II SAB/Wa 748/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] do rozpatrzenia wniosku Z. S. z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz Z. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] czerwca 2019 r. zwrócił się do [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] (za pomocą środków komunikacji elektronicznej), o udostępnienie, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), wykazu spraw sądowych (cywilnych, administracyjnych, karnych), których stroną była Spółka, zawierającego sygnatury spraw, urzędowy znak sprawy, rok rozpoczęcia oraz "krótki opis sprawy", według stanu na 18 listopada 2018 r. Spółka, w dniu 26 czerwca 2019 r., w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poinformowała wnioskodawcę, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest obowiązana do udostępnienia informacji odnoszących się do wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem komunalnym, a informacje objęte jego wnioskiem nie mają takiego charakteru. Z. S. w skardze do Sądu z dnia 7 października 2019 r. wniósł o zobowiązanie [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] , do rozpoznania jego wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r., stwierdzenie rażącej bezczynności Spółki w rozpoznaniu tego wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł m. in., że [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji - gminna spółka prawa handlowego (Miasto [...] posiada 100% udziałów), dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne. Jest więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy (osobą prawną samorządu terytorialnego). Zdaniem skarżącego, informacje objęte jego wnioskiem stanowią informacje publiczne, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c - e ustawy, dotyczą bowiem majątku publicznego (majątku osób prawnych samorządu terytorialnego). W konkluzji Z. S. stwierdził, że Spółka nie rozpoznając jego wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, naruszyła art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jej odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie ma "jakiegokolwiek oparcia w obowiązującym prawie" i nie wynika z "jakkolwiek rozumianych wątpliwości interpretacyjnych czy odmiennej interpretacji praw", co uzasadnia stwierdzenie, że bezczynność Spółki w tej sprawie ma charakter rażący. [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Spółka podała, że oprócz wykonywania zadań publicznych (w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków) prowadzi działalność gospodarczą wykraczającą poza ten cel (m. in. świadczy usługi budowy przyłączy na zlecenie podmiotów trzecich, prowadzi stacje zlewną umożliwiającą zrzut ścieków przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie wywozu nieczystości ciekłych, prowadzi akredytowane laboratorium). Prowadzi to do wniosku, że Spółka nie wykonuje jedynie zadań publicznych, a majątek jaki posiada nie jest jedynie majątkiem publicznym. Część dochodu Spółki pochodzi z działalności gospodarczej, wykraczającej poza sferę zadań publicznych. Wykaz, którego udostępnienia domaga się skarżący (Prezydent Miasta [...] w latach 2006-2018) obejmowałby zarówno sprawy związane z wykonywaniem zadań publicznych, dysponowaniem majątkiem publicznym, jak również sprawy nie związane ze sferą publiczną [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (część postępowań sądowych, jakie prowadzi Spółka dotyczy dochodzenia należności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na rynku konkurencyjnym). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 656/17 stwierdził, że w przypadku podmiotów, które objęte są przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko z racji wykonywania zadań publicznych, pojęcie informacji publicznej można odnieść wyłącznie do tych danych, które odnoszą się do wskazanej w art. 61 Konstytucji RP sfery publicznej ich działalności, a więc wykonywania zadań publicznych. Sąd podkreślił, że nie można podzielić stanowiska, że w zasadzie każda informacja w jakikolwiek sposób dotycząca podmiotu wykonującego zadania publiczne, tj. wytworzona przez taki podmiot i znajdująca się w jego posiadaniu, stanowi informację publiczną. Dla uznania informacji za publiczną konieczne jest wykazanie, że informacja ta dotyczy bezpośrednio działalności publicznej spółki. W konkluzji Spółka stwierdziła, że informacja której domaga się skarżący nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie skarżący zarzucił [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w [...] bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji o treści w nim określonej. Należy przypomnieć, że Spółka w odpowiedzi na wniosek stwierdziła, że jest obowiązana do udostępnienia informacji odnoszących się do wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem komunalnym, zaś informacje objęte wnioskiem skarżącego nie mają takiego charakteru. Sąd nie podziela tego zapatrywania i dlatego uznaje, że [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z.o.o. z siedzibą w [...]jest bezczynne w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] czerwca 2019 r. Z bezczynnością w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (art. 6 ustawy) nie udostępnia tej informacji (art. 13 ust. 1 ustawy) w ustawowym 14 - dniowym terminie, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), nie informuje wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust.2), ewentualnie o tym, ze danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy). Według art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. powstała w 2007 r. w wyniku przekształcenia [..] Zakładu Wodociągów i Kanalizacji (zakładu budżetowego) w komunalną, jednoosobową spółkę z.o.o. w celu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zadań komunalnych użyteczności publicznej. Wszystkie udziały w Spółce należą do Gminy [...] . W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że majątek [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. jest w całości majątkiem komunalnym (art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2019 r., poz. 506), spółka wykonuje zadania publiczne, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy w istocie sposobu kwalifikacji informacji o udostępnienie których skarżący zwrócił się do Spółki. Należy przypomnieć, że [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] w piśmie z dnia 26 czerwca 2019 r. poinformowała skarżącego jest obowiązana do udostępnienia informacji odnoszących się do wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem komunalnym, a informacje objęte wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. nie mają takiego charakteru. Można dodać, że w odpowiedzi na skargę Spółka stwierdziła, że wykaz, którego udostępnienia domaga się skarżący obejmowałby zarówno (podkreślenie Sądu) sprawy związane z wykonywaniem zadań publicznych, dysponowaniem majątkiem publicznym, jak również sprawy nie związane ze sferą publiczną (związane z prowadzoną działalnością gospodarczą). Argumentowała, że pojęcie informacji publicznej można odnieść wyłącznie do tych danych, które odnoszą się do wskazanej w art. 61 Konstytucji RP sfery publicznej podmiotów o których mowa w art. 4 ust 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W konsekwencji, nie każda informacja w jakikolwiek sposób dotycząca podmiotu wykonującego zadania publiczne (wytworzona przez taki podmiot i znajdująca się w jego posiadaniu), stanowi informację publiczną, a jedynie taka, która dotyczy bezpośrednio działalności publicznej spółki. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, wytworzonych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie realizacji zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02). Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. W rozpatrywanej sprawie Spółka, w odpowiedzi na skargę przyznała, że wykaz, którego udostępnienia domaga się skarżący obejmowałby zarówno sprawy związane z wykonywaniem zadań publicznych, dysponowaniem majątkiem publicznym, jak również sprawy nie związane ze sferą publiczną (związane z prowadzoną działalnością gospodarczą), jednakże nie udostępniła tych informacji. Wcześniej, w ustawowym terminie przewidzianym do udostępnienia informacji publicznej, w odpowiedzi na wniosek skarżącego, poinformowała, że informacje objęte wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. nie mają charakteru informacji publicznej. Z tych względów uzasadniony jest zarzut bezczynności organu. Bezczynność w takich sprawach nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi również wtedy, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej błędnie (niezgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej) informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej oraz że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] , pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku Z. S. z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z przepisu art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) wynika, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a tej ustawy). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy). Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, zobowiązał [....] Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. siedzibą w [....] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki w tej sprawie nie jest rażąca (art. 149 § 1a ustawy procesowej). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział, choć nieprawidłowo, na wniosek skarżącego. O kosztach postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.