II SO/Wa 153/06

PostanowienieWSA w Warszawie2007-01-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Wojciech Wiktorowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wykazało, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a także czy prawidłowo udokumentowało umocowanie do jednoosobowej reprezentacji przez Przewodniczącego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ Stowarzyszenie nie wykazało, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a także nie przedstawiło dokumentów jednoznacznie potwierdzających aktualną wysokość zobowiązań pieniężnych ani prawidłowo udokumentowanego umocowania do jednoosobowej reprezentacji przez Przewodniczącego. Brak wykonania wezwania sądu do przedłożenia wymaganych dokumentów uniemożliwił prawidłową ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Prokuratora w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Stowarzyszenie oświadczyło, że nie posiada środków finansowych, a jego działalność opiera się na pracy społecznej, jednakże ciąży na nim zadłużenie. Sąd wezwał Stowarzyszenie do przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualną wysokość zobowiązań i wydatków oraz wyjaśnienia kwestii umocowania Przewodniczącego do jednoosobowej reprezentacji. Stowarzyszenie nie przedstawiło wymaganych dokumentów w sposób kompletny i jednoznaczny.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SO/Wa 153/06. POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Referendarz sądowy Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący wnioskiem z dnia [...] listopada 2006r. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W treści wniosku podano (rubryka 5 formularza wniosku), że Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków finansowych, a swoją działalność prowadzi dzięki pracy społecznej swoich członków. Jednocześnie Przewodniczący Stowarzyszenia wskazał, że na Stowarzyszeniu ciążą wysokie kwoty zobowiązań pieniężnych, w tym wierzytelności przysługujące przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu (ok. 1.900 zł) oraz zakładowi energetycznemu (ok. 4000 zł). Ponadto w piśmie z dnia [...] listopada 2006r. (K.4 akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 209/06), przy którym przesłano formularz wniosku "PPPr", Przewodniczący Stowarzyszenia wyraził stanowisko, iż złożone, poza formularzem wniosku, dokumenty wypełniają dyspozycję art. 29 ppsa, a tym samym potwierdzają jednoosobową reprezentację Stowarzyszenia przez jego Przewodniczącego. Do dokumentów tych należał: odpis Protokołu z Zebrania Zarządu [...] z dnia [...] maja 2006r. (obejmujący m.in. przebieg głosowania dotyczący wyboru P. B. o na Przewodniczącego Stowarzyszenia), odpis Protokołu Z Walnego Zebrania [...] z tego samego dnia (obejmujący m.in. przebieg głosowania nad zaproponowaną przez Przewodniczącego uchwałą w sprawie zmian w statucie wg załącznika nr 1, którego do powołanego pisma nie załączono), a także statut Stowarzyszenia (w którego § 9 pkt 2 przewidziano uprawnienie do reprezentowania i zastępowania na zewnątrz Stowarzyszenia przez Przewodniczącego, w tym przed sądami i organami administracji publicznej). Stosownie do treści art. 252 § 1 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Przy czym, jeżeli oświadczenia strony okażą się niewystarczające, to jest ona zobowiązana, na wezwanie sądu, do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 ppsa). Jakkolwiek Sąd oceniał już sytuację majątkową Stowarzyszenia i przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym (sygn. akt II SAB/Wa 59/06, II SAB/Wa 60/06 i II SAB/Wa 158/06), to zważywszy, że w sprawach tych podstawą dokonanej oceny były identyczne co do treści oświadczenia zawarte we wnioskach datowanych na maj i czerwiec 2006r. oraz dokumenty źródłowe, z których ostatni pochodził z czerwca 2006r, koniecznym było wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów poświadczających aktualną (na dzień złożenia wniosku) wysokość zobowiązań pieniężnych Stowarzyszenia oraz rachunków dokumentujących wysokość ponoszonych wydatków za okres trzech ostatnich miesięcy. Oczywistym jest również, że z treści art. 28 ppsa wynika obowiązek każdorazowego badania przez Sąd umocowania do podjęcia czynności procesowej przez osoby powołujące się na działanie w imieniu osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową. Obowiązek ten rozciąga się zatem także na czynność procesową złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, co dodatkowo wynika także z wypełnianej rubryki 14 formularza "PPPr" (podpis osoby -osób wnoszących). Z oświadczenia i złożonych przez Przewodniczącego Stowarzyszenia dokumentów nie wynikało zaś, jakiej treści uchwała o zmianie statutu została podjęta, bowiem nadesłany protokół z dnia [...] maja 2006r. mówił o projekcie takiej uchwały zamieszczonej na załączniku, którego to załącznika do Sądu nie nadesłano, i w tym też zakresie Sąd pismem z dnia 28 listopada 2006r. wezwał Stowarzyszenie do nadesłania dokumentu wyjaśniającego, budzącą wątpliwość, okoliczność jednoosobowej reprezentacji Stowarzyszenia [...] przez Przewodniczącego P.B. Wezwanie to zostało doręczone Stowarzyszeniu w dniu 15 grudnia 2006r, a w dniu 29 grudnia 2006r. (tj. w zakreślonym czternastodniowym terminie) Przewodniczący Stowarzyszenia złożył pismo (z dnia 28 grudnia 2006r.) odnoszące się do treści ww. wezwania, do którego załączył odpis, jak wskazał, "starego statutu", odpis udzielonego Przewodniczącemu Stowarzyszenia przez dwóch członków Zarządu Stowarzyszenia pełnomocnictwa z dnia 1 marca 2004r, odpis wcześniejszej - z dnia [...] czerwca 2001 r. - uchwały Zarządu nr [...] upoważniającej trzy wymienione imienne osoby do reprezentowania Stowarzyszenia w zakresie podejmowania czynności prawnych oraz zaciągania zobowiązań (reprezentacja dwuosobowa), odpis uchwały Walnego Zgromadzenia [...] z dnia [...] maja 2006r. dotyczącą nadania nowego brzmienia statutowi wg załącznika nr 1 do uchwały (załącznika, podobnie jak miało to miejsce przy Protokole Walnego Zgromadzenia z dnia [...] maja 2006r, nie nadesłano), a także kopie dokumentów źródłowych stwierdzających wysokość zobowiązań pieniężnych, znanych już Sądowi z urzędu przy rozpatrywaniu wniosków w wymienionych na wstępie sprawach (ostatni dokument z dnia [...] czerwca 2006r.). Należy stwierdzić, że nadesłane dokumenty nie czynią zadość wezwaniu Sądu, tzn. ani nie wyjaśniają budzącej wątpliwość okoliczności jednoosobowej reprezentacji Stowarzyszenia przez jego Przewodniczącego P. B., ani nie poświadczają aktualnej wysokości zobowiązań pieniężnych. Otóż, z jednej strony Przewodniczący dowodząc swojego umocowania, do jednoosobowej reprezentacji Stowarzyszenia, powołuje pełnomocnictwo z dnia 1 marca 2004r. i uchwałę z dnia [...] czerwca 2001 r. podpisane i wydane w oparciu § 10 ust. 2 "starego statutu" - z drugiej zaś strony - składając wniosek o przyznanie prawa pomocy - powołuje się na "nowy statut" - obowiązujący w dniu składania wniosku ([...] listopada 2006r.), ale jednocześnie nie wykonuje wezwania Sądu i nie nadsyła dokumentu, który w sposób jednoznaczny wskazywałby, iż na dzień złożenia wniosku mógł on dokonać tej czynności w imieniu Stowarzyszenia jednoosobowo. Skoro dokumentem takim miałaby, co sam Przewodniczący podnosi miałaby być nadesłana uchwała Walnego Zebrania z dnia [...] maja 2006r. w sprawie zmian w statucie, która z kolei odsyła w zakresie nowego brzmienia statutu do załącznika (stanowi zatem integralną część uchwały), to Przewodniczący powinien także ten załącznik w Sądzie złożyć. Stowarzyszenie nie wykonało także wezwania w zakresie przedstawienia dokumentów źródłowych poświadczających aktualną wysokość ciążących na nim zobowiązań pieniężnych, a w ich miejsce przedstawiło dokumenty złożone w Sądzie kilka miesięcy wcześniej, które nie pozwalają na rzeczywistą i aktualną ocenę stanu majątkowego Stowarzyszenia i jego możliwości płatniczych. Użyte w piśmie Przewodniczącego z dnia 28 grudnia 2006r. stwierdzenie, że "obecna sytuacja finansowa stowarzyszenia, spowodowana jest wyłącznie niezgodnymi z prawem działaniami funkcjonariuszy publicznych (...)" nie wskazuje, czy zadłużenie Stowarzyszenia wzrosło, czy też uległo zmniejszeniu. Jak już zaznaczono art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie. Oznacza to, że Sąd zaś nie jest zobligowany do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji materialnej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia oświadczenia w tym przedmiocie. Na marginesie trzeba nadmienić, iż Sąd podzielił pogląd skarżącego, że wystarczającym dokumentem stwierdzającym umocowanie do działania w imieniu stowarzyszenia jest odpis uchwały, a nie wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego, ale ostatecznie Stowarzyszenie uchwały takiej nie przedstawiło. Skoro więc wnioskodawca nie wykazał, przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to tym samym brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło