II SAB/Wa 609/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia -odrzucić skargę- Zgodnie z art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "P.p.s.a." sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis. W sytuacji, gdy pomimo wezwania wpis nie zostanie uiszczony, skarga podlega odrzuceniu przez Sąd. Zarządzeniem z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 609/18, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Strona skarżący została zobowiązany do wykonania powyższego wezwania w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono stronie skarżącej w dniu 8 czerwca 2018 r. Strona skarżąca mimo prawidłowego pouczenia o skutkach niewykonania zarządzenia oraz upływu wyznaczonego terminu nie uiściła wpisu w przedmiotowej sprawie. W piśmie z dnia 19 października 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej podniosła, że strona skarżąca z mocy prawa, na podstawie art. 239 § 2 P.p.s.a., zwolniona jest z ponoszenia kosztów sądowych w całości. Stanowisko to jest błędne. Stosownie do treści art. 239 § 2 P.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450, 650 i 723) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Przede wszystkim należy podnieść, że z dołączonego do skargi wydruku KRS wynika, że Fundacja [...] nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego. Ponadto organizacje wymienione w art. 239 § 2 P.p.s.a. mogą uzyskać zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych po dodatkowym ustaleniu czy podmiot ten działa we własnej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 650/16 (niepublikowane), z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 420/16, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15 oraz z dnia: 26 października 2016 r., sygn. akt: I OZ 957/16 i I OZ 1013/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym bowiem zakresie procedura sądowoadministracyjna zawęża wyłączenie podmiotowe od uiszczania wpisu sądowego wobec organizacji pożytku publicznego w sprawach własnych, jak również organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (także w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Podkreślić też należy, że kwestia ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 P.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki podlegające wykładni ścisłej, a niekiedy wręcz zawężającej (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski: komentarz do art. 240 [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 907). Reguły te są pomocne przy odkodowaniu pojęcia "sprawy własnej", o której mowa w art. 239 § 2 P.p.s.a. W związku z tym pojęcie to należy odnosić nie do wykonywanej przez organizację działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych. Zdaniem Sądu nie można uznać, że Fundacja wnosząc skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, występuje jako strona w swojej własnej sprawie dotyczącej realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, a zatem sfery działalności zewnętrznej Fundacji, co nie wpływa bezpośrednio na jej prawa i obowiązki oraz nie zmienia jej sytuacji prawnej. Nie można bowiem utożsamiać "spraw własnych" z działalnością statutową, gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. W związku z powyższym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie Fundacja nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 P.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.