II SO/Wa 58/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: - przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi - Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z [...] marca 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2021 r., poz. 266), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2021 r. (nr [...] ), którą na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 55 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników odmówił przyznania R. D. renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzja została doręczona R.i D. w dniu 12 kwietnia 2021 r. Skarżący w dniu 26 kwietnia 2021 r. (data złożenia pisma na biurze podawczym Sądu) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt II SPP/Wa 140/21 starszy referendarz sądowy przyznał R. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na to, że stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W dniu 6 sierpnia 2021 r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu złożył, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] marca 2021 r. wskazując, że Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła go pełnomocnikiem z urzędu dla R. D. w dniu 22 czerwca 2021 r., a sam skarżący skontaktował się z nim dopiero 21 lipca 2021 r., zaś istotne w sprawie dokumenty nadesłał do niego 24 lipca 2021 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym sprawa została zarejestrowana, na mocy zarządzenia z 25 sierpnia 2021 r. wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braku formalnego wniosku w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jego odrzucenia, poprzez dokonanie czynności, co do której uchybiono terminowi, tj. nadesłanie skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] marca 2021 r. W wyznaczonym terminie, pełnomocnik skarżącego nadesłał skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] marca 2021 r., ale bez właściwego elektronicznego podpisu. Dlatego na mocy zarządzenia z 24 listopada 2021 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia braku formalnego nadesłanej skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu, poprzez jej prawidłowe mwłasnoręczne lub elektroniczne podpisanie lub nadesłanie podpisanego własnoręcznie lub elektronicznie egzemplarza pisma. W wyznaczonym terminie, pełnomocnik skarżącego nadesłał prawidłowo podpisany egzemplarz skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, czy też braku możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie skarżącej został doręczony odpis decyzji, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Termin, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. jest terminem ustawowym i w przypadku jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie na wniosek strony. W sytuacji zatem, gdy strona uchybiła terminowi do złożenia skargi, skuteczne jej wniesienie i nadanie sprawie dalszego biegu uzależnione pozostaje od złożenia przez nią lub jej pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Stosownie bowiem do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, ale zgodnie z art. 86 § 1 ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. We wniosku o przywrócenie terminu, który wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i 2 i 4 p.p.s.a). W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania, czyli jeszcze zanim złożona zostanie skarga. Wprawdzie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi, to niewątpliwie trudno postawić skarżącemu zarzut winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi czy też niedbalstwa o własne sprawy, skoro przed upływem terminu do wniesienia skargi zainicjował przed sądem postępowanie o przyznanie prawa pomocy i oczekiwał na jego zakończenie. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku wyznaczenia pełnomocnika z urzędu przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi ustaje dopiero w dniu, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż 30 dni od momentu zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w danej sprawie (por. np. postanowienie NSA z 17 października 2018 r., sygn. akt II OZ 1011/18). Jak wynika z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie z 24 maja 2022 r. pełnomocnik R. D. został zawiadomiony o wyznaczeniu do reprezentowania skarżącego w dniu 9 lipca 2021 r. Z kolei wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożył za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 6 sierpnia 2021 r, a więc z zachowaniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Dlatego dokonując oceny wniosku złożonego w niniejszej sprawie należy uznać, że wskazane okoliczności uprawdopodobniają, że po stronie wnioskodawcy nie wystąpiła wina w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy podzielić wyrażany w judykaturze pogląd, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika celem wniesienia skargi do sądu i reprezentacji interesów skarżącego przed sądem należy oceniać jako dochowanie należytej staranności (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 355/21 i powołane w nim postanowienia NSA: z 29 czerwca 2018 r. sygn. akt I OZ 612/18 i z 13 lipca 2016 r. sygn. akt I OZ 752/16). Nie można zatem przypisać skarżącemu, jak i wyznaczonemu dla niego pełnomocnikowi z urzędu, zawinienia w uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] marca 2021 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.