II SO/Wa 30/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o wymierzenie grzywny Ministrowi Zdrowia za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z [...] lutego 2021 r. z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Zdrowia grzywnę w wysokości 100,00 złotych (sto złotych i 00/100). 2. zasądzić od Ministra Zdrowia na rzecz M. P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych i 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z [...] marca 2021 r. M. P. (dalej: "wnioskodawca") wniósł o wymierzenie Ministrowi Zdrowia (dalej: "Minister", "organ") grzywny za nieprzekazanie w terminie 15 dni, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z [...] lutego 2021 r. z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Do wniosku dołączył kserokopię skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę z [...] marca 2021 r. – nadesłanej do wraz z aktami sprawy oraz ww. skargą, w sprawie zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SAB/Wa 196/21 - organ wskazał, że w dniu [...] lutego 20201 r., za pośrednictwem platformy ePUAP wpłynęła do niego skarga na bezczynność w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej. Odpis wniosku o wymierzenie grzywny doręczono organowi w drodze zarządzenia z 29 lipca 2021 r. Minister nie udzielił odpowiedzi na wniosek. W wiadomości e-mail skierowanej na adres: [email protected] organ wniósł o wskazanie jakie informacji ma przygotować w ramach sprawy, gdyż w dniu 12 marca 2021 r. zostały wysłane wyjaśnienia do tutejszego Sądu. W wykonaniu zarządzenia z 2 września 2021 r. organ został poinformowany, że poprzednim wezwaniem zwrócono się o ustosunkowanie się do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Powyższa korespondencja pozostawiona została przez Ministra bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5167,47 zł. Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (za: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale z 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt sądowych niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 196/21 wynika, że wnioskodawca złożył w dniu [...] stycznia 2021 r. wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W dniu [...] lutego 2021 r. skarżący za pośrednictwem drogi elektronicznej (ePUAP) wniósł skargę na bezczynność organu w sprawie ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei w piśmie z dnia [...] marca 2021 skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie jego skargi. Organ przekazał do sądu akta sprawy, wraz z odpowiedzią na skargę oraz skargą w dniu [...] marca 2021 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że nie zachowano ustawowego terminu na przekazanie skargi. Skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 4 marca 2021 r. tj. z upływem 15 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429), który stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. w zakresie skrócenia terminu na przekazanie do Sądu skargi. W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi z [...] lutego 2021 r. jest nieznaczne, jednakże nie zostało przez organ wyjaśnione ani usprawiedliwione. Minister nie podjął nawet próby obrony przed złożonym wnioskiem o wymierzenie grzywny. Wobec powyższego Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. Orzekając o wysokości wymierzonej grzywny, Sąd wziął pod uwagę okoliczności wniesienia skargi, a także szczególny tryb przekazania skargi jaki nakładają na organy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wymierzenie grzywny w kwocie 100 zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni rolę prewencyjną. Jednocześnie Sąd stwierdza, że rolą Ministra na etapie wpłynięcia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem ww. podmiotu, jest terminowe przekazanie skargi. Jej nieprzekazanie bowiem ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Ponadto okoliczność, że organ przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzą i aktami sprawy, nie skutkuje ani bezprzedmiotowością postępowania, ani bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA o sygn. akt I OZ 426/15 i I OZK 228/06). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia o wymierzeniu organowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., uznając, że wysokość wymierzonej grzywny osiąga cel przewidziany w przywołanej normie. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji postanowienia, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.