II SAB/Wa 875/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia odrzucić skargę. W dniu 24 czerwca 2015 r., K. J. powołując się na przepis art. 37 k.p.a. skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji zażalenie na bezczynność tego organu. Ponadto zwrócił się o nałożenie na Komendanta Głównego Policji obowiązku właściwego rozpoznania jego podań wniesionych do tego organu i ich merytorycznego załatwienia zgodnie z literą prawa. Komendant Główny Policji, przy piśmie z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...], przekazał przedmiotowe zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wskazując na jego bezradność. Poinformował również organ, że z akt sprawy wynika, iż zażalenie dotyczy skarg K. J. z dnia 7 maja 2015 r. wniesionych do Komendanta w przedmiocie nierozpoznania przez ten organ jego wniosku z dnia 31 marca 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Komendanta Głównego Policji wydanym w dniu [...] marca 2015 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie przepisu art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Komendantowi Głównemu Policji według właściwości zażalenie K. J. z dnia 22 czerwca 2015 r. Organ wskazał, że nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia, bowiem w sprawach przydziału i opróżniania mieszkań oraz w sprawach o jakich mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r., o Policji (Dz. U. z 2015 r., nr 355 ze zm.) właściwy jest Komendant Główny Policji. W następstwie powyższego K. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych podnosząc, że jego sprawa zainicjowana pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. (tytułowanym zażalenie na bezczynność Komendanta Głównego Policji) nie została załatwiona. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra, iż Komendant Główny Policji jest organem centralnym w administracji, w sprawach związanych z lokalami mieszkalnymi funkcjonariuszy Policji i, że organ ten posiada właściwość miejscową i rzeczowną rozpoznania jego sprawy i jej zastawienia w całości zgodnie z przepisami prawa materialnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie orzeczeniem sądowym bezskuteczności czynności przekazania jego wniosku z dnia 22 czerwca 2015 r., do Komendy Głównej Policji i zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych do jego właściwego rozpoznania i załatwienia zgodnie z obowiązującymi unormowaniami. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej odrzucenie. Organ podniósł, że w przepisach ustawy o Policji brak jest uregulowań, które przewidywałby dla Ministra Spraw Wewnętrznych kompetencje organu nadzoru w przypadkach trybów nadzwyczajnych. Brak jest więc podstaw do wyłączenia uprawnienia Komendanta Głównego Policji do działania w tych sprawach jako organu administracji rządowej mającego uprawnienia ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. Wobec powyższego w myśl art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Głównego Policji stronie nie służy zażalenie do organu wyższego stopnia lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do Komendanta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga K. J. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przedmiotem skargi K. J. jest bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji polegająca nie nierozpoznaniu przez ten organ zażalenia skarżącego wniesionego w trybie przepisu art. 37 k.p.a na bezczynność Komendanta Głównego Policji. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku wniesienia zażalenia organ wyższego stopnia uznając je za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. ma zatem na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Nadto wyczerpanie przez osobę zainteresowaną trybu zażaleniowego stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji (art. 52 p.p.s.a.). Przepisy art. 37 k.p.a. nie określają formy załatwienia przedmiotowego zażalenia przez organ administracji publicznej wyższego stopnia. Zgodnie natomiast z utrwalonym poglądem prezentowanym zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie, stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a. a contrario). Postanowienie to ma charakter wpadkowy (incydentalny), a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie jest to zatem postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (por. postanowienia NSA: z 12 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SAB 177/00, z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt IV SA 572/99, z 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 872/12, z 26 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1680/12 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, brak jest podstaw do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu do którego wniesiono takie zażalenie, a którym w przedmiotowej sprawie jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dlatego Sąd uznał skargę K. J. za niedopuszczalną. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.