II SAB/Wa 714/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-18

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka – Klimas, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Polski Fundusz Rozwoju S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, pomimo braku statusu organu władzy publicznej lub wykonywania zadań publicznych?
Ratio decidendi
Polski Fundusz Rozwoju S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ dysponuje majątkiem publicznym (jest własnością Skarbu Państwa) oraz realizuje zadania publiczne polegające na prowadzeniu programów sprzyjających zwiększeniu długoterminowego potencjału inwestycyjnego i gospodarczego Polski. Informacje dotyczące umów cywilnoprawnych zawieranych przez PFR w zakresie gospodarowania tym majątkiem stanowią informację publiczną.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej umów zawartych przez Polski Fundusz Rozwoju S.A. (PFR) z gminami oraz wskazania stron umów o współpracę. PFR odmówił udostępnienia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, ponieważ nie jest organem władzy publicznej ani nie wykonuje zadań publicznych, a żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność PFR. Sąd uznał, że PFR jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Polski Fundusz Rozwoju S.A. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od PFR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 marca 2019 r. sprawy ze skargi D.P. na bezczynność Polskiego Funduszu Rozwoju S. A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polski Fundusz Rozwoju S. A. z siedzibą w W. do rozpoznania wniosku skarżącego D.P. z dnia [...] lutego 2018 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Polskiego Funduszu Rozwoju S. A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego D.P. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...] lutego 2018 r. Pan D. P. – Skarżący, Wnioskodawca, za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił z wnioskiem do P. S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako "P.", Spółka) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. udostępnienia umowy zawartej w dniu 11 stycznia 2018 roku, której stronami są: P., Gmina [...], Gmina [...], Gmina [...], Gmina [...], Gmina [...], związanej z inwestycją dotyczącą spółki S. sp. z o.o.; 2. udostępnienia umowy zawartej w dniu 11 stycznia 2018 r. związanej z inwestycją dotyczącą Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. z siedzibą w [...]; 3. wskazania stron wszystkich umów o współpracę i zachowanie poufności zawartych do dnia 11 stycznia 2018 r., pomiędzy P. a jednostkami samorządu terytorialnego, które rozważają współpracę z podmiotami takimi jak P. W odpowiedzi na Wniosek, pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Spółka poinformowała Wnioskodawcę, iż P. S.A. nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U z 2018 r. poz. 1330), dalej u.d.i.p., ponieważ nie jest podmiotem objętym niniejszą regulacją, a tym samym dokumenty i informacje, o których udostępnienie zwrócił się Wnioskodawca, nie podlegają udostępnieniu przez Spółkę w trybie u.d.i.p.. Reasumując P. wskazał, że nie ma do niego zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie jest on organem władzy publicznej ani innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, ani żadnym z podmiotów wymienionych w powyższym przepisie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem P. o braku związku pomiędzy prowadzoną przez Spółkę działalnością a wykonywaniem zadań publicznych świadczy również charakter faktycznie wykonywanej działalności oraz cel utworzenia P., którym jest prowadzenie działalności gospodarczej oraz koordynacja i realizacja programów rozwojowych przy założeniu dążenia do osiągnięcia rynkowej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału w długim terminie. Tym samym, Spółka działając w roli instytucji finansowej inwestującej na zasadach rynkowych, nie wykonuje sama żadnych zadań z zakresu użyteczności publicznej w tym nie wykonuje żadnych zadań o charakterze publicznym. Ponadto, wskazano, iż informacje i dokumenty, których udostępnienia domaga się Wnioskodawca dotyczą inwestycji, których stroną jest Fundusz [...], którego częścią portfela inwestycyjnego Spółka zarządza, a zatem objęte są one tajemnicą zawodową w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 56 ze zm.) i nie podlegają ujawnieniu. Skargę na bezczynność P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący. Wskazał, że do dnia złożenia niniejszej skargi P. nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył czternastodniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 ustawy. Skarżący na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wnosił o zobowiązanie P. S.A. z siedzibą w [...] do dokonania czynności - udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, domagał się na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzenia P. S.A. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., wniósł również na podstawie art. 119 pkt 2 lub pkt 4 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, Zdaniem Skarżącego P. jako podmiot dysponujący majątkiem Skarbu Państwa obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej na zasadach określonych w ustawie. Na poparcie swoich twierdzeń przytoczył wyroki NSA, sygn. akt I OSK 1558/13 , I OSK 1603/14, a także wyroki sądów wojewódzkich. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. P. podkreślił, że nie jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Spółka nie jest podmiotem będącym władzą publiczną (czy też organem władzy publicznej), jak i nie wykonuje zadań publicznych. Nie dysponuje również majątkiem publicznym. Ponadto, Spółka wskazuje, że w jej ocenie żądane Wnioskiem informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W związku z powyższym, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obejmują P. SA, stąd też Spółka nie pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania Wniosku Skarżącego. P. wskazał, że podstawowym kryterium dla określenia, czy dany podmiot jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej jest posiadanie przez niego przymiotu władzy publicznej bądź też wykonywanie zadań publicznych (na co wskazuje zdanie pierwsze ust. 1 art. 4 u.d.i.p.). Zdaniem P. literalna, ale też celowościowa wykładnia cytowanego przepisu przekonuje, że musi wystąpić jeden z tych dwóch elementów, aby w ogóle można było przystąpić do badania zakresu podmiotowego art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. Brak publicznego charakteru podmiotu wyklucza uznanie, że mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. P. podkreślił, że nie jest organem władzy publicznej, czy osobą pełniącą funkcję publiczną ani żadnym z podmiotów wymienionych w art. 61 Konstytucji oraz art. 4 ust. 1 u.d.i.p., a zatem podmiotem, który ex definitione jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Spółka wskazała, że nie wykonuje również zadań publicznych. Wyjaśniła, że działalność "innych osób prawnych" może być bowiem przedmiotem informacji publicznej jedynie w takim zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej. Spółka niewątpliwie do takich podmiotów nie należy. P. podkreślił, że niewątpliwie Spółka nie powstała w drodze ustawy ani też żadna ustawa nie nakłada na Spółkę obowiązku realizowania jakichkolwiek zadań publicznych. P. został założony na podstawie przepisów kodeksu spółek handlowych w konkretnym celu gospodarczym, tj. w celu pełnienia roli inwestora kapitałowego oraz dostawcy finansowania typu mezzanine w projektach infrastrukturalnych na zasadach rynkowych, a więc przy maksymalizacji zysku akcjonariuszy P. S.A. Skarb Państwa powołując spółkę nie wyznaczył P. S.A. jakichkolwiek zadań o charakterze powszechnym. Fakt, że P. S.A. nie wykonuje zadań publicznych znajduje również potwierdzenie w statucie Spółki, z którego wynika, że "Spółka zostaje utworzona (...) w celu prowadzenia działalności gospodarczej oraz koordynacji i realizacji programów rozwojowych przy założeniu dążenia do osiągnięcia rynkowej stopy zwrotu z zainwestowanego kapitału w długim terminie." (§ 1 ust. 3 statutu Spółki), a "przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest działalność firm centralnych (head offices) i holdingów z wyłączeniem holdingów finansowych (PKD 70.10.Z)." (§4 ust. 1 statutu Spółki). Profil działalności Spółki znajduje również odpowiednie odzwierciedlenie w informacjach ujawnionych w rejestrze przedsiębiorców P. S.A.. W trakcie swojej działalności P. S.A. przeszedł proces tzw. ufunduszowienia, poprzez zmianę formy prawnej inwestycji Spółki w projekty, i od tego momentu realizuje swoje inwestycje za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych, w tym F. Powyższe znalazło odzwierciedlenie również w fakcie, iż żądane umowy inwestycyjne objęte Wnioskiem, zostały zawarte przez F., a P. S.A. jedynie reprezentował wskazany fundusz przy zawarciu tych umów. Rolą P. S.A. jest lokowanie kapitału, za pośrednictwem funduszy, w tym F., w projekty gwarantujące bezpieczeństwo inwestycyjne i adekwatną stopę zwrotu. Spółka podkreśliła, że nie dysponuje majątkiem publicznym. Rolą Spółki jest najbardziej zbliżona do zadań wyspecjalizowanego funduszu typu sovereignfunds. Ocena analizowanych przez Spółkę projektów ma charakter komercyjny i przebiega w ramach wieloetapowego procesu inwestycyjnego opisanego szczegółowo w dokumentach korporacyjnych P. S.A. Działalność P. S.A. jest komplementarna w stosunku do oferty komercyjnego sektora finansowego. Podkreślono, że decyzje inwestycyjne P. S.A. jako podmiotu zarządzającego częścią portfela inwestycyjnego F. są podejmowane na zasadzie zobiektywizowanej oceny merytorycznej. Ocena projektów inwestycyjnych przez Spółkę ma zawsze charakter komercyjny i F. może finansować jedynie w projekty rentowne, a więc takie, które mogłyby zostać sfinansowane także przez konkurentów F. - m.in. fundusze infrastrukturalne lub fundusze typu private equity. Decyzja F. o finansowaniu projektu inwestycyjnego musi zawsze spełniać test prywatnego inwestora oraz wymaga przeprowadzenia procesu inwestycyjnego obejmującego uzyskanie zgód odpowiednich organów, w tym uchwały Komitetu Inwestycyjnego F. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4. Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Wskazać na wstępie wypada, że co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi jest, jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej, skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Zgodne z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym brak jest podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz ponagleniem w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W postępowaniu w sprawie dostępu do informacji publicznej przepisy k.p.a. mają bowiem zastosowanie w bardzo ograniczonym zakresie, ponieważ stosuje się je wyłącznie do decyzji wydawanych na podstawie art. 16 u.d.i.p. (wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w formie czynności materialnotechnicznej. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 13 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie stosownych czynności. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12, dostępne j.w.). Na równi z niepodjęciem tego rodzaju czynności orzecznictwo traktuje przedstawienie informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, co może powodować uzasadnione wątpliwości adresata odpowiedzi co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi na jego wniosek (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Sz 51/12, dostępne j.w.). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności. Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a.. Ocena zasadności skargi sądowoadministracyjnej w sprawie dotyczącej bezczynności w udzieleniu informacji publicznej zależy od ustalenia czy określony podmiot odpowiada cechom instytucji zobowiązanych mocą ustawy do ich udzielenia, a zatem czy jest to jeden z podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., oraz od tego czy informacja, której skarżący żądał, posiada walory informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 63). W myśl art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są tylko takie podmioty, które są w posiadaniu takich informacji. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi na bezczynność, Sąd zobligowany jest ocenić czy żądane informacje są informacjami publicznymi oraz czy P., od którego Skarżący domagał się udostępnienia określonych danych, należy do kręgu podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej – podmiotów zobowiązanych prawem do stosowania przepisów u.d.i.p. Dopiero pozytywna odpowiedź na tak postawione pytanie będzie równoznaczna z przyjęciem, że P. był potencjalnie zobligowany do stosowania przepisów u.d.i.p., a tym samym do podjęcia określonej w tych przepisach reakcji wobec złożonego przez Skarżącego wniosku. W przedmiotowej sprawie Spółka Akcyjna P. zmierzała do wykazania, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż udzieliła informacji stanowiącej odpowiedź na wniosek Skarżącego wskazując, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, a ponadto podnosiła, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Nie podzielając stanowiska Spółki, w pierwszej kolejności podnieść należy, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 782), wskazując, że informacją tą jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2. Ponieważ sformułowania zawarte w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. nie są zbyt jasne, przy ich wykładni należy kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych podmiotów w zakresie, w jakim wykonują one zadania publiczne i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z ust. 2 art. 61 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji dotyczy również dostępu do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 i ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. W świetle powołanych przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie zatem przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu danego organu. Ważne bowiem jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych i odnosiły się do niego bezpośrednio. O zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje jedynie spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przy odczytaniu których pomocny jest katalog zawarty w art. 6 ust. 1 u.d.i.p.. W sprawie Spółka podnosiła, że nie należy do grupy podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy, a zatem nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawowy katalog tych podmiotów ma charakter otwarty i wymienia w szczególności: organy władzy publicznej (pkt 1), organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt 2), podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt 3), podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt 4), podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt 5). W ocenie Sądu podstawę prawną zobowiązującą P. S.A. do udzielenia informacji publicznej stanowi cytowany wyżej art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. OSK 1560/14 (publ.: https://cbois.nsa.gov.pl) omawiany przepis składa się z dwóch części i wskazuje na dwa rodzaje podmiotów. Po pierwsze zobowiązane do udzielenia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne niż wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1-4, które wykonują zadania publiczne, bez względu na to kto jest ich właścicielem, po drugie podmioty, które dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym drugim przypadku zobowiązanie nie jest powiązane z charakterem wykonywanych zadań lecz ze strukturą podmiotu lub dysponowaniem majątkiem publicznym. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom Spółki spełnia ona kryterium gospodarowania majątkiem publicznym, gdyż Spółka P. jest własnością Skarbu Państwa, co w sposób oczywisty związane jest z zarządzaniem majątkiem publicznym, gdyż w zasobach Skarbu Państwa znajduje się jedynie majątek publiczny, a zatem P. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1603/14, nie jest konieczne aby określona spółka prawa handlowego realizowała jakiekolwiek zadania publiczne, w takim wypadku wystarczy sam fakt gospodarowania majątkiem Skarbu Państwa, aby uznać, że dana spółka podlega reżimowi Ustawy. Nie ma przy tym także znaczenia forma prawna podmiotu oraz fakt, iż jest to na przykład spółka prawa handlowego. P. został utworzony w kwietniu 2016 w ramach realizacji Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju i jest państwową spółką strategiczną. P. prowadzi programy sprzyjające zwiększeniu długoterminowego potencjału inwestycyjnego i gospodarczego Polski oraz wyrównywaniu szans i ochronie środowiska naturalnego. Priorytety Grupy P. to inwestycje infrastrukturalne, innowacje, rozwój przedsiębiorczości, eksport i ekspansja zagraniczna polskich przedsiębiorstw oraz obsługa inwestycji zagranicznych. Podstawowymi obszarami działalności Grupy P. są: inwestycje, ubezpieczenia, doradztwo i promocja, wsparcie przedsiębiorczości oraz eksportu Analiza statutu P. S.A. wskazuje, że Spółka została utworzona w celu prowadzenia działalności gospodarczej oraz maksymalizacji zysku akcjonariuszy. Z powyższego wynika, że Państwo powierzyło P. S.A. realizację zadania publicznego polegającego na prowadzeniu programów sprzyjających zwiększeniu długoterminowego potencjału inwestycyjnego i gospodarczego Polski oraz wyrównywaniu szans i ochronie środowiska naturalnego. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że termin "zadania publiczne", użyty w art. 4 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone. Pojęcie "zadania publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadania władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności ustawowego przekazywania tych zadań. Prawidłowe zatem zastosowanie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie stanowi rozszerzającej wykładni art. 61 ust 1 Konstytucji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacja o umowach cywilnoprawnych zawieranych przez organy władzy publicznej lub inne podmioty w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych, podlegają udostępnieniu w trybie informacji publicznej, albowiem stanowią one informację o funkcjonowaniu podmiotu zobowiązanego, a w przypadku umów zawieranych odpłatnie świadczą nadto o sposobie gospodarowania majątkiem publicznym. W orzecznictwie utrwalił się pogląd o traktowaniu takich umów jako przedmiotu informacji publicznych, z uwagi na finansowanie przedmiotu tych umów ze środków publicznych. W niniejszej sprawie żądana informacja dotyczy dwóch umów oraz wskazania stron wszystkich umów o współpracę i zachowanie poufności zawartych do dnia 11 stycznia 2018 r., pomiędzy P. a jednostkami samorządu terytorialnego, które rozważają współpracę z podmiotami takimi jak P. Ponieważ wskazane umowy w samej nazwie dotyczą inwestycji, należy uznać, że wskazują sposób wydatkowania środków publicznych, którymi dysponuje P. Mają więc ścisły związek z gospodarowaniem mieniem publicznym, co oznacza, że posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) u.d.i.p. Sposób wydatkowania środków publicznych winien być transparentny i poddany kontroli społecznej, co dodatkowo wzmacnia stanowisko, że koszty ponoszone przez P. z tytułu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Również informacje o stronach wszystkich umów o współpracę i zachowanie poufności zawartych do dnia 11 stycznia 2018 r., pomiędzy P. a jednostkami samorządu terytorialnego, stanowi w ocenie Sądu informację publiczną. Wobec powyższego, stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ winien rozpatrzeć wniosek przez udostępnienie żądanej informacji, bądź przez wydanie decyzji o odmowie jej udostepnienia z uwagi na jedną z tajemnic ustawowo chronionych, o których mowa w art. 5 ustawy, co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych, łącznie z prawem wniesienia skargi na decyzję ostateczną do sądu administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O ile nie wzbudziło wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, to nie dopatrzył się w stwierdzonej bezczynności rażącego naruszenia prawa. Kryterium rażącego naruszenia wskazuje na znaczny stopień nasilenia stanu bezprawności, działanie wbrew określonym standardom bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki, odstępstwo od prawnych wymogów bez jakiejkolwiek przyczyny. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013r., sygn. II OSK 468/13; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano, w niniejszej sprawie postępowanie organu nie przybrało charakteru postępowania opisanego wyżej. Sąd natomiast, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., oddalił wniosek Skarżącego o wymierzenie grzywny, uznając, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają zastosowania tego rodzaju prewencyjnego środka oddziaływania na organ. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło