II SAB/Wa 89/25
WyrokWSA w Warszawie2025-05-15
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Iwona Maciejuk, Mateusz Rogala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli wnioskodawca nie jest w stanie wykazać skutecznego doręczenia wniosku drogą elektroniczną, a sam wniosek nie zawiera danych identyfikujących wnioskodawcę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej skutecznie dotarł do organu. Dodatkowo, wniosek nie zawierał danych identyfikujących wnioskodawcę, co stanowiło przeszkodę w jego rozpatrzeniu. Brak skutecznego doręczenia wniosku uniemożliwia stwierdzenie bezczynności organu.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący twierdził, że wysłał wniosek drogą elektroniczną, ale organ nie udzielił odpowiedzi. Organ zaprzeczył otrzymaniu wniosku, wskazując na brak jego odnalezienia w systemach. Skarżący przedstawił wydruki e-maili jako dowód nadania, jednak organ podniósł, że nie stanowią one dowodu doręczenia, a sam wniosek był anonimowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. O. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
A. O. pismem z dnia 16 stycznia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o zobowiązanie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów do rozpoznania wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) przez nieudzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym zgodnie z żądanym zakresem.
Skarżący w uzasadnieniu wskazał, że pisząc z adresu [...], wniósł w dniu 14 listopada 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres [email protected] wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: ,,działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej zwracam się z uprzejmą prośbą o przesłanie mi wszystkich tekstów przyjętych przez Radę Ministrów, a przygotowanych przez Prezesa UOKiK i Prezesa Urzędu Antymonopolowego w oparciu o przepisy ustaw z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów a także ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów rządowych programów i polityk rozwoju konkurencji oraz rządowej polityki konsumenckiej wraz z informacją kiedy zostały przyjęte przez RM. Informacje te nie są niestety dostępne w trybie bez wnioskowym".
Podał, że z uwagi na upływ ustawowego terminu realizacji wniosku ponowił go 12 grudnia 2024 r. Wskazał, że do dnia wniesienia niniejszej skargi do Sądu, organ nie przedłużył terminu udostępnienia informacji i nie udostępnił żądanej informacji.
W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być złożony również w formie zwykłego listu elektronicznego (e-mail). Zadaniem u.d.i.p. jest organizacja systemu społecznej kontroli działalności organów administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do informacji posiadanych przez administrację publiczną, a działania administracji były jawne i transparentne. Zatem, prawo do uzyskania informacji publicznej stanowi emanację konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, jak również zasady jawności działań administracji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, podobnie jak poinformowanie wnioskodawcy, że podmiot, do którego skierował on żądanie, nie ma informacji wskazanej we wniosku, informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Wskazał, że Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, jako organ władzy publicznej, była podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Żądane informacje dotyczą wykonywania zadań publicznych Rady Ministrów poprzez uchwalanie przez ten organ rządowych programów i polityk rozwoju konkurencji oraz rządowej polityki konsumenckiej, a zatem nie ma wątpliwości że stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku, tj. 28 listopada 2024 r. Pomimo upływu tego terminu podmiot organ, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.
Pełnomocnik Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na skargę wskazał, że po sprawdzeniu przez właściwą komórkę merytoryczną okazało się, że na skrzynce mailowej [email protected] nie znaleziono maila z adresu [...] oraz pod nazwiskiem O.. Taki wniosek nie widnieje również w wewnętrznych rejestrach. Podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie tego, że wniosek o dostęp do informacji publicznej wpłynął do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, spoczywa na osobie, która wywodzi skutki z takiej okoliczności – czyli, w opisywanej sytuacji, na skarżącym. Wskazał, że dopiero po ewentualnym złożeniu wniosku o wskazywanej przez skarżącego treści zostanie on poddany ocenie co do możliwości udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p.
Skarżący pismem z dnia 12 marca 2025 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 5 marca 2025 r. o wykazanie wniesienia do organu wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. (ponowionego zgodnie z oświadczeniem skarżącego w dniu 12 grudnia 2024 r.) wskazując, że załącza dowód nadania i treść wniosku, nadesłał wydruk e-maila – wniosku z dnia [...] listopada 2024 r. (karta 70 akt sądowych) i wydruk e-maila z dnia 12 grudnia 2024 r., skargę i odpis skargi.
