II SAB/Wa 549/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi małoletnich D. M. i R. M. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego M. M. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Pani M. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, jak to określiła "na długi termin wydawania decyzji przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". Skarżąca działając w imieniu małoletnich dzieci - synów D. i R., w dniu [...] marca 2018r. złożyła wniosek o przyznanie im po zmarłym ojcu renty rodzinnej na podstawie artykułu 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 poz. 1383.). W dniu [...] czerwca 2018 r., organ wydał decyzję odmawiającą przyznania tego świadczenia. Skarżąca skorzystała z możliwości niewnoszenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zamiast tego zgodnie z art. 52 § 3 i 53 § 1 p.p.s.a. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, nie stwierdził podstaw do uznania skargi strony skarżącej za zasadną. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skargi na bezczynność organu dotyczą przepisy art. 149 w związku z art. 3 par. 2 pkt 8 p.p.s.a. Zestawienie treści tych przepisów pozwala na stwierdzenie, że bezczynność istnieje w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 35 i nast.), co w niniejszej sprawie dotyczy wydania decyzji. Uwzględnienie skargi jest natomiast wyłączone w przypadku wydania decyzji niezależnie od tego czy nastąpiło to w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie ma natomiast znaczenia okoliczność jaki charakter ma wydana decyzja. Prawidłowość tej decyzji bowiem, nie podlega ocenie sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność. Ocena ta może być dokonywana w innej sprawie w toku postępowania odwoławczego i ewentualnie wskutek skargi do sądu administracyjnego. Nie była zatem podstaw do przyjęcia, że organ pozostawał w bezczynności bowiem w dacie wniesienia ww. skargi została już wydana decyzja. Przyjmując, że skarga dotyczy potencjalnej przewlekłości postępowania również zasługuje ona na oddalenie w całości. Zaznaczyć trzeba, że pojęcie "przewlekłości" ma odmienne znaczenie niż "bezczynność organu". Przewlekłość postępowania ma bowiem miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Chodzi więc o sytuacje, w których organ nie załatwia sprawy w terminie, podejmuje działania niedostatecznie skoncentrowane, o charakterze pozornym, czy wręcz nieistotne dla merytorycznego załatwienia sprawy, nie dochowuje należytej staranności w zorganizowaniu postępowania, tak aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie. "Przewlekłość" postępowania zachodzić zatem będzie, gdy jest ono długotrwałe i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Należy podzielić stanowisko organu, iż w sprawach o świadczenie w drodze wyjątku zakres materiału dowodowego, konieczny do zgromadzenia jest szerszy oraz odmienny w znacznej części od materiału dotyczącego uprawnień do świadczenia w trybie ustawowym. Organ musiał poczynić ustalenia odnośnie stanu materialnego i osobistego wnioskodawcy, musi ustalić czy w sprawie osoby, od której uprawnień rentowych zależy prawo do świadczenia było prowadzone postępowanie orzecznicze, zebrać także opinie w sprawie z rejonu zamieszkania (w tym opinię z-cy dyrektora ds. świadczeń właściwego organu rentowego). Ponadto, znaczna część informacji niezbędnych do wydania decyzji nie znajduje się bezpośrednio w aktach będących w posiadaniu organu i nie jest mu znana z urzędu. Wniosek o przyznanie świadczenia został złożony do organu w dniu [...] marca 2018r. Dnia [...] kwietnia 2018r. organ zwrócił się do Pani M. M. o doprecyzowanie wniosku. Wniosek został doprecyzowany tego samego dnia i sprawa została przekazana celem przeprowadzenia postępowania orzeczniczego odnośnie ustalenia niezdolności do pracy osoby, od której uprawnień rentowych zależy prawo do świadczenia. Pismem, które wpłynęło w dniu [...] maja 2018r. przesłane zostały akta rentowe zmarłego J. M. Po zgromadzeniu tych danych i ustaleniu stanu sprawy organ w dniu [...] czerwca 2018r. wydał decyzję. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwiając sprawy w terminie, nie pozostaje jednak w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyroki NSA: z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12; z 3 września 2013 r., II OSK 891/13; z 8 stycznia 2015 r., II OSK 2564/14; z 3 września 2013 r., II OSK 702/13; z 10 lutego 2015 r., II OSK 2104/14; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod ref. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck 2014, s. 176). W przedmiotowej sprawie organ podejmował czynności sprawnie i zmierzały one do merytorycznego jej zakończenia. Nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia tezy aby organ pozostawał w przewlekłości. Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.