II SO/Wa 46/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia L. M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 46/07 o odrzuceniu wniosku L. M. H. z dnia 30 października 2006 r. o przywrócenie terminu pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, w którym można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi L. M. H. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1070/99 postanawia 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 46/07, 2. oddalić wniosek o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2118/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę L. M. H. z dnia 28 listopada 2005 r. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1070/99 oddalającym skargę wymienionego na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty dodatku wyrównawczego. W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 17 stycznia 2006 r. Sąd wskazał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z przekroczeniem pięcioletniego terminu przewidzianego przez art. 278 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skarżący nie powołał braku możliwości działania w postępowaniu lub nienależytej reprezentacji jako podstawy restytucyjnej. Następnie, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 476/06, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną L. M. H. od wymienionego postanowienia. W dniu 31 października 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek L. M. H. z dnia 30 października 2006 r., w którym skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do żądania wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt II SA 1070/99. W piśmie z dnia 22 grudnia 2006 r. skarżący wyjaśnił, że jego wniosek dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 2118/05 odrzucającego skargę z dnia 28 listopada 2005 r. z uwagi na przekroczenie pięcioletniego terminu określonego w art. 278 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. L. M. H. podniósł, że termin ten został przekroczony bez jego winy, gdyż w tym czasie toczyły się i w dalszym ciągu toczą się postępowania w przedmiotowej sprawie. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 145/06 pozostawiono wniosek z dnia 30 października 2006 r. bez rozpoznania, ponieważ skarżący, pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach braku uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, nie wniósł do Sądu samej skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 1999 r. Po rozpoznaniu złożonego przez skarżącego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt I OZ 177/07 uchylił zarządzenie z dnia 15 stycznia 2007 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd II instancji wskazał, że skarga, której dotyczył przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu znajdowała się w aktach sprawy sygn. akt II SA/Wa 2118/05, gdyż była już przedmiotem postępowania. Żądanie jej powtórnego załączenia do wniosku o przywrócenie terminu należy uznać za nadmierny rygoryzm formalny, a przedmiotowy wniosek powinien być rozpoznany. Postanowieniem z dnia 8 maja 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 26/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu jako niedopuszczalny wskazując, że termin, którego przywrócenia żąda L. M. H., jest terminem prekluzyjnym, w związku z czym nie podległa przywróceniu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt I OZ 528/07, po rozpoznaniu zażalenia na powołane wyżej orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2007 r., uchylił je wskazując, iż Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu określonego przez art. 278 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niedopuszczalny. Sąd rozpoznający zażalenie stwierdził, że powołany przepis przesądza o niedopuszczalności żądania wznowienia postępowania, jednakże nie wynika z niego niedopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu w nim przewidzianego. Termin ten zaś, jako prekluzyjny, nie może być przywrócony. Postanowieniem z dnia 28 września 2007 r. sygn. akt II SO/Wa 46/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie odrzucił wniosek L. M. H. z dnia 30 października 2006 r. o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że termin przewidziany przez art. 278 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest terminem, który jako prekluzyjny nie może być przywrócony. W dniu 10 października 2007 r. L. M. H. wniósł za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2007 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zarzucił nierespektowanie przez Sąd orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz podniósł, że bez własnej winy nie dokonał w terminie czynności procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 195 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, gdy wadliwość zaskarżonego postanowienia jest zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1999 r., sygn. akt II UZ 58/99, OSNAPiUS z 2000 r., nr 15, poz. 602). W ocenie Sądu taka sytuacja zaszła w przedmiotowej sprawie. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 8 maja 2007 r., Sąd I instancji, stosownie do treści art. 190 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, zobowiązany był rozpoznać przedmiotowy wniosek, mając na uwadze, iż treść przepisu art. 278 ppsa nie stanowi o niedopuszczalności wniosku o przywrócenie pięcioletniego terminu, w którym można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego oraz, że termin ten, jako prekluzyjny, nie może być przywrócony. Powołane przepisy Działu IV ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią bowiem o związaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lipca 2007 r. Tymczasem Sąd I instancji, wskazując wprawdzie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia 28 września 2007 r. na związanie wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 lipca 2007 r., ponownie odrzucił wniosek skarżącego z dnia 30 października 2006 r. powołując taką samą argumentację, jak w uzasadnieniu uchylonego postanowienia z dnia 8 maja 2007 r. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia, co z kolei przesądza o potrzebie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 30 października 2006 r. z uwzględnieniem wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu. Zgodnie z art. 86 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 87 § 1 i 2 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na względzie okoliczności, jakie L. M. H. powołał uzasadniając wniosek z dnia 30 października 2006 r., między innymi przekonanie, że toczące się nadal w dniu złożenia przedmiotowego żądania postępowania sądowe w jego sprawie skutkują brakiem winy w uchybieniu pięcioletniego terminu, Sąd przyjął, że skarżący zachował przewidziany przez art. 87 § 1 powoływanej ustawy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Oceniając zasadność przedmiotowego wniosku należy stwierdzić, że L. M. H. zażądał przywrócenia terminu określonego w art. 278 ppsa twierdząc, że jego przekroczenie było niezawinione. Zgodnie z powołanym przepisem, po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Jest to termin, który wyznacza granice dopuszczalności złożenia skargi o wznowienie postępowania i biegnie niezależnie od terminów określonych w przepisach art. 272 § 2 i art. 277 ppsa. Jako termin prekluzyjny, nie może być on przywrócony. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 195 § 2 oraz art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.