II SAB/Wa 55/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Jacek Fronczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. Z. w dniu 3 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucając wymienionemu organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w ustawowym terminie skarżący zwrócił się o zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu [...] listopada 2013 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej wskazującej adresy nieruchomości położonych w W. na terenie działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we wszystkich oddziałach terenowych, w których w okresie od 1 stycznia 2011 r. do chwili udostępnienia informacji wszczęto postępowania w zakresie prowadzonych robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia robót budowlanych z rozróżnieniem, czy podstawą wszczęcia postępowania był wniosek, czy też postępowanie było prowadzone z urzędu, a także przesłanie wydanych w tym zakresie kserokopii decyzji lub postanowień w przedmiocie naruszenia przepisów prawa budowlanego względnie w zakresie legalizacji samowoli budowlanej za wskazany wyżej okres. W piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. nr [...] organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej przedstawił pogląd, iż wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. W ocenie skarżącego, żądana informacja jest informacją publiczną i znajduje się w posiadaniu organu, do którego złożono wniosek na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Do dnia wniesienia skargi podmiot zobowiązany nie udostępnił żądanej informacji, a zatem pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma procesowego organ wskazał, iż, odpowiedź na wniosek z dnia [...] listopada 2013 r. została skarżącemu udzielona pismem z dnia 21 listopada 2013 r. Niemniej w świetle dodatkowych wyjaśnień przedstawionych przez A. Z. w skardze do Sądu, przedmiotowy wniosek poddano ponownej analizie. Stwierdzono, że żądane przez skarżącego informacje w zakresie wskazania adresów nieruchomości nie należą do żadnej z kategorii informacji wymienionych w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie zaś skarżącemu zbioru wnioskowanych orzeczeń wiąże się z potrzebą przeprowadzenia pewnych analiz i zestawień. Ustalono zatem, że informacja w zakresie przekazania kopii decyzji jest informacją publiczną przetworzoną, której udostępnienie jest skorelowane z koniecznością wykazania interesu publicznego. W związku z powyższym, stosownie do zapisu art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. wezwano skarżącego do wykazania interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Dalsze działania zostaną zaś podjęte po upływie terminu wskazanego w ww. piśmie. W piśmie procesowym z dnia 4 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] poinformował, iż dnia [...] lutego 2014 r. została wydana decyzja, którą odmówiono A. Z. udzielenia informacji publicznej wskazanej w jego wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. Do przedmiotowego pisma dołączono kopię decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] odmawiającej skarżącemu udzielenia informacji publicznej w pełnym zakresie żądanym wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego, wobec wydania przez organ decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., wniósł o umorzenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z ww. form działania zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Wyjaśnić także należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustaleniu, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 powołanej ustawy procesowej w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępnym na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl., z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 4171 § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy zatem stwierdzić, że dokonanie żądanej czynności lub wydania żądanego aktu przed rozpoznaniem przez sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 powołanej ustawy procesowej, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (pogląd ten został podzielony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2443/12 i z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2626/12 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Z tych względów, Sąd wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdanie drugie i stwierdził w punkcie I sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne, bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W niniejszej zaś sprawie kwalifikowana postać bezczynności nie miała miejsca. Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] odpowiedział na wniosek skarżącego w terminie przewidzianym przepisami prawa. Jednak na skutek błędnej kwalifikacji przedmiotu żądania wnioskodawcy podjął właściwe czynności zakończone wydaniem decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, już po wniesieniu skargi. Zatem organ usunął stan bezczynności. W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zdanie pierwsze) rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia. Uznać należy, że gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 tej ustawy (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie przez organ decyzji odmownej w dniu [...] lutego 2014 r. czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym co do rozstrzygnięcia o zobowiązaniu organu do udzielenia żądanej informacji publicznej, gdyż na dzień orzekania organ nie pozostaje już w tym zakresie w bezczynności. W zaistniałej sytuacji Sąd w punkcie II wyroku umorzył postępowanie sądowe w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 161 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 54 § 3 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono zaś w punkcie III sentencji na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 i 209 tej ustawy.