Pełnomocnik organu wezwany pismem z dnia 19 marca 2025 r. do ustosunkowania się do pisma skarżącego z dnia 12 marca 2025 r. w piśmie z dnia 26 marca 2025 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, a dodatkowo wniósł, obok dotychczasowego wniosku o oddalenie skargi, ewentualne odrzucenie skargi.
W uzasadnieniu pełnomocnik organu wskazał, że do pisma procesowego z 12 marca skarżący załączył "1. wniosek z [...] listopada 2024 r.; 2. ponowiony wniosek z 12 grudnia 2024 r. Wbrew treści pisma nie załączono więc dowodu nadania wniosku o dostęp do informacji publicznej (ani ponowionego wniosku). Za taki dowód nie może być uznany w szczególności fragment wiadomości "wysłano z bezpiecznej poczty Proton_Mail, ponieważ jest to element formatu przygotowywanej wiadomości w danym programie czy na danej stronie internetowej, a nie weryfikowalna technicznie informacja, że z określonego serwera wysłano określoną wiadomość. Ponadto, samo wykazanie, że wiadomość została wysłana, nie miałoby w sprawie znaczenia, kluczowe jest bowiem dojście wiadomości do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Po ponownym sprawdzeniu przez właściwą komórkę organizacyjną skrzynki mailowej [email protected]. na którą miały zostać wysłane wnioski, nie odnaleziono wniosku ani ponowionego wniosku. O wpływie do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wniosków nie świadczą wydruki ich treści przedstawione przez skarżącego – nie wynika z nich weryfikowalna technicznie informacja, że wiadomości zostały wysłane, a tym bardziej że dotarły na skrzynkę [email protected].
Ponadto wskazano, że po zapoznaniu się z treścią wniosków okazało się, że wnioski nie zostały podpisane imieniem i nazwiskiem, ale pseudonimem - "[.. ]", a w konsekwencji organ nie ma wiedzy, czy wnioski zostały rzeczywiście sporządzone i wysłane (o ile zostały wysłane) przez skarżącego, co z kolei oznacza, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w sprawie przed sądem administracyjnym.
Wniosek o dostęp do informacji publicznej nie musi zostać wniesiony w formie papierowej czy przez ePUAP, jednak wykorzystanie bardziej sformalizowanego sposobu doręczenia wniosku, zapewniającego stosowny dowód, pozwoliłoby organowi, skarżącemu i Sądowi na usunięcie ewentualnych wątpliwości. Podobnie, podpisanie wniosku o dostęp do informacji publicznej imieniem i nazwiskiem, co do zasady, nie jest konieczne, jednak nie pozostawia wątpliwości, że autor wniosku o dostęp do informacji publicznej i autor skargi do sądu administracyjnego to ta sama osoba.
Organ podniósł, że trudno ustalić, co się wydarzyło, ale organ nie może potwierdzić wpływu wniosków, których nie ma na skrzynce, na którą miały zostać wysłane.
Na marginesie wskazano, że Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie uchyla się od odpowiedzi na wnioski skarżącego. Podniesiono, że A. O. w dniu 26 lutego 2025 r. przesłał wniosek przez ePUAP, który dotyczył dostępu do informacji na temat rządowego programu/polityki rozwoju konkurencji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, i otrzymał od organu odpowiedź 13 marca 2025 r. (Dla uniknięcia wątpliwości - organ po kwerendzie poinformował, że nie posiada wnioskowanych informacji, ale jednocześnie wskazał, kto może ewentualnie takie informacje posiadać.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej
nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu
ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku,
a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi
i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p.
Powołana ustawa służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 ustawy pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie
w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku
(art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Organ jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (v. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść
i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych
i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Nie oznacza to jednak, że u.d.i.p. umożliwia każdemu podmiotowi dostęp do każdej informacji i każdego dokumentu niezależnie od tego, jakim celom informacja bądź dokument służy.
W sprawie niniejszej skarżący żądał od organu wszystkich tekstów przyjętych przez Radę Ministrów, a przygotowanych przez Prezesa UOKiK i Prezesa Urzędu Antymonopolowego w oparciu o przepisy ustaw z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów a także ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów rządowych programów i polityk rozwoju konkurencji oraz rządowej polityki konsumenckiej wraz z informacją kiedy zostały przyjęte przez RM.
W sprawie jest bezsporne, że żądanie skarżącego dotyczyło udostępnienia informacji o charakterze publicznym.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że warunkiem udostępnienia informacji publicznej jest skuteczne doręczenie organowi wniosku w tym przedmiocie. W sprawie niniejszej skarżący - dla wykazania, że złożył wniosek do organu - nadesłał do Sądu przy piśmie procesowym z dnia 12 marca 2025 r. wydruk wniosku e-mail z dnia [...] listopada 2024 r. oraz wiadomość e-mail z dnia 12 grudnia 2024 r. Na wydrukach tych wiadomości e-mail widnieje zapis "Wysłane/ [...]Proton Mail". Na końcu wiadomości widnieje "Wysłano z bezpiecznej poczty e-mail Proton Mail." Wiadomości te nie były opatrzone imieniem i nazwiskiem ich autora.
Organ jednoznacznie wskazał, że po sprawdzeniu skrzynki mailowej [email protected]., na którą według twierdzenia skarżącego, miały zostać wysłane wnioski, nie odnaleziono wniosku z dnia 14 listopada 2024 r. ani ponowionego wniosku.
Podkreślenia wymaga, że ustawodawca nie sprecyzował formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, jednakże, jest bezsporne, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie zostanie doręczony organowi, to nie można mówić o bezczynności organu w jego rozpatrzeniu.
Ciężar wykazania złożenia wniosku, tj. doręczenia go organowi – w razie sporu w tym zakresie – spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne.
W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany był pogląd, zgodnie z którym złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej pocztą elektroniczną (e-mail) wywołuje obowiązek działania, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Sądy wskazywały bowiem m.in., że "rzeczą organu jest posiadanie takiego systemu poczty elektronicznej, który umożliwi odebranie każdej elektronicznej przesyłki, mogącej potencjalnie zawierać wniosek o udostępnienie informacji publicznej; jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to oznacza, że dotarła ona do adresata; potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (v. wyrok WSA w Krakowie z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Kr 183/24). Przyjmowano też, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (v. wyrok NSA z 19 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2589/15). Jednocześnie prezentowany był pogląd, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, oznacza to, że dotarła ona do adresata; odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby pozostawione w gruncie rzeczy dowolnemu uznaniu pracowników organu a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu (v. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1890/18; wyrok NSA z 31 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 708/17).
Zatem, w dotychczasowym orzecznictwie przyjmowano, że rzeczą organu jest posiadanie takiego systemu poczty elektronicznej, który umożliwi odebranie każdej elektronicznej przesyłki, mogącej potencjalnie zawierać wniosek o udostepnienie informacji publicznej.
Podkreślić należy, że to stanowisko – w związku z rozwojem technologii komunikacji cyfrowej – uległo zmianie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 878/24 (orzeczenia.nsa.gov.pl) zwrócił uwagę, że "dotychczasowe orzecznictwo rozwinęło się w zupełnie innych warunkach technologicznych, informatycznych i geopolitycznych. Były to czasy intensywnego rozwoju usług informatycznych związanych z coraz bardziej powszechnym dostępem obywateli do internetu. Rozwiązania takie miały na celu ułatwienie korzystania z dostępności technologicznej do informacji publicznych będących w posiadaniu organów. Aktualnie jednak sytuacja jest zupełnie odmienna a narzędzia informatyczne są coraz bardziej skomplikowane i powszechne a wręcz wszechobecne".
NSA podzielił też w tym wyroku poglądy WSA w Gdańsku, wskazując, że "(...) "rację ma Sąd I instancji twierdząc, że: "(...) gwałtowny rozwój technologii cyfrowych, który w ostatnich latach objął każdą niemal dziedzinę życia pociągnął za sobą także eskalację nielegalnych działań (tzw. cyberprzestępczości), mających na celu między innymi przejęcie różnego rodzaju baz danych, obejmujących między innymi dane osobowe czy inne dane mogące posłużyć w celach przestępczych takich jak kradzież środków z kont bankowych, udostępnianie informacji niejawnych osobom nieupoważnionym, oszustwa i szantaże. Pojawiło się ponadto zjawisko wojny hybrydowej, której jednym z instrumentów są ataki hakerskie z zagranicy skierowane wobec systemów informatycznych instytucji publicznych, mające na celu zdezorganizowanie czy uniemożliwienie działania tych instytucji. Chodzi tu już nie tylko o działania mogące mieć wpływ na prywatność i majątek poszczególnych osób, ale także takie które mogą wpłynąć na przykład na bezpieczeństwo w komunikacji publicznej czy zaopatrzenie ludności w energię elektryczną i cieplną. Do wiedzy powszechnie dostępnej należy to, że częstym, a może nawet najczęstszym środkiem używanym jako instrument ataków hakerskich są odpowiednio spreparowane przesyłki poczty elektronicznej". (...)"
W sprawie niniejszej skarżący podaje, że wysłał wniosek z dnia [...] listopada 2024 r. zawierający wniosek o informację publiczną na adres poczty elektronicznej organu tj. [email protected].
Podany na stronie organu oficjalny adres poczty elektronicznej, tj. właśnie [email protected] umożliwia kontakt z organem w sprawie dostępu do informacji publicznej. Powyższe jest bezsporne. Skarżący określił zatem, we wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., właściwy adres e-mail organu, na który kierował wniosek. Jednakże, w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, gdy w skrzynce mailowej [email protected] nie znaleziono maila z adresu [...] oraz - co organ wskazał w odpowiedzi na skargę na bezczynność - pod nazwiskiem O., brak jest podstaw do przyjęcia, że wniosek wpłynął do organu. Zwrócić należy przy tym uwagę, że skarżący wystosował w istocie dwie anonimowe wiadomości e-mail, tj. wniosek z dnia [...] listopada 2024 r. i ponowienie tego wniosku, tj. e-mail z dnia 12 grudnia 2024 r. Wniosek nie zawierał bowiem imienia i nazwiska wnioskodawcy. Weryfikacja skrzynki mailowej wypadła negatywnie, tj. nie odnaleziono wiadomości wnioskodawcy.
Niewątpliwie obowiązkiem organu jest przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP) i takie zorganizowanie pracy, aby obowiązek ten - także w zakresie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - był zrealizowany.
Z całokształtu okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby nieodnalezienie w skrzynce mailowej organu wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., spowodowane było niewłaściwym działaniem organu, czy niewłaściwym zorganizowaniem pracy.
Skarżący nadesłał do Sądu wydruk wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., jak też wydruk wniosku ponowionego w dniu 12 grudnia 2024 r., jednakże nie wykazał wniesienia go do organu. Załączniki do pisma procesowego skarżącego z dnioa 12 marca 2025 r. nie stanowią dowodu doręczenia organowi wniosku z dnia [...] listopada 2024 r.
Zapis na wiadomości z dnia 14 listopada 2024 r. (jak też 12 grudnia 2024 r.) "wysłano z bezpiecznej poczty e-mail Proton_Mail", nie stanowi dowodu doręczenia wniosku organowi. Tego rodzaju zapis nie daje podstaw do stwierdzenia, że wiadomość doręczono organowi na podany adres e-mail.
Organ w wyniku ponownej weryfikacji, na wniosek Sądu o ustosunkowanie się do twierdzeń skarżącego o wysłaniu wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., wskazał, że po ponowny sprawdzeniu przez właściwą komórkę organizacyjną skrzynki mailowej [email protected], na którą miały zostać wysłane wnioski, nie odnaleziono wniosku ani ponowionego wniosku.
Nie jest istotą niniejszego postępowania rozstrzyganie o możliwościach technicznych serwera nadawcy i wskazywanego w wiadomości odbiorcy.
Informacje przedstawione przez organ nie potwierdzają wpływu wniosku z dnia [...] listopada 2024 r., zaś informacje przedstawione przez skarżącego nie stanowią dowodu doręczenia (wpływu) wiadomości organowi. Sąd administracyjny nie dysponuje środkami dowodowymi, mogącymi jednoznacznie i autorytatywnie wyjaśnić przyczynę braku wpływu wniosku do organu.
Jednakże, w sytuacji, gdy nie wykazano doręczenia organowi wniosku, brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności w jego rozpatrzeniu.
Za Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazać należy, że "(...) konieczność zapewnienia bezpieczeństwa cyfrowego obywateli i instytucji publicznych stoi na przeszkodzie, by sam dowód wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 10 ust. 1 u.d.i.p. pocztą elektroniczną mógł być uznawany za potwierdzenie, że wniosek taki dotarł do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim, jeśli przedstawione przez tego adresata dane z jego konta pocztowego okoliczności tej nie potwierdzają. W takiej sytuacji, ciężar wykazania doręczenia – tj. złożenia wniosku - w razie zaistnienia sporu co do tego faktu - spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia ze "zderzeniem" dwóch wartości: szeroko pojętego bezpieczeństwa informatycznego państwa, jako dobra wspólnego wszystkich obywateli (art. 1 Konstytucji) oraz prawa obywateli do dostępu do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji). (...)" (v. wyrok NSA III OSK 878/24, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie niniejszej nie było podstaw, aby przyjąć, że wniosek e-mail z dnia [...] listopada 2024 r. wpłynął do organu. Skarżący powyższego nie wykazał.
Nadto, Sąd zwraca dodatkowo uwagę, że podmioty występujące z żądaniem udostępnienia informacji publicznej muszą zostać określone we wniosku w sposób, który pozwala stwierdzić, że są podmiotami, którym takie prawo przysługuje. Oznacza to, że wniosek musi spełniać minimalne wymagania formalne tzn. zawierać wskazanie przez wnioskodawcę danych pozwalających na jego identyfikację, jak imię i nazwisko oraz adres (adres elektroniczny), na który należy udzielić odpowiedzi.
W sprawie niniejszej wniosek z dnia [...] listopada 2024 r., niezależnie od dokonanych już wyżej ustaleń, nie spełniał podstawowych wymogów niezbędnych do jego rozpatrzenia na gruncie u.d.i.p., co wynika z przedłożonej przez skarżącego kopii wniosku. Wnioskodawca nie podał swojego imienia i nazwiska, pozostał anonimowy, jak wynika z treści tego wniosku.
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, zgodnie z którym wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być anonimowy i powinien zawierać, poza żądaniem, wskazanie imienia, nazwiska i adres. W przypadku przesłania zapytania pocztą elektroniczną nie jest konieczne użycie podpisu elektronicznego, jednakże nie zwalnia to osoby wnioskującej do wskazania imienia i nazwiska (v. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt II SAB/Łd 166/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe stanowisko nie podważa innego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie z którym, "(...) wniosek składany w trybie u.d.i.p. co do zasady nie musi odpowiadać żadnym specjalnym wymogom formalnym, o ile jego skutkiem jest udzielenie żądanej informacji publicznej, a więc czynność materialno-techniczna. Na tym też etapie wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż co do zasady w zakresie realizacji wniosku o informację publiczną, nie stosuje się przepisów k.p.a. W konsekwencji za skuteczny przyjmuje się wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który nie został podpisany lub przesłany pocztą elektroniczną (e-mail) i to nawet w sytuacji, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. (...)", (v. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 283/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Jednakże, w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z brakiem podpisu. Wniosek nie zawierał wskazania imienia i nazwiska wnioskodawcy, imienia i nazwiska nie zawierał też adres email.
Skoro w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, że wniosek z dnia [...] listopada 2024 r. dotarł do organu w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim, to nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku. Z uwagi na powyższe uznać należało, że wniosek nie został skutecznie złożony, a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w jego rozpatrzeniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło