II SAB/Wa 761/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Polskiego Związku [...] na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. [...]) postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Polskiemu Związkowi [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). Pismem z dnia [...] października 2022 r. Polski Związek [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. [...]) W uzasadnieniu skargi skarżący Związek podał, że w piśmie z dnia [...] września 2022 r. nr [...], przesłanym pocztą elektroniczną, zwrócił się do organu na adres e-mail: [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na szereg pytań dotyczących działalności tego organu administracji publicznej. Strona skarżąca stwierdziła, że organ nie udzielił informacji publicznej w ustawowym terminie, co czyni skargę uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] stwierdził, że nie otrzymał od Związku ww. wniosku ani drogą elektroniczną e-mail, ani też za pośrednictwem platformy e-PUAP, czy też pocztą tradycyjną – we wskazanym przez Związek dniu, podkreślając, że wniosek nie wpłynął też w terminie późniejszym. W związku z powyższym Sąd wezwał stronę skarżącą do ustosunkowania się do zawartego w odpowiedzi na skargę oświadczenia organu o braku otrzymania wniosku. Pomimo przesłania wezwania Sądu na podany adres elektroniczny, strona skarżąca wezwania nie odebrała, nie udzieliła też na nie odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. - zwanej dalej: P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Jednocześnie, na podstawie art. 21 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – zwanej dalej: u.d.i.p.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy P.p.s.a. Przed przystąpieniem do dokonania oceny co do stanu bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej Sąd zobowiązany jest zbadać wniesioną skargę pod względem jej dopuszczalności w związku z treścią art. 58 § 1 pkt 1-6 P.p.s.a. W przypadku gdy wniesiona skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn niż brak właściwości sądu, uchybienie terminu do wniesienia skargi, nieuzupełnienie braków formalnych skargi, zawisłość sprawy przed sądem, brak zdolności sądowej jednej ze stron czy brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, Sąd zobligowany jest ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). O dopuszczalności skargi decyduje w pierwszej kolejności istnienie sprawy administracyjnej, w ramach której miało dojść do zarzucanej bezczynności. Z kolei stan zawisłości spraw dotyczących udostępnienia informacji publicznej uwarunkowany jest skutecznym złożeniem wniosku. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że podstawą odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jest m.in. brak wniosku inicjującego postępowanie przed organem właściwym w sprawie, któremu zarzuca się bezczynność (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2009 r. sygn. akt II SAB/Sz 99/09, postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 1235/16 i z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 447/16, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Rz 198/22, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, że ciężar dowodu świadczącego o wniesieniu wniosku do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej obciąża wnioskodawcę, a nie adresata wniosku (por. postanowienia NSA z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12; z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15, dostępne j.w.). Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Oznacza to, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa powyżej, decyduje data wpływu pisma (wniosku o udostępnienie informacji publicznej) do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. Brak jest bowiem możliwości badania przez sąd administracyjny czy podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał go. Tylko bowiem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania danego wniosku. W innym przypadku, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, ponieważ sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Warto też zaznaczyć, że sąd orzekając w sprawie bezczynności uwzględnia stan z daty wniesienia skargi. W niniejszej sprawie samo złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest sporne. Skarżący Związek w skardze podał wprawdzie treść wniosku z dnia [...] września 2022 r., jednakże nie przedstawił jakiegokolwiek potwierdzenia złożenia ww. wniosku do organu. Z kolei [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zaprzeczył, by tego rodzaju wniosek został do niego w ogóle złożony. W związku z powyższym Sąd wezwał stronę skarżącą do nadesłania dowodu złożenia ww. wniosku do organu, jednak takiego dowodu strona skarżąca nie nadesłała. Tymczasem to obowiązkiem strony skarżącej było i w jej interesie leżało udokumentowanie skutecznego doręczenia przedmiotowego żądania organowi. Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna. W zaistniałej bowiem sytuacji Sąd nie ma możliwości zbadania, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności wobec żądania strony skarżącej. Z uwagi na twierdzenia podmiotu zobowiązanego, że do dnia złożenia skargi na bezczynność nie dysponował on wnioskiem strony skarżącej oraz w sytuacji braku dowodów świadczących o dotarciu wniosku do adresata, należy stwierdzić, że organ nie mógł ustosunkować się do treści żądania Związku i podjąć stosownych czynności, przewidzianych ustawowo dla trybu udostępnienia informacji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 3065/14, dostępne j.w.). Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.