II SAB/Wa 82/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-16

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta pozostawał w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o wynajem mieszkania komunalnego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku stwierdzającego nieważność wcześniejszej decyzji odmawiającej umieszczenia skarżącego na liście osób uprawnionych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta nie pozostawał w bezczynności, ponieważ po wyroku WSA stwierdzającym nieważność decyzji odmawiającej umieszczenia skarżącego na liście osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego, organ wydał nowe pismo informujące o niezakwalifikowaniu wniosku z powodu zbyt niskiej oceny punktowej. Organ działał zgodnie z uchwałą rady miasta określającą zasady gospodarowania zasobem mieszkaniowym i kryteria punktacji, a skarżący nie spełnił tych kryteriów. Brak umieszczenia na liście z powodu niskiej punktacji nie stanowi bezczynności organu.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w zakresie rozpatrzenia jego wniosku o wynajem mieszkania komunalnego. Wcześniejszy wyrok WSA stwierdził nieważność decyzji odmawiającej umieszczenia skarżącego na liście z powodu zbycia lokalu. Po tym wyroku organ poinformował skarżącego, że jego wniosek nie został zakwalifikowany na lata 2014 i 2015 z powodu zbyt niskiej oceny punktowej. Skarżący twierdził, że organ nadal pozostaje w bezczynności, podczas gdy organ argumentował, że działał zgodnie z obowiązującymi uchwałami i kryteriami punktacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Maria Werpachowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta Miasta S. po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1408/14 - oddala skargę - J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postępowanie Prezydenta Miasta [...], znak [...], informujące o nieumieszczeniu go na projekcie listy osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego. Pismem zaś z dnia 1 października skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 3 lutego 2016 r., skarżący został wezwany do sprecyzowania czy jego skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta [...] po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1408/14, stwierdzającym nieważność aktu Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego. W nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 16 lutego 2016 r., skarżący sprecyzował, że przedmiotem jego skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1408/14. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w grudniu 2012 r., po opuszczeniu Zakładu Karnego złożył wniosek o przyznanie mieszkania komunalnego w Urzędzie Miasta w [...] Wcześniej mieszkał w lokalu żoną i córką, jednak po opuszczeniu Zakładu Karnego rodzina nie wpuściła go do mieszkania z powodu zasądzonego przez Sąd Okręgowy w [...] wyroku, dotyczącego jego eksmisji z tego mieszkania. Skarżący został obciążony spłatą mieszkania w kwocie 50 000 zł. Skarżący wskazał, że pomieszkiwał u brata, szukał pracy, znalazł pracę "na czarno". Tymczasowo zamieszkał u żony i córki, i partycypował w kosztach zamieszkania. Ale z racji tego, że była żona wyjeżdżała do uzdrowiska, a córka na studia do [...] musiał znaleźć mieszkanie zastępcze. Dlatego wyprowadził się do kawalerki, którą wynajmuje do dnia dzisiejszego. Skarżący podkreślił, że Urząd Miasta w [...] zna jego sytuację i został powiadomiony, że chciałby wynająć mieszkanie komunalne, bo nie stać go na comiesięczne opłacanie czynszu i ponoszenie innych wydatków związanych z życiem codziennym i równoczesne spłacanie mieszkania. Potwierdził, że ustanowiona dla niego kurator również występowała z prośbą o przyznanie mu prawa do wynajmu mieszkania komunalnego. J. B. wskazał też, że jego wniosek za każdym razem był rozpoznawany odmownie, a to z powodu braku stałego źródła dochodu, braku zamieszkiwania w [...], a następnie z uwagi na rzekome zbycie mieszkania przy ul. [...] w [...], co było nieprawdą, ponieważ tego mieszkania nie zbył, tylko musiał się wyprowadzić na mocy prawomocnego wyroku z Sądu. W końcu skierował sprawę do Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie Sędziowie w wyroku z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1408/14 wykazali, że urzędnicy nie mogą kierować się przesłanką zbycia mieszkania. Jednak Urząd Miasta nie przystąpił do ponownego rozpatrzenia wniosku z roku 2014. Skarżący podkreślił, że w sprawie wniosku dwukrotnie wysyłał pisma do Prezydenta Miasta, uzyskując za każdym razem jedynie lakoniczne wypowiedzi. Skarżący podał, że jest niezrozumiałe dlaczego skoro musiał okazać się wszystkimi dokumentami, które miał nadzieję będą uwzględnione przy punktacji oraz przy pierwszeństwie do wynajmu takiego mieszkania, nie zostały za to przyznane punkty, ani dokumenty te nie zostały wzięte pod uwagę. Skarżący podkreślił, że Urząd Miasta w żadnym z pism nie poinformował go jaka jest skala punktacji w danym roku i ile posiada punktów, wyjaśniono jedynie, że ma za mało punktów oraz że punktacja będzie wzrastała z roku na rok. On jednak już więcej tych punktów nie uzyska, a wszystkie opcje z wniosku, które są punktowane, są dla niego nieosiągalne. Skarżący stwierdził też, że skoro jedyną przyczyną odrzucania wniosku w ubiegłych latach było zbycie lokalu i skoro Sąd również uznał, że urzędnicy nie mogą zastosować tego jako przyczyny, to powinien mieć przyznane prawo do wynajmu mieszkania komunalnego. Skarżący dodał, że po orzeczeniu wyroku Sądu otrzymał informację z Urzędu Miasta w [...], iż jego "wniosek nie został zakwalifikowany do "Projektu i listy osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego na 2014 i 2015 rok" z uwagi na zbyt niską ocenę punktową wniosku (112 punktów na rok 2014 i 119 punktów na rok 2015)". Wskazał również, że wniosek uaktualniony przez niego w 2015 r. ponownie został negatywnie rozpatrzony - nie został umieszczony na liście osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego na 2016 r. Wcześniej jedyną wskazywaną przyczyną odmowy wynajmu mieszkania przez Urząd Miasta, było "zbycie" (przed orzeczeniem wyroku przez Sąd Administracyjny) teraz zaś jest nowa przyczyna "zbyt niska ocena punktowa wniosku" (po orzeczeniu wyroku przez Sąd Administracyjny, załączona kserokopia pisma), wcześniej w decyzjach z urzędu nie było ani razu wspomniane o zbyt niskiej punktacji Skarżący podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1408/14 stwierdził nieważność aktu Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2014r. nr [...], w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego na 2014 r i przywołał fragmenty uzasadnienia tego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ podniósł, że z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150) wynika, iż kwestie trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawieranych na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddawania tych spraw kontroli społecznej zostały przez ustawodawcę przekazane do kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Wskazany przepis wyznacza granice upoważnienia dla miasta, w których mają zmieścić się stanowione przez jej radę zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu. Zasady te powinny określać w szczególności: wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu; warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy; kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego; warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany między najemcami lokali należących do tego zasobu, a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach; tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej; zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy; kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 mkw. Wskazał też, że są to elementy obligatoryjne, które muszą znaleźć się w uchwale rady gminy, określającej zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, ale nie jedyne. Organ wskazał, że regulacje dotyczące zasad wynajmu tych lokali zostały ujęte w uchwale nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 170, poz. 4638 ze zm.), która ustala zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...] i szczegółowo reguluje kryteria, którymi kieruje się organ w stosunku do ubiegających się o wynajem lokalu, jak również zasady tworzenia listy osób uprawnionych do wynajmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta przygotowywanej raz w roku, spośród osób, które złożyły stosowne wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu z uwzględnieniem ich aktualnej sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i materialnej. Zasady wynajmowania lokali są tak skonstruowane, by ci spośród mieszkańców Miasta [...], którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe, od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego Miasta, mieli równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu, z uwzględnieniem przewidzianego przez ustawodawcę pierwszeństwa zawarcia umowy najmu przysługującego osobom spełniającym wskazane w tym względzie w uchwale kryteria. Nie wprowadzono w tej mierze we wskazanym akcie prawa miejscowego uregulowań nieprzewidzianych w ww. ustawie, a prowadzących do wyłączeń w odniesieniu do niektórych kategorii osób, stąd niezrozumiałe są zarzuty skarżącego, jakoby organ utrudniał czy też celowo odmawiał przyznania mu prawa do lokalu komunalnego. Prezydent Miasta [...] wskazał, że wniosek skarżącego złożony po raz pierwszy 27 grudnia 2012 r. i corocznie uaktualniany od 2013r. był każdorazowo rozpatrywany, zgodnie z Załącznikiem nr 1 do Uchwały, a ocena punktowa wniosku wynikająca z dokumentacji przedstawianej przez skarżącego zawsze była naliczana prawidłowo. Wszystkie dokumenty składane przez J. B. były brane pod uwagę, w tym umowa najmu mieszkania przy ul. [...] w [...], która pozwoliła mu uzyskać wyższą ocenę wniosku w stosunku do wcześniej otrzymywanej. Organ zaznaczył, że przedstawiona do dokumentacji w sprawie, umowa najmu lokalu ujawniła informację, iż skarżący podawał wcześniej nieprawdziwe dane. Umowa najmu lokalu przy ul. [...], przedstawiona przy wnioskach o wynajem mieszkania z dnia [...] listopada 2014 r. i z dnia [...] grudnia 2014 r., została zawarta na czas nieokreślony od dnia [...] września 2013 r., a zatem dowody przedstawione w sprawie przez skarżącego w okresie od [...] września 2013 r. do [...] listopada 2014 r. budzą wątpliwości, o czym świadczą wnioski składane przez skarżącego na adres w [...] przy ul. [...], przy faktycznym zamieszkiwaniu w [...] przy ul. [...]. Prezydent stwierdził, że skarżący nie bierze pod uwagę tego, że projekt i lista osób uprawnionych do wynajmu lokalu są corocznie szczegółowo opracowywane w oparciu o dowody zgromadzone w sprawach wnioskodawców i kwalifikację punktową wniosków wszystkich osób ubiegających się o wynajem lokalu z zasobów komunalnych Miasta [...]. Przedstawione przez skarżącego dowody były wystarczające, aby jednoznacznie stwierdzić, że ocena i kwalifikacja punktowa wniosku była niewystarczająca, aby wniosek ten został zakwalifikowany do projektu i listy na 2014r. Organ wskazał też, że na "projektach list osób uprawnionych do wynajmu mieszkań komunalnych" zakwalifikowani zostali wnioskodawcy z następujących przedziałów punktowych: w roku 2014 - przedział od 133 do 174 punktów, przy czym wniosek skarżącego otrzymał 112 punktów, w roku 2015 - przedział od 136 do 180 punktów, przy czym wniosek skarżącego otrzymał 119 punktów. Organ stwierdził, że skarżący nie może oczekiwać, że mimo niespełnienia przesłanek do wynajmu mieszkania komunalnego, uprawnienie to zostanie mu przyznane poza kolejnością, wynikającą z przyznanej punktacji, a tym samym stopnia zapotrzebowania na lokal. Miasto, wykonując swoje ustawowe kompetencje gospodarowania nieruchomościami zgodnie z własnymi ustawowymi kompetencjami jako podmiot niezależny, określa przesłanki kwalifikujące osoby do skorzystania z jej mieszkaniowego zasobu, a skarżący nie spełnił tych przesłanek. Nie jest również tak, jak stwierdza skarżący, że jedyną przyczyną odmowy przyznania prawa do wynajmu mieszkania komunalnego z zasobu mieszkaniowego Miasta [...] było zbycie mieszkania przy [...] w [...], z którego skarżący musiał się wyprowadzić na mocy orzeczenia sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż ww. określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 przytoczonego powyżej przepisu, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w jego pkt 1-4a. Celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu przewlekłości lub bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na bezczynność lub przewlekłość jest zatem art. 149 § 1 Ppsa, zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem Sąd nie stwierdził aby Prezydent miasta [...] pozostawał w bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1408/14 z dnia 9 lipca 2015 r. Przypomnieć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanym wyżej wyrokiem, rozpoznając skargę J. B. na akt Prezydenta Miasta [...], w przedmiocie nieumieszczenia go na liście osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego na 2014 r., stwierdził nieważność zaskarżonego aktu. Sąd badając odmowę umieszczenia skarżącego na liście osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego z zasobu mieszkaniowego Miasta [...] na 2014 r., z powodu zbycia przez niego udziału we współwłasności lokalu przy ulicy [...], wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy stanowcze przyjęcie przez organ, iż skarżący zbył udziału we współwłasności lokalu mieszkalnego budzi wątpliwość. Tym samym powołanie się wyłącznie na wskazany pkt [...] załącznika nr 1 uchwały nr [...], jest istotnym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Podkreślić należy, że w powołanym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdził w żaden sposób, że przeszkoda w postaci zbycia lokalu przez skarżącego, jest jedyną okolicznością, która uniemożliwiała wpisanie skarżącego na listę osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego na 2014 r. Stwierdził tylko, że stanowcze przyjęcie przez organ, iż skarżący zbył udziału we współwłasności lokalu mieszkalnego budzi wątpliwość. Tym samym powołanie się wyłącznie na wskazany pkt [...] załącznika nr 1 uchwały nr [...], jest istotnym naruszeniem prawa. Sąd zajmował się bowiem jedynie wskazanym przez organ kryterium uniemożliwiającym umieszczenie skarżącego na tej liście, tj. zbycie lokalu, a to oznacza, że w momencie gdy organ zastosował się do rozstrzygnięcia Sądu i nie powoływał się już na taką przeszkodę, że miał on obowiązek, jedynie na podstawie tego wyroku, umieszczenia J. B. na liście osób uprawnionych do wynajmu lokalu komunalnego, z pominięciem innych kryteriów, którymi kieruje się organ w stosunku do ubiegających się o wynajem lokalu, jak również zasad tworzenia listy osób uprawnionych do wynajmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta. Wskazać należy, że regulacje dotyczące zasad wynajmu lokali komunalnych zostały ujęte w uchwale nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 170, poz. 4638 ze zm.), która ustala zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...] i szczegółowo reguluje kryteria, którymi kieruje się organ w stosunku do ubiegających się o wynajem lokalu, jak również zasady tworzenia listy osób uprawnionych do wynajmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta przygotowywanej raz w roku, spośród osób, które złożyły stosowne wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu z uwzględnieniem ich aktualnej sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i materialnej. Wskazać należy, że projekt i lista osób uprawnionych do wynajmu lokalu są corocznie szczegółowo opracowywane w oparciu o dowody zgromadzone w sprawach wnioskodawców i kwalifikację punktową wniosków wszystkich osób ubiegających się o wynajem lokalu z zasobów komunalnych Miasta [...]. Jak wynika również z akt ocena i kwalifikacja punktowa wniosku skarżącego była niewystarczająca, aby wniosek ten został zakwalifikowany do projektu i listy na 2014 r. Na "projektach list osób uprawnionych do wynajmu mieszkań komunalnych" zakwalifikowani zostali wnioskodawcy z następujących przedziałów punktowych: w roku 2014 - przedział od 133 do 174 punktów, przy czym wniosek skarżącego otrzymał 112 punktów, w roku 2015 - przedział od 136 do 180 punktów, przy czym wniosek skarżącego otrzymał 119 punktów. Zgodzić się należy z organem, że skarżący nie może oczekiwać, że sam fakt wyeliminowania po jego stronie przeszkody w umieszczeniu go na liście osób uprawnionych do wynajmu lokalu komunalnego, w postaci zbycia lokalu spowoduje, że organ nie będzie badał innych kryteriów z tym związanych takich jak ilość punktów. Zgodzić się bowiem należy z organem, że miasto, wykonując swoje ustawowe kompetencje gospodarowania nieruchomościami zgodnie z własnymi ustawowymi kompetencjami jako podmiot niezależny, określa przesłanki kwalifikujące osoby do skorzystania z jej mieszkaniowego zasobu, a skarżący nie spełnił tych przesłanek. Nie jest również tak, jak stwierdza skarżący, że jedyną przyczyną odmowy przyznania prawa do wynajmu mieszkania komunalnego z zasobu mieszkaniowego Miasta [...] było zbycie mieszkania przy [...] w [...], z którego skarżący musiał się wyprowadzić na mocy orzeczenia sądu. Wskazać należy, że obecne brzmienie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego podstawę orzekania przez Sąd przy uwzględnianiu skargi na bezczynność lub przewlekłość działania organu, nakłada na sąd obowiązek wypowiedzenia się, czy przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa. Tym samym Sąd zobligowany jest do dokonania tej oceny ex lege. Na mocy ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. Nr 34, poz. 173 ze zm.) sądy administracyjne z mocą od 17 maja 2011 r. zostały wyposażone w kompetencję do stwierdzania, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wypowiedział się w kwestii takiej wykładni art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która nie prowadzi do pozbawiania strony możliwości dochodzenia odszkodowania za szkodę, której źródłem jest nie wydanie orzeczenia lub decyzji a tym samym wykładni, która nie wypacza sensu zmian wprowadzonych do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższą wypowiedź ujął w tezie wyroku z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. II OSK 1360/12 stwierdzającej wprost, iż "wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Przytoczona wyżej teza wyroku NSA znajduje zastosowanie również przy rozpatrywaniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania rozumianego jako jeden ciąg niezależnie od jego faz czy etapów. W postępowaniu przed sądem administracyjnym taka skarga podlega bowiem rozpoznaniu przy stosowaniu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając to na uwadze Sąd zobowiązany jest do wypowiedzenia się w sprawie merytorycznie w części objętej wyrokowaniem. Bezprzedmiotowe w sprawie stało się bowiem jedynie zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony o załatwienie jej sprawy skoro ta została wszak załatwiona wydaniem kolejnych aktów prawnych. Należy także dodać, że Sąd rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłość organu, nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego przez organ aktu. Jednakże, jak wskazano powyżej, wydanie decyzji czy innych rozstrzygnięć, nawet przed wniesieniem skargi nie zwalnia Sądu w zakresie orzekania, czy bezczynność postępowania miały miejsce, czy też miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz czy uzasadnione jest wymierzenie grzywny. Powtórzenia wymaga, że przepis art. 149 § 1 (zdanie drugie) Ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie miała charakteru rażącego. Użycie w art. 149 § 1 Ppsa sformułowania "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie – tak też NSA w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 17/13. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty – tak NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. akt I OSK 675/12. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność czy przewlekłość jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennego stanowiska pozbawiałoby racjonalności przepisu art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazującego wartościowanie naruszenia prawa stanem bezczynności czy przewlekłości postępowania. Na tej podstawie skład orzekający uznał, że skoro powołany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł 9 lipca 2015 r. a organ aktem z dnia [...] września 2015r. zawiadomił skarżącego, że jego wniosek nie został zakwalifikowany do "Projektu i listy osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego na 2014 r. i na 2015 r." z uwagi na zbyt niską ocenę punktową wniosku ( 112 punktów na 2014 r. i 119 punktów na 2015 r.)., to brak jest podstaw do uznania bezczynności w załatwieniu wniosku strony, zwłaszcza biorąc pod uwagę treść § 11 uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 170, poz. 4638 ze zm.), w sprawie zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...], z którego wynika, że projekt listy osób uprawnionych do wynajmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta przygotowywany jest przez Prezydenta Miasta raz w roku – miesiącu styczniu spośród osób, które złożyły stosowne wnioski o zawarcie umowy najmu lokalu z uwzględnieniem ich aktualnej sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej i materialnej (pkt 1). Projekt zaś listy osób uprawnionych do wynajmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta opracowywany jest z uwzględnieniem systemu kwalifikacji punktowej warunków socjalno-mieszkaniowych (pkt 2 § 11 pow. uchwały). Oznacza to zatem, że wniosek skarżącego może być rozpoznawany jedynie w terminie wynikającym ze wskazanej uchwały. Tym samym uwzględniając powyższej przytoczone okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza terminy oraz niezbędność podejmowanych przez organ czynności, stwierdzić należało, że bezpodstawny jest zarzut bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2015 r. o sygn.. akt II SA/Wa 1408/14, przez Prezydenta Miasta [...]. Uwzględniając powyższe okoliczności sprawy, bezpodstawny jest zarzut bezczynności przez ten organ. Na zakończenie podkreślenia wymaga, że sam fakt niezadowolenia skarżącego z powodu nieumieszczenia go na liście osób uprawnionych do wynajmu mieszkania komunalnego nie oznacza, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu. Uwzględniając powyższe okoliczności, sąd – na podstawie przepisu art. 151 Ppsa – orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło