II SAB/Wa 650/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-15
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, wnosząc skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, może korzystać ze zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 P.p.s.a. jako w "własnej sprawie"?Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego wnosząca skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie występuje we własnej sprawie w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta dotyczy realizacji celów statutowych organizacji, a nie indywidualnego interesu prawnego, w którym organ nakłada na organizację prawa lub obowiązki. W związku z tym organizacja nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.Stan faktyczny
Fundacja Pomocy Dłużnikom złożyła skargę na bezczynność Komornika Sądowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd wezwał Fundację do uiszczenia wpisu sądowego, informując o odrzuceniu skargi w przypadku niewykonania wezwania. Fundacja powołała się na zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 P.p.s.a., wskazując na realizację celów statutowych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji Pomocy Dłużnikom [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odrzucić skargę .
Fundacja [...] z siedzibą w [...] pismem z dnia 6 września 2018 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w [...] M. K., polegającą na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 650/18 wezwano stronę skarżącą do uiszczenia należnego wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, informując jednocześnie, że niewykonanie tego zarządzenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Pismo Sądu z dnia 22 października 2018 r., przy którym przesłano stronie skarżącej odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, zostało doręczone stronie w dniu 25 października 2018 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k-24 akt).
Pismem z dnia 25 października 2018 r. strona skarżąca wskazała, że Fundacja jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W sprawach dotyczących informacji publicznej na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1 powołanego artykułu są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Opłatą sądową jest między innymi wpis od skargi (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykonała wezwania Sądu do uiszczenia należnego wpisu od skargi w zakreślonym do tego terminie, co stanowi obligatoryjną przesłankę do odrzucenia skargi.
W związku z pismem strony skarżącej z dnia 25 października 2018 r. należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 § 2 P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r., poz. 450 ze zm.) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Jak wynika z powyższego przepisu oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, organizacje wymienione w art. 239 § 2 P.p.s.a. są zwolnione z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, jeśli działają we własnej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 650/16, z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 420/16, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15 oraz z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 957/16 i sygn. akt I OZ 1013/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że kwestia ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 § 2 P.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki podlegające wykładni ścisłej.
W związku z tym pojęcie "sprawy własnej" należy rozumieć nie jako wykonywanie przez organizację działalności statutowej, lecz jako sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym na organizację organ władzy publicznej nakłada, w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych.
Zdaniem Sądu, nie można uznać, że Fundacja, wnosząc skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, występuje jako strona w swojej własnej sprawie,
w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, a zatem sfery działalności zewnętrznej Fundacji, a nie jej "sprawy własnej". W związku z powyższym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie Fundacja nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 P.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło