II SO/Wa 17/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o wymierzenie Telewizji Polskiej S.A. siedzibą w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z [...] marca 2020 r., odpowiedzi na skargę oraz kompletnych akt administracyjnych w przedmiocie bezczynności Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] w rozpoznaniu wniosku z [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć Telewizji Polskiej S.A. siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych, 2. zasądzić od Telewizji Polskiej S.A. siedzibą w [...] na rzecz skarżącego P. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. O. w dniu [...] lipca 2020 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w [...], na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Wnioskodawca podał, że w dniu [...] marca 2020 r. wniósł do Sądu, za pośrednictwem TVP S.A. skargę na bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga wpłynęła do Spółki w dniu [...] marca 2020 r., niemniej nie została dotychczas przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Telewizja Polska S.A. w piśmie z [...] sierpnia 2020 r. wniosła o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Spółka wyjaśniła, że w dniu [...] czerwca 2020 r. przekazała do Sądu skargę P. O. z [...] marca 2020 r. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/WA 353/20). TVP S.A. podniosła, przy ocenie "stopnia opóźnienia w rozpatrzeniu niniejszej sprawy i przekazania skargi" należy mieć na uwadze stan epidemii oraz to, ze zwłoka nie wynikała z celowego działania czy zaniechania Spółki. TVP S.A. dodała, że według art. 15 zza ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zabieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.nr z 2020 r. poz. 374), w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r. terminy w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych zostały zawieszone. Z tego wynika, że zwłoka TVP w przekazaniu skargi P.O. z [...] marca 2020 r. wynosiła 31 dni . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek P. O. o wymierzenie Telewizji Polskiej S.A. grzywny za nieprzekazanie w terminie jego skargi z dnia z [...] marca 2020 r. na bezczynność Spółki w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym należy zwrócić uwagę na szczególną regulację wynikającą z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), dalej jako u.d.i.p., który przewiduje, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w sprawie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z akt niniejszej sprawy, jak również sprawy toczącej się pod sygnaturą akt II SAB/Wa 353/20 ze skargi P. O. na bezczynność TVP S.A. w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej wynika, że niniejsza skarga wpłynęła do TVP S.A. w dniu [...]marca 2020 r., a przekazana została przez TVP S.A. do Sądu w dniu [...] czerwca 2020 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że przewidziany w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. termin 15 dni upłynął bezskutecznie, co zresztą przyznaje Spółka w odpowiedzi na skargę. Spółka dodaje, że istotne znaczenie dla oceny jej zwłoki w niniejszej sprawie na art. art. 15 zza ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (w brzmieniu obowiązującym od 31 marca do 23 maja 2020 r) bowiem wynika z niego, że terminy w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych zostały zawieszone. Zdaniem Sądu, stanowisko Spółki jest nieuzasadnione. Trzeba zauważyć, że w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zabieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i ustawie ją zmieniającej, z dnia 31 marca 2020 r., ustawodawca zdecydował się na zawieszenie i przerwanie biegu terminów procesowych i sądowych. Natomiast termin, któremu uchybiono w niniejszej sprawie, nie jest zaliczany do żadnej z tych kategorii terminów. Termin wynikający z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. jest przepisem szczególnym do art. 54 § 2 p.p.s.a. i w zakresie terminu do przekazania skargi (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy) wyłącza jego stosowanie. Zarówno termin wynikający z tego przepisu p.p.s.a., jak uregulowany w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. są terminami instrukcyjnymi. Nie można ich zatem przywracać, a uchybienie nie powoduje bezpośrednich skutków prawnych. Uchybienie terminowi do udzielenia odpowiedzi na skargę może być zaś podstawą wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (zob. B. Dauter, Rozdział IV - Czynności stron i sądu po wniesieniu skargi, 1.1.Przekazanie skargi sądowi [w:] B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wolters Kluwer Polska 2018; por. postanowienie NSA z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1002/18). W związku z tym, termin na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią organu oraz uporządkowanymi aktami sprawy nie został, wbrew twierdzeniom organu, zawieszony na mocy przepisów ustawy o COVID. Prowadzi to do wniosku, że TVP. S.A. była zobowiązana do przekazania akt sprawy wraz ze skargą skarżącego w terminie do dnia 31 marca 2020 r., czego nie uczyniła. Przedstawione okoliczności faktyczne i prawne prowadzą do wniosku, że spełniona została przesłanka wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzając grzywnę sąd bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy, uwzględnia więc m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874). Grzywna ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06), jest podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ma służyć przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości i stanowić istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie sąd uznał, że grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna do stwierdzonego naruszenia prawa przez organ. Wymierzając grzywnę w takiej wysokości sąd wziął pod uwagę, że nieprzekazanie skargi przez TVP S.A. miało związek z wyjątkową sytuacją, jaka wystąpiła na skutek panującej na obszarze kraju epidemii. Czasowe ograniczenie funkcjonowania organów administracji publicznej i innych podmiotów, w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, przebywanie pracowników na zwolnieniach w związku z koniecznością sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi, które ze względu na zaprzestanie działalności placówek oświaty musiały pozostać w domu, czy rozpoczęcie przez pracowników zdalnej pracy, niewątpliwie miało wpływ na zwłokę Spółki w wykonaniu obowiązku o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Nie sposób równocześnie nie dostrzec, że TVP S.A. wywiązała się z obowiązku przekazania skargi do Sądu w dniu [...] czerwca 2020 r., a więc miesiąc po uchyleniu przepisu art. 15zzs ust. 1 ustawy o COVID. Choć, jak wskazano, ten ostatni przepis nie uzasadniał przekazania skargi po dniu 31 maja 2020 r., to jednak przez okres jego obowiązywania (do dnia 23 maja 2020 r.) TVP S.A. pozostawała w błędnym przekonaniu o zawieszeniu terminów w tej sprawie. Wskazuje to na brak złej woli Spółki w załatwieniu sprawy i wywiązywaniu się ze swoich procesowych obowiązków, zwłaszcza że wprowadzone uregulowania prawne związane z epidemią, ze względu na swoją obszerność i sposób redakcji, wymagały wnikliwej analizy prawnej. Wskazana wysokość grzywny pozwoli również, zdaniem Sądu, na zapobieżenie takim działaniom (zaniedbaniom) ze strony Spółki w przyszłości. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu sądowego w wysokości 100 zł