II SAB/Wa 61/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Joanna Kube, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowe w sprawie, 2. zasądzić od Prezydenta Miasta P. na rzecz skarżącej M. M. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego W dniu 11 października 2007 r. M. M. skierowała do Urzędu Miasta P. wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek obejmował udostępnienie kopii całości ofert - pełnej dokumentacji - złożonych ofert dotyczących zamówienia - "Opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla zadania inwestycyjnego [...]". Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 15 października 2007 r. Pismem z dnia [...] października 2007 r. Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych w Urzędzie Miasta P., poinformował M. M. o niemożności udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jako powód opóźnienia organ wskazał brak po jego stronie żądanych dokumentów wynikający z faktu przekazania ich biegłemu. Organ poinformował również, że żądane dokumenty zostaną jej przekazane niezwłocznie, gdy tylko ustaną przyczyny uniemożliwiające ich przekazanie. Dodał również, że nastąpi to nie później niż w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku. Kolejnym pismem z dnia [...] listopada 2007 r., Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych w Urzędzie Miasta P. poinformował M. M., że jest już możliwe przekazanie jej kopii wnioskowanych przez nią dokumentów pod warunkiem uiszczenia kwoty [...] zł. W dniu 19 listopada 2007 r. M. M. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P. "w przedmiocie spełnienia obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej". W jej uzasadnieniu wskazała, że do czasu złożenia skargi nie uzyskała całości żądanych dokumentów. Zarzuciła ponadto, że Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych T. C. nie jest organem obowiązanym, na mocy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), do udostępniania informacji publicznej. Zdaniem skarżącej działał on bez pełnomocnictwa do podejmowania jakichkolwiek czynności w imieniu podmiotów obowiązanych do jej udzielenia. W ocenie skarżącej działanie pracownika bez upoważnienia organu ma cechy rażącego naruszenia prawa powodującego nieważność danej czynności prawnej. Skarżąca powołała się przy tym na orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o ustalenie obowiązku udzielenia informacji publicznej i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, uzupełnionej pismem z dnia 10 czerwca 2009 r. organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami postępowania oraz wyczerpująco odniósł się do zarzutów w niej podniesionych. Organ poinformował również, że po uiszczeniu przez M. M. wymaganej kwoty przekazał jej kopie żądanych dokumentów, które skarżąca otrzymała dnia 7 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2008 r. o sygnaturze akt II SAB/Wa 139/07 oddalił skargę M. M. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że w dniu 15 października 2007 r. wpłynął do Urzędu Miasta P. wniosek M. M. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: kopii całości ofert - pełnej dokumentacji - złożonych ofert dotyczących zamówienia - "Opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla zadania inwestycyjnego [...]", z żądaniem udostępnienia tych dokumentów w ich kserokopiach. Pismem z dnia [...] października 2007 r. Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych w Urzędzie Miasta P. powiadomił ją, że żądane kserokopie dokumentów zostaną jej przekazane po uiszczeniu kwoty [...] zł, zaś pismem z dnia [...] października 2007 r. została poinformowana, że zostaną jej przesłane następujące dokumenty: wniosek o wszczęcie postępowania, powołanie Komisji Przetargowej, wybór trybu udzielenia zamówienia publicznego, ogłoszenie opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, ogłoszenie opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych, ogłoszenie opublikowane na stronie internetowej Zamawiającego, SIWZ, zapytanie + odpowiedź, oświadczenia członków Komisji Przetargowej, potwierdzenie wpływu ofert do Biura Obsługi Klienta, uzupełniona część protokółu + ZP-11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że organowi nie można zarzucić stanu bezczynności bowiem żądana przez nią informacja publiczna została jej udostępniona w dniu 5 listopada 2007 r. (data zwrotnego potwierdzenia odbioru) wraz z pismem noszącym datę [...] października 2007 r., w którym wymieniono przesłane skarżącej dokumenty z informacją "będące obecnie w posiadaniu Zamawiającego". Skierowana do skarżącej informacja rodziła po jej stronie uprawnienie wystąpienia do organu o przekazanie dokumentów, których "Zamawiający" nie posiadał. Z możliwości takiej skarżąca nie skorzystała. Tym samym Sąd uznał, że nie jest zasadne stwierdzenie zawarte w skardze, że "nie uzyskała całości żądanych informacji", gdyż o ile uznała, że otrzymane dokumenty nie są "pełne", to po jej stronie istniało prawo żądania od organu dokumentów, których jej nie udostępniono. Z akt sprawy wynika, że skarżąca z tego prawa nie skorzystała. Dlatego też Sąd stwierdził, że przed wniesieniem skargi, tj. w dniu 20 grudnia 2007 r. (data stempla pocztowego), żądane przez skarżącą informacje publiczne zostały jej udostępnione, a tym samym organ nie pozostawał w bezczynności i skargę należało oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się również do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących braku pełnomocnictwa do działania przez Dyrektora Wydziału Zamówień Publicznych w Urzędzie Miasta P. oraz do zarzutu "antydatowania" dokumentu. M. M. zaskarżyła w całości powyższe orzeczenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 12 marca 2009 r. o sygnaturze akt I OSK 1162/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA, uchylając zaskarżony wyrok, wskazał, że wyrokiem tym naruszony został przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako p.p.s.a., albowiem kwestionowane skargą kasacyjną uzasadnienie odnosi się do zupełnie innej sprawy rozstrzyganej przed tym sądem, a nie tej, którą prawidłowo określono w sentencji zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygał w sprawie oznaczonej sygnaturą II SAB/Wa 138/07, a jej przedmiotem była bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie żądania skarżącej z dnia 11 października 2007 r. udostępnienia informacji publicznej, dotyczącej pełnej dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla zadania inwestycyjnego [...]" natomiast, jak trafnie wskazano to w kasacji, Sąd mimo innego określenia przedmiotu rozpoznawanej sprawy, w komparycji wyroku w uzasadnieniu przedstawił stan innej sprawy i rozważania do niej się odnoszące, lecz pozostające w całkowitej sprzeczności z wcześniej oznaczonym przedmiotem rozstrzyganej sprawy. Nie budzi zatem wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia wobec ww. okoliczności nie wskazuje na przesłanki oddalenia skargi dotyczącej bezczynności Prezydenta Miasta P. w zakresie udostępnienia informacji publicznej - kopii całości ofert - pełnej dokumentacji - złożonych ofert dotyczących zamówienia. Nieprecyzyjne wyjaśnienie motywów, którymi kierował się Sąd pierwszej instancji, przyjmując brak bezczynności w opisanym zakresie stanowi niewątpliwie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA wskazał również, że naruszony został art. 134 § 1 p.p.s.a., bowiem Sąd I instancji naruszył granice rozpoznawanej sprawy, którymi był związany oraz przepis art. 133 § 1 p.p.s.a., bowiem wydając zaskarżony wyrok nie orzekał na podstawie akt sprawy. Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji wykroczenia przez Sąd I instancji poza granice rozpoznawanej sprawy i przedstawienia w uzasadnieniu rozważań dotyczących innej sprawy niż ta, określona w sentencji zaskarżonego wyroku, nie można skutecznie odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając niniejszą skargę wskazać należy, że zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podać należy, że w dacie wniesienia skargi na bezczynność Prezydenta Miasta P. zawierała ona usprawiedliwione podstawy, które odpadły jednak w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Okoliczność tę Sąd - orzekając w granicach sprawy i nie będąc związany, w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - miał obowiązek uwzględnić z urzędu, co prowadziło do umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie było istnienie lub brak zaistnienia po stronie Prezydenta Miasta P. stanu bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej z dnia 11 października 2007 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej udostępnienia kopii całości ofert - pełnej dokumentacji - złożonych ofert dotyczących zamówienia - "Opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla zadania inwestycyjnego [...]". Zgodnie z wypracowaną przez doktrynę definicją stanu bezczynności zachodzi on, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu lub też nie podjął innej stosownej czynności (vide: T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Dla stwierdzenia stanu bezczynności potrzebne jest zatem ustalenie, iż przekroczono termin w załatwieniu sprawy (dokonaniu stosownej czynności). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przewiduje, iż udostępnienie informacji publicznej powinno się odbyć bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, a jeśli nie jest to możliwe - należy powiadomić stronę w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 3 ust. 2 i art. 13 ust. 1 i ust. 2). Ponadto wskazać należy, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 601/05, Lex nr 236545 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 1/06, Lex nr 197599). Udostępnienie informacji publicznej ma formę czynności materialno - technicznej. W przypadku, gdy organ dysponuje żądaną informacją, jednak ze względów szczególnych (np. ochrona informacji niejawnych czy tajemnic ustawowo chronionych - art. 5) udostępnić jej nie może, wydaje decyzję odmowną, a gdy nie może jej udostępnić w określony wnioskiem sposób - umarza postępowanie (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej), przy zachowaniu procedury przewidzianej w ostatnio powołanym przepisie. Obowiązek załatwienia wniosku w jeden ze wskazanych wyżej sposobów dotyczy, w myśl art. 4 ust. 3 ustawy, tylko tych podmiotów, które dysponują informacją publiczną objętą żądaniem. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 15 października 2007 r. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych w Urzędzie Miasta P. pismem z dnia [...] października 2007 r., poinformował M. M. o niemożności udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jako powód opóźnienia organ wskazał brak po jego stronie żądanych dokumentów wynikający z faktu przekazania ich biegłemu. Organ poinformował również, że żądane dokumenty zostaną jej przekazane niezwłocznie, gdy tylko ustaną przyczyny uniemożliwiające jej przekazanie. Dodał również, że nastąpi to nie później niż w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku. Kolejnym pismem z dnia [...] listopada 2007 r., Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych w Urzędzie Miasta P. poinformował M. M., że jest już możliwe przekazanie jej kopii wnioskowanych przez nią dokumentów pod warunkiem uiszczenia kwoty [...] zł. Następnie po uiszczeniu przez M. M. wymaganej kwoty, organ przekazał jej kopie żądanych dokumentów, które skarżąca otrzymała dnia 7 grudnia 2007 r. (dowód - potwierdzona za zgodność zwrotka przesyłki znajduje się w aktach administracyjnych sprawy). Ustalenie, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodził stan bezczynności wymagało jednak oceny, czy ustosunkowanie się do wniosku nastąpiło niezwłocznie, jak tego wymagają przepisy art. 3 ust. 2 i art. 13 ust. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwie wskazanego terminu w sprawie niniejszej nie dochowano, albowiem M. M. skierowała w dniu 19 listopada 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P. "w przedmiocie spełnienia obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej", a przesyłkę z żądanymi dokumentami otrzymała ona 7 grudnia 2007 r. Prezydent Miasta P. pozostawał zatem niewątpliwie w bezczynności do dnia 7 grudnia 2007 r. Dla przyjęcia stanu bezczynności organu bez znaczenia pozostają powody, dla których nie udzielono skarżącej odpowiedzi na wniosek, w terminie określonym w powołanej ustawie o dostępie do informacji publicznej, w szczególności czy opieszałość organu była zawiniona czy też nie. Skarga na bezczynność jest nie tylko środkiem służącym dyscyplinowaniu organów do terminowego załatwiania sprawy, ale służy również zapewnieniu prawidłowej wykładni i stosowania przepisów prawa administracyjnego, a osiągnięcie tego celu możliwe jest tylko wówczas, gdy ocena działań organów oderwana będzie od kryteriów winy (por. T. Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Zatem należało przyjąć, że faktycznie żądanie nie było załatwione. Ustalenie przez Sąd w niniejszej sprawie bezczynności organu trwającej od 15 października 2007 r. do 27 grudnia 2007 r. oznacza, iż istniała ona w dacie wniesienia skargi, tj. 20 grudnia 2007 r., natomiast przestała istnieć w dacie wydania przez Sąd wyroku, tj. 2 czerwca 2009 r. Odpadnięcie głównej przesłanki rozstrzygnięcia (bezczynności organu), w okresie pomiędzy wpłynięciem skargi na bezczynność a jej rozpoznaniem, uniemożliwiło sądowi jej uwzględnienie i zobowiązanie organu do podjęcia czynności udostępnienia informacji, która co prawda z przekroczeniem ustawowego terminu, ale została dokonana. Załatwienie zatem sprawy, poprzez przesłanie skarżącej żądanych materiałów czyni bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność, co uzasadnia umorzenie tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, dotyczącego braku przez Dyrektora Wydziału Zamówień Publicznych Urzędu Miasta P. T. C. pełnomocnictwa do podejmowania jakichkolwiek czynności w imieniu podmiotów obowiązanych do jej udzielenia, to Sąd rozpoznający niniejszą skargę nie podziela go. Podkreślić należy, iż z przyczyn organizacyjnych niezbędne było dopuszczenie możliwości udzielenia upoważnienia do wykonywania kompetencji organu administracji przez większą część osób ażeby nie hamować trybu wydawania aktów administracyjnych i podejmowania czynności materialno-technicznych. Upoważnienie do wykonywania kompetencji organu należy odróżnić od przypadków przeniesienia kompetencji. Stąd też w art. 268a Kpa przyjęto, że organ administracji może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu. Udzielone na mocy tego przepisu upoważnienie pozwala podejmować decyzje w imieniu organu udzielającego upoważnienie. Pracownik upoważniony do wykonywania kompetencji organu (co nazwane jest pełnomocnictwem administracyjnym), nie staje się przez to organem administracji, wykonuje tylko kompetencje organu, lecz ich nie posiada. Upoważnienie tego samego rodzaju co uregulowane w art. 268a Kpa mogą być również udzielane na podstawie innych ustaw samorządowych. W odniesieniu do Gminy P. możliwość takiej dekoncentracji wewnętrznej przewiduje art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Z ustawy tej wynika, że wójt (burmistrz, prezydent) dekoncentracji wewnętrznej może dokonać również w regulaminie wewnętrznym nadanym przez ten organ w drodze zarządzenia (porównaj art. 33 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Jak wynika z akt sprawy, taki regulamin organizacyjny został właśnie, na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, nadany Urzędowi Miasta P. zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Prezydenta Miasta P.. Z analizy tego regulaminu wynika wprost, że Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych jako kierownik komórki organizacyjnej jest niewątpliwie upoważniony do podpisywania pism i dokumentów w sprawach należących do zakresu działania danej komórki (§ 18 pkt 4 ppkt e regulaminu). Przypomnieć należy, iż udostępnienie informacji publicznej według ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 tej ustawy, decyzja może być wydana wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie wydawano decyzji administracyjnej, lecz dokonano czynności materialno-prawnej, do dokonania której, co nie budzi wątpliwości, Dyrektor Wydziału Zamówień Publicznych z uwagi na wniosek o udzielenie informacji publicznej był należycie umocowany. Zatem mógł podpisać przedmiotowe pismo. To nie pozwala na przyjęcie wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego wskazanego w skardze kasacyjnej, tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazać ponadto należy, że pogląd taki wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygnaturze akt I OSK 1067/08 z dnia 12 marca 2009 r., którym Sąd oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SAB/Wa 138/07 z dnia 7 kwietnia 2008 r. Wyrok ten wydany został wprawdzie w innej sprawie, jednakże pogląd w nim zawarty jest aktualny w niniejszej sprawie, a Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela zawarte w nim stanowisko. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania Sąd oparł na przepisach art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Zasadą jest, iż zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia skargi - art. 200 p.p.s.a. Na równi z sytuacją uwzględnienia skargi ustawodawca potraktował umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość wskutek uchylenia zaskarżonej decyzji przez organ w trybie autokontroli - art. 54 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu dokonanie przez organ - pomiędzy wniesieniem skargi na bezczynność a jej rozpoznaniem przez Sąd - czynności, której niewykonanie podniesiono w skardze na bezczynność, stanowi faktyczne "uwzględnienie" skargi przez organ ("przyznanie się" do uchybienia) i podobnie jak uchylenie decyzji w trybie autokontroli prowadzi do wyeliminowania popełnionego błędu z obrotu prawnego, a zatem uzasadnia zwrot skarżącej kosztów postępowania w oparciu przepis art. 200 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił ponadto wniosku organu o zwrot kosztów postępowania bowiem zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi zwrot kosztów postępowania przysługuje jedynie skarżącemu, nie zaś organowi.