II SAB/Wa 856/21

WyrokWSA w Warszawie2022-04-22

Skład orzekający: Joanna Kube, Andrzej Góraj, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Skarżącego, pomimo kierowania do niego wezwań do uzupełnienia braków formalnych wniosku?
Ratio decidendi
Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ prawidłowo wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, co było uzasadnione potencjalną możliwością wydania decyzji odmownej lub o umorzeniu postępowania. Skarżący nie uzupełnił braków, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, a nie bezczynnością organu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dodatkowych wynagrodzeń dla pracowników laboratoriów w związku z COVID-19. Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku, wskazując na potrzebę przetworzenia informacji i wykazania szczególnego interesu publicznego. Skarżący nie zgodził się z tym stanowiskiem, modyfikując wniosek. Następnie NFZ wezwał do uzupełnienia braków formalnych wniosku zgodnie z k.p.a., co Skarżący uznał za niezasadne. Wobec braku uzupełnienia, NFZ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył skargę na bezczynność NFZ.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi P. Z. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. P. Z. (zwany dalej "Skarżącym") wystąpił 26 lipca 2021r. za pośrednictwem poczty elektronicznej do Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "NFZ") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie zwrotnej wiadomości e-mail, w zakresie: - ilu pracownikom laboratoriów przyznano i wypłacono dodatkowe wynagrodzenia w związku ze zwalczaniem epidemii COVID-19, określone w poleceniu Ministra Zdrowia z 4 września 2020r. (wraz z późniejszymi nowelizacjami) - zwane dalej "dodatkami covidowymi"; - ilu pracowników laboratoriów, którzy otrzymali "dodatki covidowe" było zatrudnionych w laboratoriach podmiotów leczniczych, będących szpitalami I, II i III poziomu, umieszczonych na liście zamieszczonej na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/lista-laboratoriowcovid, z którymi NFZ zawarł umowę o wykonywanie testów diagnostycznych RT-PCR w kierunku SARS-CoV-2; - ilu pracowników laboratoriów, którzy otrzymali "dodatki covidowe" było zatrudnionych w innych laboratoriach niż określone w pytaniu nr 2. 2. NFZ w odpowiedzi z [...] lipca 2021r. poinformował Skarżącego, że udostępnienie ww. danych, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020r., poz. 2176, zwana dalej "u.d.i.p.") wymaga podjęcia dodatkowych czynności połączonych z zaangażowaniem w ich przetworzenie określonych środków osobowych, polegających na opracowaniu na podstawie dokumentacji źródłowej informacji przetworzonej. Wobec tego, powołując się na art. 3 ust. 1 u.d.i.p., wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku, w terminie 14 dni, przez wykazanie szczególnego interesu publicznego, uzasadniającego udostępnienie wnioskowanych informacji. Wyjaśnił też, że w zakresie prawa dostępu do informacji, szczególny interes publiczny istnieje w szczególności wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. 3. Skarżący w mailu z [...] sierpnia 2021r. nie zgodził się z ww. stanowiskiem, jakoby żądane informacje wymagały przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i że konieczne jest wykazywanie szczególnego interesu publicznego. Wezwania nie uzasadnia ani przywołany przez NFZ art. 2 ust. 1 u.d.i.p., ani rzekoma konieczność podjęcia dodatkowych czynności w celu przetworzenia informacji. Zdaniem Skarżącego wnioskowana informacja nie stanowi informacji przetworzonej. Skarżący jednocześnie, wskazując, że nie chce przedłużać postępowania, zwrócił się o przesłanie informacji o liczbie pracowników i informacji o placówkach, w których są zatrudnieni, bez podziału na laboratoria włączone do wykazu laboratoriów COVID oraz pozostałe laboratoria, gdyż takiego podziału dokona we własnym zakresie. Skarżący nadmienił, że podejmie działania prawne, w tym wniesienie skargi na bezczynność, jeśli wnioskowana informacja nie zostanie przesłana w całości lub w części. 4. Skarżący, wobec braku odpowiedzi NFZ na ww. mail, poinformował w mailu z [...] sierpnia 2021r., że w przypadku nieudzielenia informacji do [...] sierpnia 2021r. złoży skargę na bezczynność. 5. NFZ [...] sierpnia 2022r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, poinformował Skarżącego, że ww. wniosek z [...] lipca 2021r. nie odpowiada wymogom określonym w art. 63 k.p.a. oraz wezwał Skarżącego, na podstawie art. 64 k.p.a., do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przez uzupełnienie wniosku zgodnie z wymogami określonymi w: - art. 63 § 2 k.p.a. i podania adresu, na który będzie kierowana korespondencja w związku z wydaniem decyzji dotyczącej informacji publicznej; - art. 63 § 3a pkt 1 k.p.a. i opatrzenie wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelnieniem w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej wniosku (podania) wniesionego elektronicznie. 6. Skarżący w mailu z [...] sierpnia 2021r. poinformował, że jego wniosek nie zawiera braków formalnych, a przywołane przez NFZ przepisy k.p.a. nie mają zastosowania. Wskazał, że wnosił o przesłanie informacji na adres e-mail. 7. NFZ, w odpowiedzi z [...] września 2021r. poinformował Skarżącego o pozostawieniu ww. wniosku bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a. 8. Skarżący [...] listopada 2021r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na bezczynność NFZ w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie NFZ do załatwienia wniosku z [...] lipca 2021r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie: a) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - przez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; b) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku przez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku, ale podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udostępnił informacji, podając coraz to nowe rzekome braki formalne. 9. NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2018r. sygn. akt I OSK 1701/16. NFZ wyjaśnił, że na tzw. pierwszym etapie postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a., wniosek nie stanowi bowiem podania w rozumieniu art. 63 k.p.a. Natomiast, gdy zajdą podstawy do wydania decyzji, zgodnie z art. 16 u.d.i.p., wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. Ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej, bądź do umorzenia postępowania o udostępnienie informacji uzasadnia wezwanie wnioskodawcy w trybie art. 64 k.p.a. do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli wniosek jest obarczony brakami, o jakich stanowi k.p.a. Z mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - do decyzji, a w konsekwencji i do postępowania poprzedzającego jej wydanie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga jest oczywiście nieuzasadniona. 2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a."). Przedmiotem skargi była bowiem bezczynność NFZ w związku z wnioskiem Skarżącego z [...] lipca 2021r., przesłanym mailem, o udzielenie, na podstawie u.d.i.p., informacji publicznej przez przesłanie zwrotnej wiadomości e-mail, w zakresie: - ilu pracownikom laboratoriów przyznano i wypłacono dodatkowe wynagrodzenia w związku ze zwalczaniem epidemii COVID-19, określone w poleceniu Ministra Zdrowia z 4 września 2020r. (wraz z późniejszymi nowelizacjami) - zwane dalej "dodatkami covidowymi"; - ilu pracowników laboratoriów, którzy otrzymali "dodatki covidowe" było zatrudnionych w laboratoriach podmiotów leczniczych, będących szpitalami I, II i III poziomu, umieszczonych na liście zamieszczonej na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/lista-laboratoriowcovid, z którymi NFZ zawarł umowę o wykonywanie testów diagnostycznych RT-PCR w kierunku SARS-CoV-2; - ilu pracowników laboratoriów, którzy otrzymali "dodatki covidowe" było zatrudnionych w innych laboratoriach niż określone w pytaniu nr 2. Skarżący wniosek ten zmodyfikował w mailu z [...] sierpnia 2021r., wskazując, że nie chcąc przedłużać postępowania, zwraca się o przesłanie informacji o liczbie pracowników i o placówkach, w których są zatrudnieni, bez podziału na laboratoria włączone do wykazu laboratoriów COVID oraz pozostałe laboratoria, gdyż takiego podziału dokona we własnym zakresie. Istota sporu w sprawie sprowadza się do tego czy po stronie organu – Prezesa NFZ – wystąpiła bezczynność, czy też nie, w związku z tym, że Prezes NFZ nie udzielił Skarżącemu odpowiedzi na ww. wniosek, w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., aczkolwiek prowadził ze Skarżącym korespondencję, kierując do Skarżącego wezwania, wynikające zarówno z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jak i art. 64 k.p.a w związku z art. 63 k.p.a., a następnie poinformował Skarżącego, że pozostawił bez rozpatrzenia ww. wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej. 3. Sąd w sporze przyznał rację Prezesowi NFZ, uznając, że organ ten nie pozostawał w bezczynności. Wynika to zarówno z akt administracyjnych, w których w sposób należyty udokumentowano podejmowane przez organ czynności, w terminach prawem przewidzianych, jak również z prawidłowo zastosowanych przez ten organ obowiązujących przepisów prawa. Sąd administracyjny stwierdza, że sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz.137 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Sąd, w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, stosownie do art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z 24 lipca 2015r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz.U. z 2015r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się między innymi: podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Stwierdzić też należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. 4. Sąd, mając powyższe okoliczności na uwadze, podkreśla, że w toku oceny zasadności skargi na bezczynność w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, zobowiązany jest przede wszystkim ustalić, czy podmiot, do którego Skarżący wystąpił z wnioskiem był zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej, jak również, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w ramach u.d.i.p. Dopiero przesądzenie ww. kwestii umożliwia dalsze procedowanie w sprawie. Sąd w związku z tym wskazuje, że z art. 96 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022r., poz. 655, ze zm.) wynika, że Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. Tym samym Prezes NFZ był zobowiązany do udzielenia żądanej przez Skarżącego informacji publicznej, z uwagi na treść powołanego wyżej art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Sąd zauważa również, że żądane przez Skarżącego informacje były w posiadaniu Prezesa NFZ i miały charakter informacji publicznych, więc zaszła przesłanka z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Skoro w sprawie miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej – u.d.i.p., należało uznać skargę za dopuszczalną, co umożliwiało Sądowi przejście do drugiego etapu kontroli – do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność. W tym zakresie Sąd administracyjny ocenia, czy organ podjął działania prawem przewidziane, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie i w terminie, oraz czy wzięto pod uwagę obowiązujące przepisy prawa, w tym u.d.i.p. i k.p.a. Zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy u.d.i.p. I tak przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną – "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – czyli, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. 5. Sąd, mając powyższe na względzie, jak również biorąc pod uwagę argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę oraz uwzględniając ugruntowane orzecznictwo Sądów administracyjnych, stwierdził, że Prezes NFZ nie pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia przez Skarżącego skargi do WSA w Warszawie. Wynika to z akt administracyjnych sprawy oraz udokumentowanych w nich czynności podejmowanych w sprawie (wniosek Skarżącego z 26 lipca 2021r., odpowiedź organu z 30 lipca 2021r. wraz z wezwaniem w trybie art. 3 ust. 1 u.d.i.p., pismo Skarżącego z 11 sierpnia 2021r., pismo organu z 25 sierpnia 2022r. wraz z wezwaniem w trynie art. 64 i art. 63 § 2 i 3a pkt 1 k.p.a., pismo Skarżącego z 25 sierpnia 2021r., odpowiedź organu z 15 września 2021r.). Sąd stwierdza też, że w sprawie bezsporne jest, że Skarżący skutecznie złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej. W u.d.i.p., czego organ nie kwestionował, brak jest wskazania wymogów formalnych wniosku. W związku z tym w judykaturze wielokrotnie wskazywano, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem (por. wyrok NSA z 16 marca 2009r. sygn. akt I OSK 1277/08). Bezsporne jest i to, że złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, które jest prowadzone na podstawie przepisów k.p.a. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosowanie przepisów k.p.a., jest ograniczone do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 14 ust. 2 u.d.p. Sąd podziela jednakowoż stanowisko prezentowane w judykaturze, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przypadku wniosku o udzielenie informacji publicznej muszą być powiązane z kompetencją organu do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia - zaskarżalnego do Sądu administracyjnego, interpretacji czy innych aktów bądź podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 27 marca 2018r. sygn. akt I OSK 1701/16). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił w ww. orzeczeniu również, że na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania, o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy k.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 grudnia 2009r. sygn. akt I OSK 1002/09, podkreślił, że "wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a., co oznacza, że k.p.a. ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Sądów administracyjnych (por. np. postanowienie NSA z 29 lutego 2012r. sygn. akt I OW 196/11; wyroki NSA z 4 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 873/15; 26 maja 2017r. sygn. akt I OSK 2534/16; 27 września 2017r. sygn. akt I OSK 7/17; 12 października 2017r. sygn. akt I OSK 430/17; 18 stycznia 2018r. sygn. akt I OSK 758/16). Sąd - mając na względzie ww. poglądy, dotychczas wyrażane w judykaturze, które w pełni podziela, jak również uwzględniając daty podejmowanych przez organ czynności oraz wskazanie Skarżącemu, że organ zamierza przejść, z uwagi na treści art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p. do drugiej fazy postępowania, związanego z ww. wnioskiem Skarżącego z 26 lipca 2021r. o udzielenie informacji publicznej, w którym istniała potencjalna możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego - uznał, że prawidłowe i zgodne z art. 64 § 2 k.p.a. było wezwanie Skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku przez podanie adresu, na który będzie kierowana korespondencja w związku z wydaniem decyzji dotyczącej informacji publicznej (na mocy art. 63 § 2 k.p.a.) oraz opatrzenie wniesionego elektronicznie wniosku o udzielenie informacji publicznej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, lub uwierzytelnieniem w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej wniosku (zgodnie z art. 63 § 3a pkt 1 k.p.a.). Tym samym, wbrew stanowisku Skarżącego, nie można mówić o bezczynności Prezesa NFZ w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej, skoro to Skarżący, prawidłowo pouczony o konsekwencjach nie uzupełnienia braków formalnych ww. wniosku z [...] lipca 2021r., nie uczynił zadość wezwaniu. 6. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło