II SAB/Wa 613/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w Z. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] W. B. C. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę - Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. Fundacja [...] z siedzibą w Z. (dalej także: "skarżąca Fundacja" lub "strona skarżąca"), reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym m. W. B. C. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej Fundacji z dnia [...] sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z uwagi na fakt, iż w tego rodzajach sprawach na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych (vide: § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193, ze zm.), zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 613/18, wezwano stronę skarżącą do uiszczenia należnego wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, informując jednocześnie, że niewykonanie tego zarządzenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Pismo Sądu z dnia [...] października 2018 r., przy którym przesłano stronie skarżącej odpis wskazanego wyżej zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, zostało prawidłowo doręczone w dniu [...] października 2018 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. [...] akt sądowych). W piśmie procesowym z dnia [...] października 2018 r. strona skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wskazała, że skarżąca Fundacja z mocy prawa jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1 powołanego artykułu, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Opłatą sądową jest między innymi wpis od skargi (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykonała wezwania Sądu w zakreślonym do tego terminie, co stanowi obligatoryjną przesłankę do odrzucenia skargi. Po sprawdzeniu w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że pomimo prawidłowo doręczonego stronie skarżącej w dniu [...] października 2018 r. odpisu zarządzenia z dnia [...] października 2018 r. wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania wezwania we wskazanym powyżej terminie, strona skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu Sądu i nie uiściła należnego wpisu sądowego (vide: notatka urzędowa z dnia [...] listopada 2018 r. - k. [...] akt sądowych). Ustosunkowując się do stanowiska strony skarżącej wyrażonego w piśmie procesowym z dnia [...] października 2018 r., należy zauważyć, że zgodnie z art. 239 § 2 P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W ocenie Sądu, organizacje wymienione w art. 239 § 2 P.p.s.a. mogą uzyskać zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych po dodatkowym ustaleniu, czy podmiot ten działa we własnej sprawie (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 650/16, postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 420/16, postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15, czy też postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 957/16 i sygn. akt I OZ 1013/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym bowiem zakresie procedura sądowoadministracyjna zawęża (wprowadza wyłączenie podmiotowe) obowiązek uiszczania wpisu sądowego wobec organizacji pożytku publicznego w sprawach własnych, jak również organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (także w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Podkreślić należy, że kwestia ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 P.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki podlegające wykładni ścisłej, a niekiedy wręcz zawężającej (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 907). Powyższe reguły są pomocne przy odkodowaniu pojęcia "sprawy własnej", o której mowa w art. 239 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, pojęcie to należy odnosić nie do wykonywanej przez organizację działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych. Zdaniem Sądu, nie można uznać, że skarżąca Fundacja, wnosząc skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla m. W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, występuje jako strona w swojej własnej sprawie dotyczącej realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, a zatem sfery działalności zewnętrznej skarżącej Fundacji, co nie wpływa bezpośrednio na jej prawa i obowiązki oraz nie zmienia jej sytuacji prawnej. Nie można bowiem utożsamiać "spraw własnych" z działalnością statutową, gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. W związku z powyższym, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie skarżąca Fundacja nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 P.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.