II SAB/Wa 600/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2025 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Pismem z 5 czerwca 2025 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]; zwana dalej "stroną skarżącą" lub "Spółką" skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] marca 2025 r. w zakresie odpowiedzi na pytanie "ilu było żołnierzy i funkcjonariuszy służb RP, którzy odnieśli jakiekolwiek obrażenia spowodowane przez osoby nielegalnie przekraczające granicę polsko-białoruską w latach 2021-2024?". W związku z powyższym wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca podała, że do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.); zwanej dalej "u.d.i.p.", przez co naruszył art. 13 ust. 1 tej ustawy. Wskazała, że Minister, jako podmiot zobowiązany, nie przesłał odpowiedzi na wskazany we wniosku adres e-mail, tym samym pozostaje w bezczynności, bowiem informacja publiczna nie została udostępniona na portalu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazał, że odpowiedź na wniosek, pismem z [...] marca 2025 r. sygn. [...], została wysłana w tym samym dniu za pomocą poczty elektronicznej na adres e-mail, z którego został nadesłany, tj. [...] W piśmie tym wskazano, że organ dysponuje jedynie informacją, iż w okresie od [...] maja 2024 r. do [...] marca 2025 r. cudzoziemcy poważnie ranili (w [...] przypadku ze skutkiem śmiertelnym) [...] żołnierzy Wojska Polskiego (ugodzenie nożem, uderzenie kamieniem/konarem) oraz [...] funkcjonariuszy SG (ugodzenie nożem przytwierdzonym do kija, uderzenie stłuczoną butelką). W celu uzyskania odpowiedzi na wskazane pytania należy rozważyć zwrócenie się z wnioskowanymi pytaniami do Ministra Obrony Narodowej, Komendy Głównej Straży Granicznej oraz Komendy Głównej Policji jako organów zaangażowanych bezpośrednio w ochronę granicy państwowej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna trybu rozpatrzenia wniosku poprzez jego przekazanie innemu podmiotowi, bowiem adresat wniosku jest co do zasady zobowiązany odpowiedzieć na pytania (przekazać materiały) stosownie do swojego stanu wiedzy i posiadanych materiałów, nie ma natomiast obowiązku pozyskiwania - nawet od podmiotów powiązanych - czy gromadzenia informacji jedynie na potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku o udzielenie informacji publicznej lub przekazywania wniosku zgodnie z właściwością. W orzecznictwie sądów administracyjnych, w odniesieniu do ustawy o dostępie do informacji publicznej utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym "informacja ma charakter informacji publicznej, jeżeli jest to informacja istniejąca i będąca w posiadaniu organu (...). Informacja ma pozostawać w dyspozycji organu w chwili złożenia wniosku o jej udostępnienie (...). Informacja publiczna nie może być przedmiotem poszukiwań i dociekań ze strony organu, które prowadziłyby do jej wytworzenia.". Wyjaśnił, że strona skarżąca nie posiada legitymacji czynnej do wniesienia skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie. Spółka świadczy jedynie usługę pozwalającą składać na prowadzonej przez siebie platformie internetowej (prowadzonej pod adresem [...]) przez inne osoby, czy podmioty zapytań w trybie dostępu do informacji publicznej, pozwalając im równocześnie zachować anonimowość. Jednocześnie, strona skarżąca tworzy swojego rodzaju bazę informacji publicznej na podstawie zadanych pytań i odpowiedzi. Taki sposób działania wynika wprost z opisu przedstawionego przez Spółkę na ww. stronie internetowej. Potwierdza to również sam sposób zadania pytania za pośrednictwem automatycznego maila generowanego przez ww. system dla wnioskującego, którym nie była strona skarżąca. W samym zapytaniu zawarty był jedynie wygenerowany tymczasowo adres e-mail (potwierdza to sama jego nazwa: [...]), który służył jedynie automatycznemu zamieszczeniu odpowiedzi organu w ww. bazie oraz przekazaniu informacji zwrotnej zadającemu pytanie. Brak tożsamości wnioskodawcy oraz strony skarżącej potwierdza także przedmiot przeważającej działalności Spółki zawarty w KRS (63, 99, Z, pozostała działalność usługowa w zakresie informacji, gdzie indziej niesklasyfikowana), który w żadnej mierze nie mieści się w zakresie przedmiotowym zadanego pytania. Wniosek o udzielenie informacji publicznej został wysłany anonimowo z adresu [...], który jak wynika z ustaleń organu obsługiwany jest przez stronę skarżącą. Ze strony internetowej prowadzonej przez Spółkę "[...]" Portal Informacji Publicznej i zamieszczonego na nim Regulaminu świadczenia usług drogą elektroniczną (dalej Regulamin) wynika, że strona skarżąca jest jedynie usługodawcą zapewniającym swoim klientom nieodpłatnie dostęp do informacji publicznej, wyłącznie przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, tj. drogą elektroniczną. Zgodnie z § 3 Regulaminu klienci mogą ubiegać się o informacje dostępne w podmiotach wymienionych w art. 4 u.d.i.p. Korzystającym z usługi może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawą. Osoba fizyczna, która nie ma zdolności do czynności prawnych lub ma ją ograniczoną, może korzystać z usługi, jeśli działa przez przedstawiciela (np. rodzice, opiekunowie, kuratorzy). Zgodnie z § 4 Regulaminu zadanie "Pytania o informację publiczną" następuje w imieniu i na rzecz Klienta za pośrednictwem portalu [...] usługodawcy. Zatem strona skarżąca jest jedynie usługodawcą w procesie dostępu do informacji publicznej. Wynika to też z treści wniosku skierowanego [...] marca 2025 r., w którym wskazano, że dotyczy zapytania nr [...], a odpowiedź należy kierować na zindywidualizowany adres e-mail [...]. Zgodnie z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II SAB/OI 184/21, prawo wniesienia skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej przysługiwać może wyłącznie osobie, która uprzednio wystąpiła z wnioskiem o jej udostępnienie. Tylko bowiem ta osoba ma interes prawny do zainicjowania sądowej kontroli i zwalczania w ten sposób zaniechania organu. Interes prawny do wniesienia skargi ma zatem jedynie osoba wnioskująca o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej "P.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W ocenie organu brak jest podstaw prawnych do uznania, aby podmiot, który nie był wnioskodawcą, miał interes prawny, o którym mowa w art. 50 P.p.s.a. uprawniający do złożenia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku innego podmiotu o udostępnienie informacji publicznej. Skoro, jak wynika z wskazanego wyżej sposobu funkcjonowania portalu "[...]", to nie strona skarżąca złożyła wniosek z [...] marca 2025 r. i jest wnioskodawcą, bowiem była wyłącznie usługodawcą, przekazującym wniosek od anonimowego podmiotu, czy też osoby fizycznej, to nie można też uznać, że przysługuje jej legitymacja wystąpienia ze skargą na bezczynność organu w rozpoznaniu tego podania. Organ udzielił odpowiedzi zgodnie z żądaną treścią wniosku, jednak pismo zostało wysłane jedynie na adres e-mail, z którego przyszedł wniosek, zamiast na adres poczty elektronicznej wskazany przez wnioskodawcę na końcu wiadomości e-mail. Zaistniała sytuacja w przedmiotowej sprawie nie była zamierzona i nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Wskazany przez anonimowego wnioskodawcę adres e-mail do odpowiedzi: znajdował się na samym dole e-mail, już poniżej treści zapytania, sformatowany niewielką czcionką. Po otrzymaniu skargi niezwłocznie, tj. [...] czerwca 2025 r. organ przesłał odpowiedź na wniosek również na wskazany dodatkowy adres, a zatem nie można zarzucić organowi braku woli w rozpoznaniu wniosku, czy też lekceważenia prawa w procesie dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Skarga analizowana wg. podanych kryteriów kontroli nie jest zasadna. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku organu o odrzucenie skargi z powodu braku po stronie Spółki legitymacji do jej wniesienia. Sąd tego poglądu nie podziela, bowiem minimalne wymogi wniosku o udostępnienie informacji publicznej obejmują jasne sformułowanie żądania. W przepisach u.d.i.p. brak jest natomiast nakazu podawania przez wnioskodawcę swoich danych osobowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej można złożyć anonimowo. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej (przykładowo wyroki NSA: z 14 listopada 2019 r. sygn. I OSK 692/18, z 17 października 2023 r. sygn. akt III OSK 1559/22). Skoro zatem, jak wskazuje organ, wniosek o udzielenie informacji publicznej został wysłany anonimowo z adresu [...] obsługiwanego przez stronę skarżącą, to nie ma podstaw by twierdzić, iż [...] Sp. z o.o. nie jest podmiotem, który takowy wniosek skutecznie złożył do organu, a następnie wniósł skargę do Sądu. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, w świetle art. 50 P.p.s.a. jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Jednostka ma interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jej sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne i rzeczywiste powiązanie, czyniące ją "zainteresowaną" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnioną do udziału w nim w charakterze strony. Ta realność (aktualność) jest istotną cechą interesu prawnego, artykułowaną w piśmiennictwie i w orzecznictwie sądowym (Tarno Jan Paweł, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, LexisNexis 2011). Wskazane powiązanie w niniejszej sprawie niewątpliwie występuje co czyni skargę dopuszczalną. Przechodząc do oceny zasadności skargi należy wskazać, iż zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1– 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast okoliczność wydania aktu lub podjęcia czynności po wniesieniu skargi powoduje, że bezprzedmiotowe jest orzekanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ale uwzględnienie skargi może wówczas polegać na stwierdzeniu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo naruszenie prawa nie było rażące (wyrok NSA z 2 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 2966/17). Sąd mając na względzie katalog możliwych rozstrzygnięć wymienionych w art. 149 P.p.s.a. powinien odnieść się do całości sprawy orzekając zarówno w zakresie bezczynności, jak i dokonując oceny, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów u.d.i.p., nie odmówił udostępnienia informacji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, nie umorzył postępowania bądź też nie odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej – art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2022 r. poz. 902); zwanej dalej u.d.i.p., zaś zakres podmiotowy – wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.). Nie stanowi sporu pomiędzy stronami, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) oraz wniosek z [...] marca 2025 r. o podanie ilu żołnierzy i funkcjonariuszy odniosło obrażenia spowodowane przez osoby przekraczające granice polsko – białoruską w latach 2021-2024 stanowi informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Spór w istocie sprowadza się do tego, czy wniosek skarżącej Spółki został zrealizowany w sposób i terminie wymaganym przepisami u.d.i.p. Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na powyższy wniosek udzielono pełniej informacji publicznej pismem z [...] marca 2025 r. wysłanym za pomocą poczty elektronicznej na adres e-mail, z którego został nadesłany. Organ poinformował, że dysponuje jedynie informacją, iż w okresie od [...] maja 2024 r. do [...] marca 2025 r. cudzoziemcy poważnie ranili (w [...] przypadku ze skutkiem śmiertelnym) [...] żołnierzy Wojska Polskiego (ugodzenie nożem, uderzenie kamieniem/konarem) oraz [...] funkcjonariuszy SG (ugodzenie nożem przytwierdzonym do kija, uderzenie stłuczoną butelką). Natomiast w celu uzyskania pełniej odpowiedzi na pytania należy rozważyć zwrócenie się z wnioskowanymi pytaniami do Ministra Obrony Narodowej, Komendy Głównej Straży Granicznej oraz Komendy Głównej Policji jako organów zaangażowanych bezpośrednio w ochronę granicy państwowej. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że wnioskowana informacja, w zakresie będącym w posiadaniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, została udzielona. Spółka upatruje bezczynności Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w tym, że organ "nie odpowiedział na wskazany w mailu adres mailowy za pomocą, którego miała zostać udostępniona informacja publiczna i tym samym nie została ona udostępniona publicznie na portalu [...]". Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem wnioskodawcy udzielono odpowiedzi na adres e-mail, z którego wpłynął anonimowy wniosek. Podany we wniosku adres e-mail ([...]) nie stanowi adresu do doręczeń elektronicznych wnioskodawcy, a adres publikatora wnioskodawcy – "[...]". Ustawa o dostępie do informacji publicznej nakłada na podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek możliwość: 1) kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub 2) przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji (art. 12 ust. 2 u.d.i.p.). Jedynym publikatorem, w którym podmiot publiczny zamieszcza informację publiczną jest Biuletyn Informacji Publicznej. Zatem w realiach niniejszej sprawy organ, doręczając odpowiedź anonimowemu wnioskodawcy na adres, z którego wniosek wpłynął, a nie na wskazany we wniosku adres prywatnego publikatora automatycznie zamieszczającego odpowiedź na stronie portalu, prawidłowo zrealizował obowiązek informacyjny nałożony przepisami u.d.i.p. Zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W analizowanym przypadku organ zastosował się do wskazanej zasady. Nadto w ocenie Sądu, organ nie był na gruncie u.i.d.p. obowiązany do ponownego doręczenia odpowiedzi (co nastąpiło [...] czerwca 2025 r.) na adres portalu "[...]". Podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej wnioskodawcy, a nie udostępniania informacji publicznej w publikatorze przez niego wskazanym. Tym samym skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, co prowadzi do jej oddalenia w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).