II SO/Wa 37/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w W. o wymierzenie P. S.A. w W. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 14 grudnia 2018 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w sprawie II SAB/Wa 526/19 postanawia: 1. wymierzyć P. S.A. w W. grzywnę w wysokości 1500 zł (słownie tysiąc pięćset złotych), 2. zasądzić od P. S.A. w W. na rzecz wnioskodawcy Stowarzyszenia [...] w W. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] w W. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek z dnia [...] lipca 2019 r. (zarejestrowany pod sygn. akt II SO/Wa 37/19) o wymierzenie grzywny P. S.A. w W. za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia [...] grudnia 2018 r. na bezczynność tego podmiotu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnoszący nadmienił, że w dniu [...] października 2018 r. zwrócił się do P. S.A. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi podmiot pismem z [...] listopada 2018 r. wskazał, że P. S.A. nie jest spółką Skarbu Państwa i tym samym nie udostępnia informacji publicznej. W dniu 14 grudnia 2018 r. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem P. S.A. Następnie Stowarzyszenie skierowało w dniu [...] stycznia 2019 r. pierwszy wniosek o ukaranie P. S.A. grzywną za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia [...] grudnia 2018 r. (zarejestrowany pod sygn. akt II SO/Wa 8/19). WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 8 marca 2019 r. postanowił wymierzyć P. S.A. grzywnę (karta [...] akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19). Od ww. postanowienia organ wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 23 maja 2019 r., sygn. I OZ 426/19 oddalił (karta [...] akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19). Stowarzyszenie stwierdziło, że do dnia złożenia wniosku z [...] lipca 2019 r. ([...] lipca 2019 r. data na kopercie, karta [...] akt sprawy o sygn. II SO/Wa 37/19) skarga z dnia [...] grudnia 2018 r. nie została przekazana do WSA w Warszawie. W treści pisma z dnia [...] sierpnia 2019 r. P. S.A. zażądała oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny. P. S.A. poinformowała, że przekazała skargę na bezczynność wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] lipca 1019 r. Stwierdziła, że Spółka przekazała skargę do Sądu bez nieuzasadnionej zwłoki. W dniu [...] czerwca 2019 r. Spółka otrzymała od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpis prawomocnego postanowienia WSA w Warszawie, na mocy którego zobowiązana była zapłacić orzeczoną grzywnę. Spółka niezwłocznie po skompletowaniu akt sprawy oraz sporządzeniu odpowiedzi na skargę, przesłała do Sądu skargę na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. P. S.A. nadmieniła też, że jako spółka prawa handlowego nie wykonuje - co do zasady - obowiązków przynależnych organom administracji. Pierwszy raz zobowiązana była do przygotowania i zebrania akt sprawy. Potrzebowała zatem czasu na kompletowanie dokumentów i informacji. P. S.A. podkreśliła też, że przekazanie skargi nie nastąpiło w wyniku otrzymania informacji o złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny, lecz z inicjatywy samej Spółki. Przekazując skargę, Spółka nie miała świadomości istnienia wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. o wymierzeniu grzywny, o czym świadczy m.in. korespondencja e-mail prowadzona ze Stowarzyszeniem. Podsumowując, Spółka stwierdziła, iż wywiązała się z ustawowego obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przekazała skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. na bezczynność tego podmiotu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 526/19. Z akt tej sprawy wynika, że P. S.A. przekazała do Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu [...] lipca 2019 r. (data pieczęci na kopercie, karta [...] akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 526/19). Odpis orzeczenia WSA w Warszawie wydanego w sprawie sygn. akt II SO/Wa 8/19 ze stwierdzeniem prawomocności wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, karta [...] akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19). Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w upłynął w tej sytuacji w dniu 28 czerwca 2019 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 21 dni. Podkreślić trzeba, że fakt przekazania skargi do Sądu nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzaniem grzywny organowi przez sądy administracyjne, "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Przekazanie skargi nie zmienia zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 tej ustawy. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, że skarga jest bezzasadna. Zasadność skargi jest przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana. A ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi do Sądu. Należy zaznaczyć, że P. S.A. już w dniu [...] maja 2019 r. (potwierdzenie odbioru, karta [...] akt sprawy o sygn. II SO/Wa 8/19), czyli w dniu doręczenia mu odpisu postanowienia NSA z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 426/19 oddalającego zażalenie na postanowienie WSA z dnia 8 marca 2019 r. o wymierzeniu grzywny, wiedziała, że ciążą na niej obowiązki wynikające z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości podmiotu zobowiązanego, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu [...] czerwca 2019 r., tj. z upływem 15 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Biorąc pod uwagę okoliczność, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny. Grzywna ma także charakter prewencyjny, nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Sąd uznał przedmiotowy wniosek za uzasadniony i nałożył na organ grzywnę w wysokości 1500 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości, Sąd wziął pod uwagę skalę opóźnienia, przedmiot sprawy (udostępnienie informacji publicznej), a także fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed powzięciem informacji o złożeniu ponownego wniosku o wymierzenie grzywny. Sąd miał również na uwadze fakt, że Spółka na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest podmiotem administrującym o charakterze funkcjonalnym oraz że w toku sprawy była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd pragnie również podkreślić, iż w sprawach z zakresu informacji publicznej szczególnie istotne jest przekazywanie Sądowi skargi wraz z aktami sprawy w ustawowym terminie, bowiem ustawodawca w art. 21 pkt 2 u.d.i.p. przewidział 30 – dniowy termin na rozpatrywanie tych skarg. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 powołanej ustawy.