokumentacji rejestracyjnej i dostępne są publicznie w Unijnym Rejestrze Produktów Leczniczych: Cervarix https://ec.europa.eu/health/documents/ community-register/html/h419.htm, Gardasil 9 https://ec.europa.eu/health/ documents/community-register/html/h1007.htm. Organ nie dysponuje ulotkami innymi niż ogólnodostępne. Wszelkie dane o produktach leczniczych dopuszczonych do obrotu i ich producentach dostępne są w Rejestrze Produktów Leczniczych https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/rpl/search/public. Organ wskazał też, że nie dysponuje ulotkami innymi niż ogólnodostępne. Dodatkowe wskazanie przez organ w udzielonej na ten punkt odpowiedzi, że "wymagania dotyczące treści ulotek zostały określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących oznakowania opakowania produktu leczniczego oraz treści ulotek. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną." nie ma znaczenia w sprawie, albowiem wnioskodawca nie pytał o wymagania dotyczące treści ulotek. 5. Udostępnienie dokumentów urzędowych dotyczących ulotki szczepionek przeciwko HPV, o których mowa w pytaniu nr 4. Minister wskazał, że w załączeniu do niniejszego pisma przekazał Charakterystyki Produktów Leczniczych (ChPL), w których znajdują się ulotki dla produktów leczniczych Gardasil 9 (str. 34 i n.) oraz Cervarix (str. 40 i n.). 6. Podanie imion, nazwisk i funkcji publicznych osób wchodzących w skład zespołu, który promował szczepionki na HPV. Czy wśród tychże osób były osoby z tytułami naukowymi, a jeśli tak to konkretnie jakie? Minister Zdrowia wyjaśnił, że w rozumieniu przyjętej definicji pojęcia "promowanie" (zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN) jako działania mające na celu zwiększenie popularności określonych produktów lub idei, w strukturze Ministerstwa Zdrowia nie funkcjonuje zespół, którego statutowym zadaniem byłoby promowanie szczepień przeciwko wirusowi HPV. W związku z powyższym nie istnieje wykaz osób wchodzących w skład takiego zespołu. Tym samym żaden z działających przy Ministrze Zdrowia zespołów (czy inny organ pomocniczy) nie charakteryzował się w ramach przewidzianego zakresu działania zadaniem obejmującym "promowanie" szczepionki przeciw wirusowi HPV. Niemniej przy Ministrze Zdrowia działa Zespół ds. Szczepień Ochronnych, którego zadaniami są: - opracowywanie opinii i ekspertyz w zakresie szczepień ochronnych na wniosek Ministra lub Przewodniczącego; - dokonywanie analizy aktualnego programu szczepień ochronnych pod kątem spójności z bieżącą sytuacją epidemiologiczną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i na świecie oraz regulacjami z zakresu szczepień ochronnych stosowanymi w Unii Europejskiej, jak i dostępnymi preparatami szczepionkowymi; - opiniowanie projektu Programu Szczepień Ochronnych (PSO) na każdy rok kalendarzowy; - opracowywanie i opiniowanie długofalowej strategii szczepień ochronnych; - opracowywanie i opiniowanie propozycji zmian legislacyjnych w zakresie szczepień ochronnych; - wyrażanie opinii w innych sprawach z zakresu szczepień ochronnych niż wymienione w pkt 1-5; - wsparcie merytoryczne i naukowe Ministra w sprawach szczepień ochronnych objętych zakresem działania Ministra. Minister wskazał, że osobowy skład zespołu wyszczególniony został w Zarządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw Szczepień Ochronnych (Dz. Urz. Min. Zdr. 2019.66) i widnieje również pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/zespol-ds-szczepien-ochronnych. 7. Czy lekarze byli szkoleni w sprawie szczepień przeciwko HPV? Jeśli tak, to w jaki sposób rozdysponowano fundusze na ten cel? Kto wspierał te szkolenia? Czy była to jakaś firma farmaceutyczna? Minister wskazał, że normy w zakresie przeprowadzania szczepień w tym te odnoszące się do badania kwalifikacyjnego w celu wykluczenia przeciwwskazań d wykonania tego szczepienia, przewiduje ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Samo szczepienie wykonuje się zgodnie z warunkami określonymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Minister wyjaśnił, że w standardzie kształcenia dla lekarza wskazano, że w zakresie wiedzy absolwent zna i rozumie zasady profilaktyki chorób występujących u dzieci, w tym badania przesiewowe, badania bilansowe i szczepienia ochronne oraz że w zakresie umiejętności absolwent potrafi kwalifikować pacjenta do szczepień ochronnych. Dodatkowo, w programie stażu podyplomowego lekarza z zakresu pediatrii lekarze poznają kalendarz szczepień, zasady stosowania szczepionek i surowic, znajomość niepożądanych reakcji poszczepiennych i przeciwwskazań do szczepień a w trakcie stażu cząstkowego w zakresie medycyny rodzinnej mają za zadanie opanowanie między innymi umiejętności i czynności kwalifikacji do szczepień dzieci i dorosłych. Również w ramach stażu podyplomowego lekarze muszą zrealizować szkolenie z zakresu zdrowia publicznego i profilaktyki dotyczącej szczepień ochronnych, którego celem jest pogłębienie wiedzy teoretycznej oraz poznanie, utrwalenie i przyswojenie praktycznej wiedzy na temat postępowania z zakresu profilaktyki dotyczącej szczepień ochronnych. Program szkolenia obejmuje: 1) ogólne zasady wykonywania szczepień; 2) organizacja punktu szczepień; 3) rodzaje szczepionek; 4) transport i przechowywanie szczepionek; 5) szczepienia obowiązkowe i zalecane; 6) kalendarz szczepień; 7) szczepienia podróżnych; 8) bezwzględne i względne przeciwwskazania doszczepienia; 9) niepożądane odczyny poszczepienne; 10) rozmowa z pacjentami na temat szczepień; 11) ruchy antyszczepionkowe. W kolejnym etapie szkolenia podyplomowego lekarzy, czyli szkoleniu specjalizacyjnym, na przykład lekarze wykształceni w dziedzinie medycyny rodzinnej, realizują kurs "Szczepienia dzieci i dorosłych" po ukończeniu którego lekarze powinni potrafić zakwalifikować pacjenta w każdym wieku do każdego szczepienia, w zależności od wskazań i rejestracji, a także ułożyć indywidualny kalendarz szczepień dla dzieci i dorosłych. Z kolei w trakcie realizacji szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie pediatrii lekarze realizują kurs "Choroby zakaźne wieku dziecięcego i szczepienia ochronne", którego celem jest nabycie wiedzy z chorób zakaźnych u dzieci, ze szczepień ochronnych u dzieci oraz przygotowanie do pracy w oddziale pediatrycznym i w poradni pediatrycznej dla dzieci. Również w trakcie stażu kierunkowego w poradni POZ sprawującej opiekę nad dziećmi lekarz nabywa wiedzy z kwalifikacji i szczepienia dzieci i młodzieży. Programy szkolenia przed i podyplomowego lekarzy nie zawierają dedykowanych szkoleń ani kursów dotyczących ściśle szczepień przeciwko HPV. Ponadto należy pamiętać, że lekarze mają obowiązek doskonalenia zawodowego, a na rynku dostępny jest szeroki wachlarz szkoleń. Świadomość podstawowego przygotowania personelu medycznego oraz studentów i lekarzy stażystów do wykonywania m. in. szczepień i działań podejmowanych w stosunku do osób zakażonych daje możliwość szybkiego uzupełnienia ich wiedzy za pomocą rekomendacji, komunikatów i materiałów publikowanych na stronach internetowych m.in. Głównego Inspektora Sanitarnego w celu dostosowania wszystkich działań do zapobiegania rozprzestrzeniania się każdego czynnika zakaźnego oraz kwalifikacji do szczepienia i wykonywania szczepienia. Ponadto kursy prowadziły i nadal prowadzą za pośrednictwem stron internetowych liczne instytucje, w tym OIL, NRL, CMKP, Polskie Towarzystwo Wakcynologii, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – PZH i inne. Dla POZ ważne stają się dodatkowo stanowiska wydawane przez konsultantów krajowych w dziedzinie chorób zakaźnych i w dziedzinie epidemiologii oraz konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny rodzinnej, konsultanta krajowego w dziedzinie pediatrii, a także towarzystw naukowych, w tym Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej i Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. W odpowiedzi na pytania: 8. Jakie dowody bezpieczeństwa szczepionek przeciwko HPV posiada Ministerstwo Zdrowia? Czy wśród tych dowodów są dokumenty urzędowe, czy tylko badania naukowe? 9. Podanie wszystkich imion, nazwisk i funkcji publicznych osób wchodzących w skład zespołu, który opiniował i zatwierdził szczepionki przeciwko HPV (szczegółowy spis). Czy wśród tychże osób były osoby z tytułami naukowymi, a jeśli tak to konkretnie jakie? i 10. Kto ocenił szczepionkę przeciwko HPV jako bezpieczną dla społeczeństwa? (instytucje publiczne oraz imiona i nazwiska osób za to odpowiedzialnych)" Minister Zdrowia odpowiedział, że nie posiada ww. dowodów oraz imion i nazwisk osób odpowiedzialnych za ocenę, opiniowanie i zatwierdzenie szczepionki przeciwko HPV jako bezpiecznej. Wskazał, że stosowanie szczepionek uwarunkowane jest wydaniem dla danego produktu leczniczego ważnego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu. Minister Zdrowia nie dysponuje takimi dokumentami, ponieważ nie jest organem, który uczestniczy w procesie. Minister zaznaczył, że szczepionki przeciwko HPV poddawane są centralnej procedurze dopuszczenia do obrotu, którą przeprowadza Europejska Agencja Leków (EMA). W ramach procedury przeprowadza się ocenę danych naukowych dotyczących szczepionek. Każdy podmiot opracowujący, który chce wprowadzić szczepionkę do obrotu w UE, powinien najpierw wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na dopuszczenie do obrotu tej szczepionki. Wniosek przedkłada się EMA, która ocenia bezpieczeństwo stosowania, skuteczność i jakość szczepionki. Jeżeli EMA wyda pozytywne zalecenie, Komisja może przystąpić do dopuszczenia szczepionki na rynek UE. Decyzję o dopuszczenie do obrotu szczepionek przeciw HPV wydała Komisja Europejska, zatem jest to organ dysponujący dokumentacją związaną z decyzją o dopuszczenie do obrotu szczepionek. Informacje na temat bezpieczeństwa i skuteczności szczepionek dotyczą wiedzy natury medyczno-farmaceutycznej i bezpośrednio związane są z oceną dokumentacji z badań klinicznych w toku procedury dopuszczania do obrotu. W związku z tym, w tym zakresie należy zwrócić się do unijnych instytucji. Wobec tego, że organ, na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie, udostępnił żądane i posiadane informacje publiczne, w tym wskazał jednoznacznie jakich danych bądź dokumentów nie posiada i wyjaśnił z czego to wynika, jednakże nastąpiło to po upływie ustawowego terminu 14 dni, którego pierwsze przedłużenie nie nastąpiło w sposób prawidłowy, albowiem po terminie ustawowym (a ponowne przedłużenie nie było zasadne), co wykazano już wyżej, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2025 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Zauważyć należy, że organ podjął działania w przedmiocie wniosku. Udostępnienie żądanych informacji, jak też wskazanie, których informacji organ nie posiada nie nastąpiło w ustawowym terminie, jednakże bezspornie organ dążył do realizacji wniosku. Okoliczność, że pierwsze przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi nastąpiło, jak sam organ wskazał, po terminie, albowiem pismo informacyjne wysłane zostało w dniu [...] czerwca 2025 r. (8 dni po terminie), nie daje podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Także okoliczność, że kolejne przedłużenie terminu nie było zasadne nie stanowi przesłanki stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Organ bezspornie podejmował działania w celu realizacji wniosku. To, że rozpatrzenie wniosku nie nastąpiło w przewidzianym u.d.i.p. terminie nie wskazuje na celowe działanie. Biorąc pod uwagę podjęte przez organ działanie, nie ma podstaw, aby niewłaściwe zastosowanie u.d.i.p. i wynikające stąd uchybienie terminowi zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł.