II SAB/Wa 550/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-09
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska, Dorota Kozub-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w sytuacji gdy organ udzielił odpowiedzi, ale skarżący kwestionował jej kompletność i zasadność?Ratio decidendi
Prezydent Miasta nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w ustawowych terminach. Organ nie jest zobowiązany do pozyskiwania informacji od innych podmiotów, jeśli sam ich nie posiada, a jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego są samodzielnymi podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej. Ponadto, żądanie wyrażenia opinii lub dokonania interpretacji nie stanowi informacji publicznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej faktur Agencji Służby Społecznej oraz dokumentów związanych z postępowaniem konkursowym na stanowisko dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ udzielił częściowych odpowiedzi, wyjaśniając brak posiadania niektórych dokumentów i wskazując na konieczność zwrócenia się do innych jednostek. Wnioskodawca kwestionował zasadność tych odpowiedzi, zarzucając organowi bezczynność i unikanie udostępnienia informacji. Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. O. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] maja 2024 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej) P. O. (zwany dalej także: wnioskodawcą, skarżącym) zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] (zwanego dalej także: organem), o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej:
1. faktur wystawionych przez Agencje Służby Społecznej za realizację zadań publicznych w możliwie najszerszym ujęciu czasowym, wskazane jest by był to okres od 2003 r.;
2. zaświadczeń o specjalizacji I i II stopnia kandydatki do objęcia stanowiska dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej A. K. w postępowaniu [...] oraz arkusz kwalifikacyjny kandydata.
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ pismem z dnia [...] maja
2024 r. poinformował wnioskodawcę, że jego żądanie zawarte w punkcie 1 wniosku zostało sformułowane na takim poziomie ogólności, że nie pozwala na prawidłowe ustalenie zakresu tego żądania. We wniosku nie wskazano konkretnych informacji/dokumentów, którymi jest zainteresowany wnioskodawca, lecz sformułowano żądanie dostępu do nieokreślonego zbioru materiałów. Nie jest też możliwe precyzyjne ustalenie podmiotu, o który pyta wnioskodawca (brak dokładnych danych identyfikacyjnych podmiotu, w szczególności oznaczenie jego siedziby, numeru REGON, numeru NIP). Ponadto, wnioskodawca nie określił przedmiotu zadania publicznego, o realizację którego pyta, ani nie wskazał komórki organizacyjnej Urzędu [...] (Biura Urzędu lub Urzędu Dzielnicy), która to zadanie publiczne realizowała. Jednocześnie odnośnie żądania udostępnienia faktur od 2003 r. organ wyjaśnił, że w świetle przepisów prawa (art. 74 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości) faktury przechowuje się przez co najmniej 5 lat. Wobec tego, ewentualne faktury za okres od 2003 - 2018 mogły zostać już zbrakowane. W związku z powyższym organ wskazał, że wnioskodawca w tym zakresie powinien złożyć nowy wniosek, w którym wskaże konkretne dane, o udostępnienie których wnosi.
W zakresie natomiast punktu 2 wniosku organ przekazał wnioskodawcy odpowiedź przygotowaną przez właściwą merytorycznie komórkę organizacyjną Urzędu [...], tj. Urząd Dzielnicy [...], w której poinformowano wnioskodawcę, że w konkursie nr [...] na stanowisko dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Dzielnicy [...] nie brała udziału A. K.. Wobec tego Urząd nie jest w posiadaniu wnioskowanych dokumentów.
Po otrzymaniu powyższej odpowiedzi P. O. w dniu [...] maja 2024 r. skierował do Prezydenta [...] (za pośrednictwem poczty elektronicznej) kolejne pismo, w którym ustosunkowując się do otrzymanej odpowiedzi stwierdził "Oczywiście co do nazwiska dyrektor paść powinno nazwisko K.... i jak najbardziej tego nazwiska dotyczy stosowne wystąpienie o udostępnienie informacji publicznej, dziwię się ze sprawiło to taką trudność interpretacyjną. Zatem proszę o udostępnienie niniejszej dokumentacji.
Z kolei tytułem uzupełnienia wniosku w sprawie ASS tj. Agencji Służby Społecznej [...] na [...] to NIP tyczący się tej firmy [...] Regon [...], KRS [...], dotyczy realizacji usług opiekuńczych oraz dożywiania podopiecznych w poszczególnych dzielnicach [...].
(...) Zatem w pierwszym podejściu proszę o faktury, obecnie jest 2024, czyli 6 lat wstecz od 2023 czyli za okres 2018-2023 i zaraz później dalsze od 2003 włącznie."
W związku z wpływem powyższej korespondencji, organ pismami z dnia [...] maja 2024 r. (znak [...]) wystąpił do komórek organizacyjnych Urzędu [...], tj. Biura Pomocy i Projektów Społecznych oraz 18 Urzędów Dzielnic [...] - dysponentów informacji objętych wnioskiem - z prośbą o przygotowanie odpowiedzi na wniosek.
Jednocześnie, pismem z dnia [...] maja 2024 r. (znak [...]), działając na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.), organ poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu terminu na udzielenie odpowiedzi do [...] lipca 2024 r.
W dniu [...] maja 2024 r. P. O. skierował do organu kolejną korespondencję, w której stwierdził, że jedna cześć z wniosku o udostępnienie kwalifikacji dyr. K. I i II stopień specjalizacji niezbędnej do piastowania urzędu dyrektora OPS może być udostępniona od razu. Rozszerzył jednocześnie żądanie wniosku wnosząc o uzupełnienie danych również o stopnie specjalizacji dla dyr. Z. oraz dyr. B., która odbyła udany benefis pożegnalny w 2017 roku.
W związku z rozszerzeniem zakresu żądania wniosku organ pismami z [...] czerwca 2024 r. (znak [...]) zwrócił się do Burmistrza Dzielnicy [...] oraz Burmistrza Dzielnicy [...] z prośbą o przygotowanie -zgodnie z ich kompetencjami - odpowiedzi na wniosek we wskazanym zakresie.
Następnie organ w dniu [...] czerwca 2024 r., odpowiadając na wniosek P. O. o udostępnienie informacji publicznej z [...] maja 2024 r. (uzupełniony pismem z [...] maja 2024 r.) przekazał mu w załączeniu odpowiedzi przygotowane przez właściwe merytorycznie komórki organizacyjne Urzędu [...], tj. Biuro Pomocy i Projektów Społecznych oraz 18 Urzędów Dzielnic.
Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę, że w celu uzyskania informacji z jednostek organizacyjnych [...] (m.in. Ośrodków Pomocy Społecznej [...]) należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem bezpośrednio do tych podmiotów, albowiem w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. miejskie jednostki organizacyjne nie wchodzące w skład Urzędu [...] są zobligowane do samodzielnego stosowania przepisów tejże ustawy i udostępniania (ewentualnie odmowy udostępnienia) informacji we własnym imieniu.
Z przekazanych wnioskodawcy odpowiedzi w zakresie dotyczącym udostępnienia kopii faktur wystawionych przez Agencję Służby Społecznej, ul. [...] w [...] dotyczących realizacji usług opiekuńczych oraz dożywiania podopiecznych
w poszczególnych dzielnicach [...] wynikało, że Biuro Pomocy i Projektów Społecznych oraz 18 Urzędów Dzielnic [...] nie współpracowały z ww. podmiotem w związku z czym nie są w posiadaniu wnioskowanych faktur.
Jednocześnie przekazano wnioskodawcy:
1) kopię dyplomu A. K. o uzyskaniu specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej zaznaczając, że wnioskodawca nie określił o jaki rodzaj specjalizacji I i II stopnia wnioskuje;
2) kopię oceny formalnej ofert kandydatów z konkursu [...] z wyjaśnieniem, że zgodnie z procedurą Urząd Dzielnicy [...] nie stosuje arkusza kwalifikacyjnego kandydata;
3) kopię zaświadczenia potwierdzającego ukończenie specjalizacji dla organizatorów pomocy środowiskowej oraz kopię dyplomu uzyskania tytułu organizatora pomocy społecznej I. Z. - Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...];
4) informację z Urzędu Dzielnicy [...], że Urząd ten nie posiada dokumentacji kadrowej M. B. - byłej Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z wyjaśnieniem, że dokumentacja pracownicza ww. została przekazana do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] protokołem przekazania z [...] kwietnia 2020 r. znak [...].
W korespondencji skierowanej do organu drogą elektroniczną w dniu [...] czerwca 2024 r. P. O. podniósł, że do prerogatyw Prezydenta [...] należy uzyskanie i udostępnienie informacji publicznej z podległych mu jednostek organizacyjnych [...] w całym zakresie wnioskowanego obszaru bez odsyłania do kompetencji tychże jednostek. Wiadomą rzeczą jest natomiast, że gro wnioskowanych danych znajduje się w posiadaniu Ośrodków Pomocy Społecznej oraz Centrum Usług Społecznych, nad którymi niepodzielne władztwo sprawuje Prezydent i skierowanie do niego wniosku o dostęp do informacji publicznej wyczerpuje wszelkie inne kompetencje. Lokalną nadbudową od niedawna jest tenże CUS i Prezydent doskonale o tym wie. Dlatego stwierdził, że nalega o pozyskanie przez Prezydenta kompletu danych wraz z danymi specjalizacji I i II stopnia organizacji pomocy społecznej dyrekcji poszczególnych Ośrodków na przestrzeni od 1991r. w tym E. W., W. M.. Zaznaczył jednocześnie, że pozyskanie poświadczeń poszczególnych stopni specjalizacji I i II stopnia jako oddzielne dokumenty wyraźnie zostały wyartykułowane we wniosku wbrew twierdzeniom Burmistrza [...]. Jednocześnie zwrócił uwagę na szczególny i praktykowany w nieuprawnionej formie rodzaj obrony interesów Agencji Służby Społecznej przez administrację [...] polegający na nieudostępnianiu dokumentacji przetargowej oraz charakterystyczne wyrzucanie do "kosza" informacji o wadliwości procedury przetargowej zafiksowanej w przemyślny sposób pod ASS czego wyrazem jest prezentowane przez niego poniżej nagranie, co unaocznia słuszność twierdzenia o wyjątkowości tejże firmy w obszarze [...], skoro obecnie komórki organizacyjne Miasta jednym tchem zamiast pozyskać z wiadomego źródła i udostępnić dane, próbują zasłonić się twierdzeniem o nieposiadaniu z Agencją Służby Społecznej żadnych wspólnych interesów popartych stosownymi fakturami. Narzucić się próbuje tym samym wrażenie, że Ośrodki Pomocy Społecznej wyłączone są spod jurysdykcji Prezydenta tworząc swoiste Państwo w Państwie. Zwrócił się jednocześnie do Prezydenta [...] z pytaniem, dlaczego pozwolił na odejście dyr. W. z OPS [...] bez wymagania odpowiedzi na piśmie na skierowane do niej i Prezydenta pytania o wadliwość procedury wyłonienia ASS na realizatora świadczeń na dożywianie podopiecznych bez wymaganego podatku VAT. Podniósł, że wadliwość procedur wykazana jest chociażby poprzez fakt utrudniania wglądu do dokumentacji przetargowej oraz wyrzucania do kosza niewygodnych części odnoszącej się do przebiegu zamówienia publicznego.
Jednocześnie do korespondencji tej wnioskodawca załączył nagranie dotyczące jego rozmowy z pracownikiem OPS [...].
W kolejnej korespondencji skierowanej do organu drogą elektroniczną w dniu [...] lipca 2024 r. P. O. zwrócił się z pytaniem, kiedy dosłany zostanie pełen zakres informacji publicznej od zobowiązanego Prezydenta [...] w tym specjalizacje I i II stopnia kadry zarządzającej OPS [...] w poszczególnych dzielnicach ("...W. ...B..... W....i inni") od 1991 r. oraz faktury ASS Agencji Służby Społecznej, które istnieją w Centrum Usług Społecznych i Ośrodkach Pomocy Społecznej, nad którymi sprawuje bezpośrednią pieczę Prezydent [...].
W odpowiedzi na powyższą korespondencję organ w piśmie z [...] lipca 2024 r. podtrzymał stanowisko zawarte we wcześniejszym piśmie z [...] czerwca 2024 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie ponownie wyjaśnił, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. kierownicy miejskich jednostek organizacyjnych, m.in. Dyrektorzy Ośrodków Pomocy Społecznej [...], są odrębnymi od Prezydenta [...] podmiotami, w związku z czym samodzielnie i we własnym imieniu realizują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera natomiast żadnego przepisu stanowiącego podstawę do przekazywania wniosków do innych podmiotów według właściwości. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do przekazywania wniosków o udostępnienie informacji publicznej do podmiotów spoza Urzędu [...]. Dotyczy to również sytuacji, gdy wniosek złożony do Urzędu [...] obejmuje informacje, w posiadaniu których jest jednostka organizacyjna [...], czy osoba prawna [...]. Prawidłowym było zatem poinformowanie wnioskodawcy, że w celu uzyskania informacji z jednostek organizacyjnych [...], m.in. Ośrodków Pomocy Społecznej [...], należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem bezpośrednio do tych podmiotów.
Odnosząc się natomiast do kwestii udostępnienia kompletu danych wraz z danymi specjalizacji I i II stopnia dyrekcji Ośrodków Pomocy Społecznej w Dzielnicach od 1991 r. organ wyjaśnił, że zapytanie w tym zakresie zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny oraz na takim poziomie ogólności, który nie pozwala na prawidłowe ustalenie zakresu tego żądania. Z treści wniosku nie wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości o udostępnienie jakiego konkretnie zakresu (zamkniętego zbioru) informacji domaga się wnioskodawca, bowiem nie wskazał konkretnie imion i nazwisk osób wraz z informacją, w którym Ośrodku Pomocy Społecznej pełnią/pełnili funkcję dyrektora oraz w jakim okresie. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien natomiast zawierać precyzyjne dane umożliwiające organowi administracji publicznej jego rozpatrzenie.
W związku z powyższym organ poinformował wnioskodawcę, że niniejsze pismo kończy postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku, a w celu uzyskania informacji publicznej należy złożyć nowy wniosek zawierający precyzyjnie wskazanie informacji o udostępnienie, których wnioskodawca wnosi.
W kolejnej korespondencji z dnia [...] lipca 2024 r. skierowanej do organu P. O. zarzucił, że "nie uzyskał odpowiedzi na załączony materiał audio "(...) ukazujący obronę interesów ASS w Ośrodku poprzez próbę nie udostępnienia materiałów przetargowych z postępowania o zamówienie publiczne bez należnego VAT... jest wiele temu podobnych nagrań ukazujących bezprawność działania przedstawicieli Prezydenta [...]... Padło również twierdzenie o wyrzucaniu do kosza dokumentacji dotyczącej postępowania... jakie jest stanowisko Prezydenta względem wyraźnej obrony interesów ASS, czy Pan Prezydent z takim postępowaniem się identyfikuje i go popiera? Czy nadal Prezydent uważa, że postępowanie odbyło się według wszelkich prawideł sztuki..."
Organ przy piśmie z [...] lipca 2024 r. znak [...] przekazał Burmistrzowi Dzielnicy [...] nagrania załączone przez wnioskodawcę do korespondencji elektronicznej z [...] czerwca 2024 r. dotyczącej jego rozmowy z "pracownikiem OPS [...]" celem zajęcia się sprawą zgodnie z kompetencjami.
W dniach [...] i [...] lipca 2024 r. wnioskodawca skierował do organu kolejną korespondencję, w której podniósł, że nie dostał od Prezydenta [...] dokumentacji dot. specjalizacji I i II stopnia wszystkich dyrektorów Ośrodków Pomocy Społecznej od 1991 r. wraz z fakturami. Ponadto podniósł kwestię nie udostępnienia mu dokumentacji przetargowej dotyczącej ASS.
W odpowiedzi na powyższą korespondencję organ w piśmie z [...] lipca 2024 r. podtrzymał stanowisko zawarte we wcześniejszym piśmie z [...] lipca 2024 r. Ponadto ponownie wyjaśnił wnioskodawcy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien zawierać precyzyjne dane umożliwiające organowi administracji publicznej jego rozpatrzenie, a kierownicy miejskich jednostek organizacyjnych są odrębnymi od Prezydenta [...] podmiotami, w związku z czym samodzielnie i we własnym imieniu realizują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odnosząc się natomiast do kwestii zajęcia stanowiska w sprawie nagrań audio organ wyjaśnił, że w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się wyrażenia opinii na dany temat, zajęcia stanowiska w danej sprawie lub dokonania wyjaśnienia (interpretacji) danego dokumentu, czy też zdarzenia (zachowania). Wnioskowana informacja w tym zakresie nie posiada zatem przymiotu informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu.
Wnioskodawca w korespondencji przesłanej drogą elektroniczną w dniu [...] lipca 2024 r. zakwestionował powyższe stanowisko organu i wskazał, że wymaga odniesienia się Prezydenta do załączonego materiału audio i udostępnienia wszystkich z taką premedytacją ukrywanych dokumentów (faktur ASS i specjalizacji kadry dyrektorskiej) dotyczących przestępczego procederu.
W kolejnym korespondencji z [...] lipca 2024 r. wnioskodawca podniósł, że Prezydent [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji, a żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Podniósł też, że nie musi precyzyjnie podawać składu każdej dyrekcji OPS od Okrągłego Stołu. Natomiast w mailu z [...] lipca 2024 r., stanowiącym uzupełnienie poprzedniej korespondencji, ponownie zakwestionował stanowisko organu, że informacja objęta wnioskiem nie posiada waloru informacji publicznej. Podkreślił, że sprawa dotyczy sfery faktów (wyrzucanie do kosza części dokumentacji dotyczącej przetargu) i znajduje potwierdzenie w niechęci udostępniania przez dyr. W. dokumentacji przetargowej (dokument), jak również znajduje odzwierciedlenie w protokole inspektora L. z 2006 r. z Biura Kontroli i Audytu [...]. Podkreślił też, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera ograniczeń czasowych co do okresu, w którym należy wystosować zapytanie dotyczące informacji publicznej.
Burmistrz Dzielnicy [...] pismem z [...] lipca 2024 r. poinformował wnioskodawcę, że w zakresie dotyczącym nagrań i szczegółów dotyczących przetargów ogłaszanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] należy skierować wniosek bezpośrednio do Ośrodka, jako jednostki organizacyjnej [...].
Pismem z [...] sierpnia 2024 r. organ poinformował wnioskodawcę, że podtrzymuje stanowisko zawarte we wcześniejszym piśmie z [...] lipca 2024 r.
Pismem z dnia 10 września 2024 r. P. O. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że Ośrodek Pomocy Społecznej realizując gminne strategie rozwiązywania problemów społecznych i wykonując zadania własne gminy w tym zakresie (usługi opiekuńcze i dożywianie) podlega formalnie organowi wykonawczemu gminy, którym jest Prezydent [...], w związku z tym od niego jako od bezpośredniego zwierzchnika można żądać wszelkich informacji odnoszących się do podległego mu organu bez uciekania się do celowo mylnej interpretacji przepisów płynącej z jego bezpośredniego otoczenia odsyłającej do dyrekcji 18 podlegających mu jednostek, co stanowi również nieuprawnioną, swoistą grę no zwłokę. Wskazał jednocześnie na nieprawidłowości w działalności OPS.
Skarżący zarzucił, że Prezydent [...] unika wszelkich form angażowania się w udostępnianie niewygodnych z politycznego punktu widzenia materiałów o przepływie setek milionów złotych przez powiązaną specyficznymi więzami firmę ASS z powodu możliwości reperkusji mogących rzutować na jego przyszłość polityczną uciekając tym samym w charakterystyczną i wygodną nieświadomość, której jest w ten sposób mimowolnym wyzyskiwaczem. Zaznaczył przy tym, że Centralne Biuro Antykorupcyjne potwierdziło nieprawidłowości w działalność ASS. Podkreślił też, że osoba zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej podlega odpowiedzialności karnej za wprowadzenie żądającego informacji publicznej w błąd, przez udzielenie niezgodnej z rzeczywistością odpowiedzi co do faktu posiadania informacji.
Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł
o jej oddalenie w całości. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ wyjaśnił, że nie dopuścił się bezczynności, bowiem zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w przepisanym prawem terminach prowadził korespondencję z wnioskodawcą i udzielił odpowiedzi na wniosek.
Odnosząc się do zarzutu nieudostępnienia kopii faktur wystawionych przez Agencję Służby Społecznej, ul. [...] w [...] dotyczących realizacji usług opiekuńczych oraz dożywiania podopiecznych w poszczególnych dzielnicach [...] wskazał, że skarżący otrzymał odpowiedź w ustawowym terminie przy piśmie z [...] czerwca 2024 r. (znak [...]). Wyjaśnił, że przekazał wnioskodawcy pisma przygotowane przez właściwe merytorycznie
w sprawie komórki organizacyjne Urzędu [...], tj. Biuro Pomocy i Projektów Społecznych oraz 18 Urzędów Dzielnic. Z treści przygotowanych odpowiedzi wynika, że ww. komórki nie współpracowały z Agencją Służby Społecznej, [...] w [...] w związku z czym nie są w posiadaniu wnioskowanych faktur. Dodatkowo poinformował skarżącego, że dysponentem żądanych informacji mogą być jednostki organizacyjne [...], tj. Ośrodki Pomocy Społecznej, do których należy zwrócić się z odrębnymi wnioskami.
W zakresie natomiast zarzutu dotyczącego nieudostępnienia dokumentów potwierdzających odbycie prawem wymaganych specjalizacji I i II stopnia organizatorów pomocy społecznej przez podległe dyrekcje OPS od 1991 r. podniósł, że pismem z [...] lipca 2024 r. poinformował wnioskodawcę, że żądanie wniosku zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny oraz na takim poziomie ogólności, który nie pozwala na prawidłowe ustalenie zakresu tego żądania, w związku z czym skarżący powinien złożyć nowy wniosek, w którym poda konkretnie o udostępnienie jakiej informacji żąda.
Skarżący ustosunkował się do powyższej odpowiedzi na skargę, w piśmie procesowym z dnia 10 października 2024 r., ponownie wskazał na nieprawidłowości w przetargach prowadzonych przez Ośrodki Pomocy Społecznej. Podkreślił, że to Prezydent [...] odpowiada za działania dyrektorów OPS i CPS. Wybieg Prezydenta, co do wskazania podległych mu 18 ośrodków, jako ewentualnych realizatorów wniosku o dostęp do informacji publicznej, jest zatem zdaniem skarżącego nieuprawniony i obliczony nie wykorzystanie specyficznego poczucia świadomości prawnej dyrektorek, które starać będą nie udzielać w pełni i w sposób wyczerpujący informacji, tylko istotne fakty ukrywać.
Wniósł w związku z powyższym o nałożenie na Prezydenta [...] osobistego obowiązku udzielenie wnioskowane informacji publicznej w pełnym zakresie, zasądzenie stosownej kary porządkowej oraz zwrot poniesionych kosztów postępowania.
Skarżący w kolejnym piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 30 grudnia 2024 r. podniósł, że prezydencji innych miast, w tym Prezydent [...], udostępnili mu w ramach dostępu do informacji publicznej informacje dotyczące wykształcenia dyrektorów OPS.
Organ w piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 31 grudnia 2024 r., ponownie podkreślił, że jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, która jest w jego posiadaniu. Nie jest natomiast zobowiązany do pozyskiwania informacji od innych podmiotów, w tym z jednostek organizacyjnych [...] i nie ponosi odpowiedzialności za udostępnianie informacji publicznej przez inne podmioty zobowiązane, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Dyrektorzy Ośrodków Pomocy Społecznej są zaś podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej we własnym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W myśl natomiast art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta [...] w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana został zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) dalej u.d.i.p., będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Przepisy u.d.i.p. stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2, po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p., polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Wniosek zainteresowanego rodzi po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia w sytuacji, gdy owa informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. W sytuacji zatem, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, że Prezydent [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Przypomnieć jednocześnie należy, że organ odpowiedział na wniosek skarżącego z [...] maja 2024 r., doprecyzowany przez niego pismem z [...] maja 2024 r. oraz następnie uzupełniony pismami z [...] maja 2024 r. oraz z [...] czerwca 2024 r.
W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę treść odpowiedzi udzielonej skarżącemu przez organ w pismach z [...] czerwca 2024 r., [...] lipca 2024 r. oraz [...] lipca 2024 r. należy stwierdzić, że Prezydent [...] na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
W zakresie żądania udostępnienia kopii faktur wystawionych przez Agencję Służby Społecznej, ul. [...] w [...] dotyczących realizacji usług opiekuńczych oraz dożywiania podopiecznych w poszczególnych dzielnicach [...] organ poinformował skarżącego, że Biuro Pomocy i Projektów Społecznych oraz 18 Urzędów Dzielnic [...] nie współpracowały z ww. podmiotem w związku z czym nie są w posiadaniu wnioskowanych faktur. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w celu uzyskania informacji z jednostek organizacyjnych [...] (m.in. Ośrodków Pomocy Społecznej [...]) należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem bezpośrednio do tych podmiotów, albowiem w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. miejskie jednostki organizacyjne nie wchodzące w skład Urzędu [...] są zobligowane do samodzielnego stosowania przepisów tejże ustawy i udostępniania (ewentualnie odmowy udostępnienia) informacji we własnym imieniu.
Powyższe stanowisko organu należy ocenić jako prawidłowe, gdyż przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, będące w posiadaniu takich informacji. Z powyższego wynika, że obowiązek informacyjny organu nie musi być adekwatny do zakresu jego działania, ale jest tylko i wyłącznie konsekwencją faktu dysponowania daną informacją (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 105).
W przypadku, gdy organ nie dysponuje żądanymi informacjami, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, ale zobowiązany jest do wyjaśnienia wnioskodawcy, że z uwagi na ich brak nie ma możliwości ich udostępnienia. Organ nie ma jednocześnie obowiązku pozyskiwania żądanych informacji od podległych jednostek, w celu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli mają one status samodzielnych podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Do podmiotów zobowiązanych w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. należą natomiast m. in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, do których zalicza się także Dyrektorów Miejskich/Gminnych/Dzielnicowych Ośrodków Pomocy Społecznej (vide. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2337/17, z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1254/22, z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1553/22, z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 490/22 - publ. CBOSA).
W sytuacji, zatem gdy organ poinformował skarżącego, że nie jest w posiadaniu wnioskowanych faktur oraz wskazał jednocześnie podmioty, które mogą być w posiadaniu żądanych informacji to należy stwierdzić, iż nie pozostaje w tym zakresie w bezczynności.
Zaznaczyć przy tym należy, że organ nie miał również podstaw do przekazania wniosku skarżącego do właściwych podmiotów zobowiązanych. W sprawie nie miał bowiem zastosowania art. 65 § 1 K.p.a. Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie w przypadku wydawania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Organ przy piśmie z [...] czerwca 2024 r. udostępnił jednocześnie skarżącemu, zgodnie z żądaniem wniosku, kopię dyplomu A. K. o uzyskaniu specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej oraz kopię oceny formalnej ofert kandydatów z konkursu [...] z wyjaśnieniem, że zgodnie z procedurą Urząd Dzielnicy [...] nie stosuje arkusza kwalifikacyjnego kandydata. Udostępniono też skarżącemu kopię zaświadczenia potwierdzającego ukończenie specjalizacji dla organizatorów pomocy środowiskowej oraz kopię dyplomu uzyskania tytułu organizatora pomocy społecznej I. Z. - Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...]. Ponadto poinformowano skarżącego, że Urząd Dzielnicy [...] nie posiada dokumentacji kadrowej M. B. - byłej Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] z wyjaśnieniem, że dokumentacja pracownicza ww. została przekazana do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] protokołem przekazania z [...] kwietnia 2020 r. znak [...].
Odnośnie natomiast żądania sformułowanego przez skarżącego w korespondencji z [...] czerwca 2024 r. o udostępnienie "kompletu danych wraz z danymi specjalizacji I i II stopnia kadry zarządzającej OPS [...] w poszczególnych dzielnicach ("...W....B..... W....i inni") od 1991 r." organ w piśmie z [...] lipca 2024 r. poinformował skarżącego, że żądanie w tym zakresie zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny oraz na takim poziomie ogólności, który nie pozwala na prawidłowe ustalenie zakresu tego żądania.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organu, że tak sformułowane żądanie wniosku nie wskazuje na konkretne informacje publiczne, których udostępnienia domaga się skarżący. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi wprawdzie odpowiadać żadnym szczególnym wymogom, jednak minimalne wymogi takiego wniosku obejmują jasne sformułowanie żądania. Nieprawidłowe jest sformułowanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wnioskodawca nie wskazuje konkretnie określonej informacji, lecz czyni to bardzo ogólnie. Wnioski tak sformułowane nie są żądaniem udostępnienia informacji publicznej i nie mogą być prawidłowo rozpoznane, bowiem nie jest określony zakres żądania. Prawo do informacji publicznej dotyczy natomiast informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek ta sformułowany nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w oparciu o przepisy u.d.i.p.
Sąd jako prawidłowe ocenił też stanowisko organu, że zwarte przez skarżącego w korespondencji z [...] lipca 2024 r. żądanie zajęcia przez Prezydenta [...] stanowiska w sprawie załączonych przez niego nagrań audio nie dotyczy udzielenia informacji publicznej, lecz jest żądaniem dokonania przez organ interpretacji (oceny) tych nagrań. Takie żądanie nie mieści się zatem w pojęciu informacji publicznej. Żądanie to jest ukierunkowane na poznanie stanowiska organu (osób ten organ reprezentujących) w określonej kwestii, a udzielenie odpowiedzi wiązałoby się z wyjaśnieniem tego stanowiska, co nie mieści się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p. Jak bowiem wielokrotnie podkreślono w orzecznictwie, nie można w trybie przepisów u.d.i.p. domagać się wyrażenia opinii na dany temat, przeprowadzenia oceny lub dokonania interpretacji. Żądanie skierowane w trybie u.d.i.p. może dotyczyć wyłącznie udostępnienia informacji o faktach (stanie istniejących zjawisk), nie zaś służyć prezentowaniu stanowiska, opinii podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiana z prawem do inicjowania działań (kontrolnych, badawczych, ocennych itp.) mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej i dotychczas nieistniejącej, której udzielenia domaga się wnioskodawca (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 951/08, publ. CBOSA).
Reasumując, biorąc pod uwagę treść odpowiedzi udzielonych skarżącemu przez organ w pismach z [...] czerwca 2024 r., [...] lipca 2024 r. oraz [...] lipca 2024 r., zarzut bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, doprecyzowanego pismem z [...] maja 2024 r. oraz następnie uzupełnionego pismami z [...] maja 2024 r. oraz z [...] czerwca 2024 r., należy uznać za nieuzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło