II SAB/Wa 77/22
WyrokWSA w Warszawie2022-07-11
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Danuta Kania, Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego był bezczynny w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej osoby przewodniczącego wydziału, który wydał zarządzenie o zmianie sędziego referenta w sprawie, w której skarżący jest stroną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego nie dopuścił się bezczynności, ponieważ żądana informacja nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a dostęp do niej był regulowany przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, które przyznają stronie postępowania prawo do wglądu w akta sprawy. Ponadto, organ nie posiadał żądanej informacji, gdyż akta sprawy, w których mogła się ona znajdować, zostały przekazane do innego sądu.Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej ustalenia tożsamości przewodniczącego wydziału, który w 2003 roku wydał zarządzenie o zmianie sędziego referenta w sprawie, w której skarżący był stroną. Skarżący zarzucił Prezesowi Sądu Rejonowego bezczynność w rozpatrzeniu wniosku, twierdząc, że organ nie udzielił mu żądanej informacji przez ponad sześć miesięcy. Organ administracji publicznej odmówił udzielenia informacji, wskazując, że nie posiada jej, a dostęp do niej regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla [...] w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.
A. S. skierował do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] pismo z [...] października 2021 r., w którym stwierdził m.in., co następuje.
Ponadto uprzejmie informuję, że w Sądzie Rejonowym [...] w [...] w mojej sprawie [...] oznaczonej następnie [...] doszło do zbrodniczej i psychopatycznej "ustawki" postępowania czyli przekazania sprawy do przekupionych sędziów procedujących i wydających orzeczenia na zamówienie zbrodniarza i psychopaty (...) i jego wspólników – cytat z pisma [...] z dnia 21 czerwca 2021 r. Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w [...] w sprawie [...] oznaczonej następnie [...] "Na podstawie akt sprawy [...] ustalono, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 września 2003 r. nastąpiła zmiana sędziego referenta w przedmiotowej sprawie, z uwagi na długotrwałą nieobecność dotychczasowego referenta".
Zatem uprzejmie proszę Pana Prezesa o udzielenie mi informacji, kto był Przewodniczącym [...] Wydziału [...] w dniu 8 września 2003 r., tym Przewodniczącym, który dokonał "ustawki" postępowania.
Z kolei w piśmie z 21 grudnia 2021 r. skierowanym do Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] A. S. wniósł m.in.
- w związku z pismem z 21 czerwca 2021 r. [...] - o poinformowanie kto (imię i nazwisko) był przewodniczącym [...] Wydziału [...] Sądu Rejonowego w dniu 8 września 2003 r., tym przewodniczącym Wydziału, który dokonał zmiany sędziego referenta w sprawie [...] (poprzednio [...]).
Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w [...] w piśmie z 4 stycznia 2022 r. ([...]), w odpowiedzi na pismo z 21 grudnia 2021 r., poinformował A. S. m.in., że 8 września 2003 r. w strukturze Sądu Rejonowego [...] w [...] brak było wydziału [...], który został utworzony 1 maja 2005 r. Co za tym idzie, Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] nie posiada wiedzy w zakresie imienia i nazwiska przewodniczącego wydziału, który w dniu 8 września 2003 r. dokonał zmiany sędziego referenta w sprawie o sygn. akt [...].
A. S. w piśmie z 15 stycznia 2022 r. odwołał się m.in. do swoich pism z [...] października 2021 r. i z 21 grudnia 2021 r. oraz do pisma Wiceprezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] z 21 czerwca 2021 r., zauważając, że w jego treści stwierdzono, iż na podstawie akt sprawy [...] ustalono, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 września 2003 r. nastąpiła zmiana sędziego referenta w przedmiotowej sprawie, z uwagi na długotrwałą nieobecność dotychczasowego referenta.
W piśmie z 15 stycznia 2022 r. A. S. zażądał także m.in. udzielenia informacji publicznej przez Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...]– kto (imię i nazwisko) był przewodniczącym [...] Wydziału (z nazwą lub bez nazwy) tego Sądu Rejonowego w dniu 8 września 2003 r.
Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] w skierowanym do A. S. piśmie z 27 stycznia 2022 r. wyjaśnił m.in., że sprawa [...] pierwotnie pod sygnaturą akt [...] toczyła się w [...] Wydziale [...] Sądu Rejonowego [...] w [...]. W dniu 8 września 2003 r. Przewodniczący [...] Wydziału [...] Sądu Rejonowego [...] w [...] wydał zarządzenie w przedmiocie zmiany sędziego referenta, z uwagi na długotrwałą nieobecność dotychczasowego referenta. Z dniem 1 maja 2005 r. – na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia sądów pracy i sądów ubezpieczeń społecznych
– w Sądzie Rejonowym [...] w [...] utworzony został wydział pracy i ubezpieczeń społecznych do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. W związku z tym, sprawa [...] została przekazana do [...] Wydziału [...] Sądu Rejonowego [...] w [...] i zarejestrowana pod sygnaturą akt [...].
Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] w piśmie z 27 stycznia 2022 r. nadmienił także, że w czerwcu 2021 r. akta przedmiotowej sprawy pozostawały w dyspozycji Sądu Rejonowego [...] w [...] i na ich podstawie udzielona została informacja zawarta w piśmie Wiceprezes Sądu z 21 czerwca 2021 r. 1 września 2021 r. akta sprawy zostały jednak zwrócone do Sądu Apelacyjnego w [...] do sprawy [...] i od tego dnia Prezes i Wiceprezesi Sądu Rejonowego [...] w [...] nie są już w posiadaniu informacji w zakresie imienia i nazwiska przewodniczącego wydziału, który 8 września 2003 r. wydał zarządzenie o zmianie sędziego referenta.
Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] podkreślił jednocześnie, że informacja może znajdować się w aktach sprawy [...], w które A. S. jako stronie postępowania przysługuje wgląd.
A. S. w piśmie z 16 stycznia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której stwierdził, że w związku z pismem Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w [...] z 21 czerwca 2021 r. ([...]) w piśmie z [...] października 2021 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...]o udzielenie informacji publicznej, kto był owym przewodniczącym [...] Wydziału Pracy w dniu 8 września 2003 r., tym przewodniczącym, który dokonał "ustawki" postępowania.
W ocenie skarżącego, organ przez ponad sześć miesięcy (od 21 czerwca 2021 r. do 16 stycznia 2021 r.) nie udzielił żądanej informacji publicznej.
A. S. wniósł o:
1. rozpoznanie sprawy na rozprawie z jego osobistym stawiennictwem,
2. uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy,
3. przyznanie na jego rzecz od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym,
4. ukaranie organu grzywną w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości,
5. stwierdzenie, że zaniechanie organu ma charakter rażącego naruszenia prawa,
6. zawiadomienie w trybie art. 155 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi właściwych organów o istotnych naruszeniach prawa.
Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] wniósł o oddalenie skargi, wywodząc, że wniosek skarżącego dotyczy informacji w jego własnej sprawie, zatem informacji, która nie ma waloru informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie natomiast do treści, art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W związku z powyższym Sąd nie był związany zawartym w skardze wnioskiem A. S. o przeprowadzenie rozprawy i rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej powoływana jako "udip"), obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip), a także podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne (art. 4 ust. 1 pkt 4 udip).
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 udip, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Jak z kolei wynika z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d, pkt 3 lit. a, lit. d, lit. e oraz pkt 4 lit. a udip, udostępnieniu podlega m.in. informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 i zasadach ich funkcjonowania, w tym o organizacji (pkt 2 lit. b), organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (pkt 2 lit. d), trybie działania władz publicznych (pkt 3 lit. a), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (pkt 3 lit. d), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (pkt 3 lit. e), a także o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (pkt 4 lit. a).
Zgodnie jednak z art. 1 ust. 2 udip, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Na gruncie ostatniego z powołanych przepisów w judykaturze wypracowany został pogląd, zgodnie z którym strony postępowań prowadzonych w oparciu o określone procedury, np. procedurę karną, cywilną, czy administracyjną, mają dostęp do wszelkich informacji prawnie dostępnych, w tym również do informacji publicznych, w oparciu o unormowania poszczególnych procedur. Niedopuszczalne jest zatem stosowanie przepisów udip, gdy żądane informacje mają wprawdzie charakter informacji publicznej, ale osiągalne są w innym trybie, np. na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksu postępowania karnego, czy Kodeksu postępowania cywilnego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4568/21, z 1 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 763/17, z 12 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 2166/18, z 29 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1976/16, z 15 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1797/15
– niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że ze skargi A. S. jednoznacznie wynika, że zarzuca Prezesowi Sądu Rejonowego [...] w [...] bezczynność w rozpatrzeniu wniosku zawartego w ostatnim akapicie pisma z [...] października 2021 r. Z pisma z [...] października 2021 r. wynika natomiast, że w ocenie skarżącego, w sprawie oznaczonej pierwotnie sygn. akt [...], a następnie [...] - w której jest stroną - doszło do nieprawidłowej zmiany sędziego referenta. Skarżący odwołał się przy tym do pisma Wiceprezes Sądu Rejonowego [...] w [...] z 21 czerwca 2021 r. ([...]). W piśmie tym, w odpowiedzi na pismo z 29 maja 2021 r., poinformowano zaś skarżącego m.in., że "[...] na podstawie akt sprawy [...] ustalono, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 września 2003 roku nastąpiła zmiana sędziego referenta w przedmiotowej sprawie, z uwagi na długotrwałą nieobecność dotychczasowego referenta [...]".
Przywoławszy w piśmie z [...] października 2021 r. zacytowany fragment pisma z 21 czerwca 2021 r., skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego [...] "(...) o udzielenie (...) informacji, kto był Przewodniczącym [...] Wydziału [...] w dniu 8 września 2003 r., tym przewodniczącym który dokonał ustawki postępowania".
Z powyższego wynika, że w piśmie z [...] października 2021 r. skarżący zażądał w istocie informacji o tym, kto (imię i nazwisko sędziego) wydał w sprawie, której jest stroną, zarządzenie o zmianie sędziego referenta. Należy natomiast przypomnieć i podkreślić, że informacja o fakcie wydania tego zarządzenia przez Przewodniczącego Wydziału została udzielona skarżącemu w piśmie z 21 czerwca 2021 r. na podstawie akt tej sprawy, tj. [...] (wcześniej [...]). Zgodnie natomiast z art. 9 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm.), skarżący – jako strona postępowania – ma prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Dostęp do informacji o tym, kto wydał w sprawie [...] (wcześniej [...]) zarządzenie o zmianie sędziego referenta regulują zatem w przypadku skarżącego przepisy Kodeksu postepowania cywilnego oraz § 126 i nast. (Udostępnianie akt sprawy i dokumentów z akt) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2046 ze zm.), a nie przepisy udip.
Należy także podkreślić, że zarządzenia z 8 września 2003 r. nie wydał Przewodniczący [...] w Sądzie Rejonowym [...] w [...], ale – jak wyjaśniono skarżącemu w piśmie z 27 stycznia 2022 r. - Przewodniczący [...] Wydziału [...] Sądu Rejonowego [...] w [...]. Jak wynika z § 3 ust. 2 pkt 36 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2001 r. w sprawie utworzenia sądów pracy i sądów ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 106, poz. 1161 ze zm.) oraz § 1 pkt 3 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 kwietnia 2005 r. zmieniającego powołane rozporządzenie (Dz. U. Nr 62, poz. 556), do 1 maja 2005 r. w Sądzie Rejonowym [...] w [...] nie było Wydziału [...]. Jak również wyjaśniono skarżącemu w piśmie z 27 stycznia 2022 r., z związku z utworzeniem na mocy drugiego z powołanych rozporządzeń Wydziału [...] w Sądzie Rejonowym [...] w [...] sprawa o sygn. [...] została przekazana do tego Sądu i zarejestrowana pod sygn. akt [...]. Z rzeczonego pisma wynika również, że 1 września 2021 r. akta tej sprawy zostały zwrócone do Sądu Apelacyjnego w [...] do sprawy [...], zatem nie są w dyspozycji Sądu Rejonowego [...] w [...].
Nawet zatem, gdyby założyć, że skarżący może uzyskać dostęp do wnioskowanej informacji w trybie przepisów udip, to nie znajduje się ona w posiadaniu Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] i nie znajdowała się w jego posiadaniu w dniu złożenia wniosku z [...] października 2021 r. Po pierwsze bowiem, nie jest to informacja o osobie pełniącej funkcję w tym Sądzie (skoro do 1 maja 2005 r. w Sądzie Rejonowym [...] w [...] nie było Wydziału [...], to nie było też osoby pełniącej funkcję przewodniczącego Wydziału [...], która wydał zarządzenie z 8 września 2003 r.). Po drugie natomiast, akta sprawy, w których informacja ta się znajduje, zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w [...] 1 września 2021 r.
Jak jednak powyżej wywiedziono, skarżący jako strona postępowania w sprawie [...] jest uprawniony do przeglądania akt tej sprawy i otrzymywania z nich odpisów, kopii lub wyciągów w trybie określonym w art. 9 Kodeksu postępowania cywilnego oraz § 126 i nast. Regulaminu urzędowania sądów powszechnych. To te przepisy, a nie udip, regulują zatem dostęp skarżącego do wnioskowanej informacji, tj. informacji o tym, kto w jego sprawie wydał zarządzenie o zmianie sędziego referenta. Samo powoływanie się na udip nie implikuje konieczności jej stosowania, jeśli z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że skarżący ma zapewniony dostęp do żądanych informacji w innym trybie i jeżeli jest to wniosek w indywidualnej sprawie. Jak przy tym już zaznaczono, Prezes Sądu Rejonowego [...] w [...] -żądaną informację nie dysponuje i nie dysponował nią w dniu złożenia wniosku z [...] października 2021 r., co jednoznacznie wynika z udzielonej skarżącemu odpowiedzi.
W związku z powyższym w sprawie nie było podstaw do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło