II SAB/Wa 542/24
WyrokWSA w Warszawie2025-04-02
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Iwona Maciejuk, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół z Krajowego Zjazdu Aptekarzy stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli organ błędnie uzna go za dokument wewnętrzny, czy jego odmowa udostępnienia jest równoznaczna z bezczynnością?Ratio decidendi
Protokół z Krajowego Zjazdu Aptekarzy stanowi informację publiczną, ponieważ Naczelna Izba Aptekarska, jako organ samorządu zawodowego, realizuje zadania publiczne. Błędne uznanie przez organ żądanej informacji za dokument wewnętrzny i odmowa jej udostępnienia jest równoznaczna z bezczynnością w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Naczelnej Izby Aptekarskiej o udostępnienie protokołu z IX Krajowego Zjazdu Aptekarzy. Organ odmówił udostępnienia, uznając protokół za dokument wewnętrzny, który nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Naczelną Izbę Aptekarską do rozpoznania wniosku skarżącego K. D. z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. Stwierdzono, że bezczynność Naczelnej Izby Aptekarskiej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. Zasądzono od Naczelnej Izby Aptekarskiej na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Naczelnej Izby Aptekarskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Naczelną Izbę Aptekarską do rozpoznania wniosku skarżącego K. D. z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Naczelnej Izby Aptekarskiej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Naczelnej Izby Aptekarskiej na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
K. D. (dalej jako: skarżący) wnioskiem z dnia [...] lipca 2024 r. złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail zwrócił się do Naczelnej Izby Aptekarskiej o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm. dalej jako: u.d.i.p.), protokołu z przebiegu IX Krajowego Zjazdu Aptekarzy.
Naczelna Izba Aptekarska w piśmie z dnia [...] sierpnia 2024 r. poinformowała wnioskodawcę, że żądany przez niego protokół z przebiegu IX Krajowego Zjazdu Aptekarzy jest dokumentem wewnętrznym i nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 18-20 ww. ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów oraz prawo do dostępu do materiałów dokumentujących posiedzenia tych organów oraz ich organów pomocniczych. Krajowy Zjazd Aptekarzy nie jest kolegialnym organem władzy publicznej. Nie jest także organem pochodzącym z powszechnych wyborów.
Organ wskazał również, że prawo dostępu do posiedzeń Krajowego Zjazdu Aptekarzy, a w konsekwencji prawo dostępu do materiałów dokumentujących przebieg Krajowego Zjazdu Aptekarzy jest ustawowo ograniczony. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 688), w Krajowym Zjeździe Aptekarzy biorą udział wyłącznie delegaci wybrani przez okręgowe zjazdy aptekarzy oraz, z głosem doradczym, niebędący delegatami członkowie ustępujących organów Izby.
Nadto Izba podała, że w Biuletynie Informacji Publicznej Naczelnej Izby Aptekarskiej zostały zamieszczone wszystkie uchwały podjęte podczas IX Krajowego Zjazdu Aptekarzy.
Pismem z dnia 25 sierpnia 2024 r. K. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnej Izby Aptekarskiej w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dno od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostepnienie informacji.
Wobec powyższego skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania oraz szerzej uzasadnił zarzuty skargi, powołując na ich poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych. Podkreślił, że protokół, o którego udostępnienie się zwrócił stanowi przedmiot konstytucyjnego prawa do informacji. Zwrócił również uwagę na zasadą dokonywania "wykładni projawnościowej", tzn. na korzyść prawa do informacji.
Naczelna Izba Aptekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Podała, że organy samorządu zawodu farmaceuty wykonują tylko wskazane zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w ograniczonym zakresie, natomiast zadania polegające na przeprowadzeniu wyboru poszczególnych członków organów Naczelnej Izby Aptekarskiej nie łączą się z wykonywaniem zadań publicznych. Protokół z przebiegu IX Krajowego Zjazdu Aptekarzy nie dotyczy sfery faktów i danych, które dotyczą zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Tym samym, dokument ten ma charakter jedynie wewnętrzny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Skarga została rozpoznana w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.). Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 1429, dalej: u.d.i.p). informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., że do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych.
Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Naczelnej Izby Aptekarskiej w udostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r., w którym wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie protokołu z przebiegu IX Krajowego Zjazdu Aptekarzy.
Zakres podmiotowy ustawy został uregulowany w art. 4 u.d.i.p. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy samorządów gospodarczych i zawodowych.
Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że Naczelna Izba Aptekarska jest niewątpliwe podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Organy korporacji zawodowych zostały bezpośrednio wymienione w art. 61 ust.1 Konstytucji oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. W myśl art. ust.1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U.2024 r. poz. 688), Naczelna Izba Aptekarska i okręgowe izby aptekarskie stanowią samorząd zawodu farmaceuty, jako reprezentację zawodowych, społecznych i gospodarczych interesów tego zawodu.
Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do oceny, czy żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że użyty w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od zawartego w art. 61 Konstytucji RP terminu "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyroki NSA z: 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10; 21 czerwca 2018 r., I OSK 1484/16). Tak więc warunkiem powstania po stronie niepaństwowego podmiotu obowiązku udzielenia informacji jest realizacja na podstawie statutu lub ustawy zadania, o których mówi art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 7 ustawy o izbach aptekarskich, samorząd farmaceutów realizuje wiele różnych zadań, z których – jak podkreślano to już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (v. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/BD 170/22, orzeczenia.nsa.gov.pl) zdecydowana większość ma charakter publiczny. Wskazać należy, że zadania samorządu to m.in. sprawowanie pieczy i nadzoru nad wykonywaniem zawodu (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy), współdziałanie z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy), zajmowanie stanowiska w sprawach organizacji ochrony zdrowia i gospodarki produktami leczniczymi (art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy). Te zadania samorząd zawodu farmaceuty wykonuje m.in. przez przyznawanie prawa wykonywania zawodu farmaceuty (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy), zawieszanie i pozbawianie prawa wykonywania zawodu oraz ograniczanie w wykonywaniu zawodu (art. 7 ust. 2 pkt 1a ustawy), opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących produktów leczniczych, aptek i wykonywania zawodu farmaceuty oraz występowanie z wnioskiem o podjęcie inicjatywy ustawodawczej (art. 7 ust. 2 pkt 6 ustawy), czy też sprawowanie sądownictwa dyscyplinarnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej farmaceutów oraz sądownictwa polubownego art. 7 ust. 2 pkt 12 ustawy).
Samorząd zawodowy współdziała z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego, zajmuje stanowiska w sprawach organizacji ochrony zdrowia i gospodarki produktami leczniczymi.
Powyższe prowadzi do wniosku, że żądana przez skarżącego informacja jako odnosząca się do działalności i funkcjonowania samorządu zawodowego, który realizuje zadania publiczne określone w Konstytucji oraz w przepisach ustawy o izbach aptekarskich, jest informacją publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f i pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Sąd nie podziela zapatrywania organu, że dokument którego udostępnienia domaga się skarżący we wniosku z dnia [...] lipca 2023 r . jest dokumentem wewnętrznym.
Pojęcie dokumentu wewnętrznego nie jest pojęciem normatywnym, a jego definicja została wypracowana a contrario do definicji ustawowej dokumentu urzędowego zawartej w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Zatem dokument wewnętrzny to taki, który posiada cechy dokumentu urzędowego zdefiniowane w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., jednakże wytworzony został tylko na potrzeby działalności podmiotu, który go wytworzył i nie przedstawia jego stanowiska na zewnątrz - nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3405/21; CBOSA). Dokument wewnętrzny może służyć wymianie informacji między pracownikami danego podmiotu, może określać zasady ich działania w określonych sytuacjach, może też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu. Nadto jak zauważa się w doktrynie dokument wewnętrzny został wytworzony "w zakresie działania danego podmiotu i wyraża opinię w sprawach szczegółowych, poglądy przedstawione w toku narad albo dyskusji, a także porady udzielane w ramach konsultacji" (E Jarzęcka-Siwik, Dostęp do informacji publicznej, "Kontrola Państwowa", 2002, nr 1, s. 29). Dokument wewnętrzny jest zatem wytworzony na potrzeby danego podmiotu i zawiera tylko dane związane z funkcjonowaniem danego podmiotu, niewykorzystane w stosunku do podmiotów spoza administracji publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3405/21, z dnia 18 sierpnia 2010r. sygn. akt I OSK 851/10; z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1709/17; CBOSA).
W orzecznictwie podkreśla się, że koncepcja "dokumentu wewnętrznego" nie może doprowadzić do naruszenia uprawnienia jednostki do dostępu do informacji publicznej. Celem u.d.i.p. jest zapewnienie transparentności życia publicznego przez wprowadzenie elementu kontroli społecznej, jakim jest m.in. wgląd w dokumenty urzędowe. Z tego względu za dokumenty wewnętrzne mogą zostać uznane wyłącznie te dokumenty urzędowe, które nie wiążą organu i nie przedstawiają jego stanowiska na zewnątrz. W tym kontekście dokumenty wewnętrzne to przeważnie dokumenty o charakterze wyłącznie techniczno-organizacyjnym albo roboczym, służące wymianie stanowisk w ramach danego organu czy też gromadzeniu niezbędnych materiałów (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt P 25/12, OTK-A 2013/8/122). Wyłączenie dokumentów wewnętrznych spod reżimu ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter wyjątku, wobec czego pojęcie to powinno być wykładane wąsko (por. wyroki NSA: z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3405/21).
W świetle powyższego nie sposób zgodzić się z podmiotem zobowiązanym, że wniosek skarżącego dotyczy dokumentów wewnętrznych. Realizacja zadań samorządu zawodu farmaceuty ma wpływ na poziom ochrony zdrowia publicznego. Informacja, której udostępnienia domaga się skarżący nie są zatem kwestią wewnętrzną samorządu i nie odnosi się do dokumentacji wewnętrznej.
Na gruncie tej sprawy zasadne jest powołanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3154/21, który dotyczy wprawdzie samorządu lekarskiego, jednakże zdaniem Sądu znajduje odniesienie do niniejszej sprawy. W wyroku tym NSA wskazał, że "(...) wybór do organów samorządu lekarskiego pozostaje w bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi realizowanymi przez samorząd zawodowy lekarzy, albowiem od wybranych osób oraz tego czy proces wyboru przebiegał prawidłowo zależeć będzie, czy w przyszłości rozstrzygnięcia podjęte przez tego rodzaju organy będą miały charakter legalny. Oznacza to, że dokumenty wytworzone w toku postępowania wyborczego nie posiadają waloru dokumentów wewnętrznych, związanych z organizacyjną sferą działania samorządu zawodowego, lecz dotykają sfery publicznej (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 264/19). Proces wyborczy obsady stanowisk w organach samorządu zawodowego lekarzy dotyczy więc spraw publicznych, skoro osoby te z racji sprawowanej funkcji mają decydować o sprawie publicznej, jaką jest szeroko pojęta ochrona zdrowia obywateli."
Podkreślenia wymaga, że konstytucyjne prawo do informacji służyć ma dostępowi do informacji pozwalających na społeczną kontrolę wykonywania zadań publicznych. Występuje tu zatem element dobra ogółu – chodzi o społeczną kontrolę prawidłowości funkcjonowania m.in. samorządu zawodowego.
Z tych względów uzasadniony jest zarzut bezczynności Naczelnej Izby Aptekarskiej w niniejszej sprawie. Bezczynność w takich sprawach nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi również wtedy, gdy podmiot ten błędnie informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie jest informacją publiczną.
Mając na względzie wszystko powyższe, Sąd zobowiązał Naczelną Izbę Aptekarską do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2024 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).
Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy we wskazanym zakresie nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej), lecz wynika z nieprawidłowego interpretowania i zastosowania przepisów prawa dotyczących dostępu do informacji publicznej. Ta okoliczność w ocenie Sądu nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło