II SO/Łd 17/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2017r. sprawy z wniosku Stowarzyszenia A z siedzibą w W. o wymierzenie Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: wymierzyć Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w Ł. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych. AC Pismem z dnia 27 kwietnia 2017r. Stowarzyszenie A z siedzibą w W. wniosło w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", o wymierzenie Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w Ł. grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 15 listopada 2016r. na bezczynność Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2016r. poz. 1764 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.d.i.p.", w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zakresie, w jakim artykuły te ustanawiają obowiązek skarżonego organu do przekazania skargi do sądu administracyjnego w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie "Sieć Obywatelska A z siedzibą w W. podkreśliło, iż żąda wymierzenia grzywny w najwyższej możliwej wysokości, wyjaśniając że termin na przekazanie skargi upłynął bezskutecznie dnia 1 grudnia 2016r., a tym samym podmiot zobowiązany pozostaje w zwłoce z powodu nieprzekazania skargi od 5 miesięcy. Na mocy zarządzenia Sędziego z dnia 5 czerwca 2017r. odpis wyżej wymienionego wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi został przesłany organowi celem zajęcia stanowiska co do jego treści w terminie 7 dni. Pismem z dnia 14 czerwca 2017r. Zakład Doskonalenia Zawodowego udzielił odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia A z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Organ wyjaśnił, że w dniu 22 listopada 2016r. otrzymał od Stowarzyszenia A skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Ł., datowaną na [...] dotyczącą braku odpowiedzi na e-mail, wysłany w dniu 29 marca 2016r. zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Po otrzymaniu skargi sprawdzono, że e-mail Stowarzyszenia A z dnia [...] nie dotarł skutecznie do Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Ł. Powyższe mogło zostać spowodowane działaniem systemu antyspamowego - który odrzucił tę wiadomość, bądź też tytuł e-mail - widoczny przed otwarciem korespondencji - mógł sugerować wiadomość o charakterze spamu. Nie wykluczono również, że pracownik sekretariatu odpowiedzialny za odbiór poczty w sekretariacie, mógł zignorować tę wiadomość uznając ją za spam. Jednocześnie Zakład Doskonalenia Zawodowego w Ł. dodał, że jest stowarzyszeniem oświatowym o charakterze non-profit i z powodów finansowych nie jest obsługiwany przez wyspecjalizowaną kancelarię prawniczą. Przedmiotowa skarga trafiła natomiast do pracownika, który w nawale czynności, jak również niedostatku kompetencji w tym zakresie, nie nadał dalszego właściwego biegu przedmiotowej sprawie, oceniając mylnie, że odpowiedź na skargę zostanie udzielona już na wezwanie sądu, który w odpowiednim czasie zajmie się tą sprawą. Ponadto organ zaznaczył, że jest świadom swoich obowiązków w zakresie odnoszącym się do udzielania informacji publicznej i przy odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia A z siedzibą w W. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi przekazał Sądowi skargę Stowarzyszenia A z dnia [...] wraz z odpowiedzią na e-mail z dnia [...] Jednocześnie organ stwierdził, że nie było jego celem uniknięcie odpowiedzi na zapytanie, jak również świadome doprowadzenie do zwłoki w wykonaniu tego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć należy, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 P.p.s.a). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Jednocześnie stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Następnie wskazać trzeba, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Kara finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. (vide postanowienia NSA: z dnia 4 listopada 2010r. w sprawie I OZ 836/10, z dnia 25 sierpnia 2011r. w sprawie I OZ 597/11, z dnia 23 września 2011r. w sprawie II OZ 790/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014r. sygn. akt I OZ 1259/13, Lex nr 1419496). W niniejszej sprawie skarga Stowarzyszenia "Sieć A z siedzibą w W. o wymierzenie Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w Ł. grzywny została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] Przedmiotową skargę organ otrzymał w dniu [...] Stosownie do treści ww. art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Zakład Doskonalenia Zawodowego w Ł. winien w terminie 15 dni przekazać tę skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, tj. najpóźniej do dnia 7 grudnia 2016r. Tymczasem organ nie przesłał przedmiotowej skargi w ustawowym terminie, co oznacza że nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 21 pkt 1 u.d.i.p.. Skarga została nadana do Sądu za pośrednictwem operatora pocztowego dopiero w dniu [...] W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że samo niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie wynikającym z ustawy uzasadnia wymierzenie Zakładowi Doskonalenia Zawodowego w Ł. grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a oraz art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z ww. przepisów nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przyczyny powodujące nieprzekazanie skargi do sądu są nieistotne dla samego wymierzenia sankcji, choć mogą mieć wpływ na wysokość przedmiotowej grzywny. Podkreślić również trzeba, iż ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 P.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W niniejszej sprawie określając wysokość grzywny należało uwzględnić rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ, jak również okoliczność, iż stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi został ostatecznie usunięty oraz fakt, że organ udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu do zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o wymierzenie grzywny, wyjaśniając tym samym przyczyn zwłoki w przekazaniu skargi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, że grzywna w kwocie 500 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przekazania skargi i jednocześnie spełni cele, dla których została ustanowiona. Z tychże względów, działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. AC