II SO/Wa 6/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. V. o wymierzenie Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: oddalić wniosek o wymierzenie grzywny We wniosku z [...] stycznia 2025 r., złożonym za pośrednictwem ePUAP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. V. (dalej: "wnioskodawca") zażądał wymierzenia Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "organ") grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") za nieprzekazanie do tutejszego Sądu w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W ww. wniosku wnioskodawca domagał się też zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania oraz rozpoznania wniosku na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi z [...] lutego 2025 r. na wniosek organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, a w razie nieuwzględnienia tego żądania - odstąpienie od wymierzenia grzywny. W tym kontekście organ wyjaśnił, że akta sprawy nr [...], w której złożono tożsamy przedmiotowo wniosek o udostępnienie informacji publicznej i w której także złożono skargę na odmowę udostępnienia informacji publicznej zostały przesłane Sądowi i znajdują się w posiadaniu Sądu od 16 października 2024 r. Dlatego, w ocenie organu, wniosek o wymierzenie grzywny jest całkowicie bezzasadny w zakresie przekazania akt administracyjnych sprawy. W kwestii przekazania skargi i odpowiedzi na skargę, organ wskazał, iż Sąd oraz wnioskodawca dysponowali tożsamymi przedmiotowo tymi pismami złożonymi w ww. sprawie. Organ podkreślił też, że odpowiedź na skargę wraz ze skargą została przekazana do Sądu w dniu 16 grudnia 2024 r., czyli zaledwie 3 dni po upływie terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej "u.d.i.p."). Nawet gdyby Sąd nie podzielił stanowiska organu co do bezprzedmiotowości wniosku, to i tak nieznaczne przekroczenie terminu nie powinno skutkować wymierzeniem organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Powyższy przepis stanowi lex specialis względem art. 54 § 2 p.p.s.a. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej w zakresie terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., obok funkcji dyscyplinującej, jest też funkcja represyjna służąca ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto omawiana grzywna pełni funkcję prewencyjną, ponieważ ma zapobiegać naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12 i uchwała NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nawet stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie obliguje sądu administracyjnego do wymierzenia grzywny, lecz kreuje uprawnienie w tym przedmiocie – "sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy. Rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość, sąd administracyjny może brać pod uwagę takie okoliczności jak: charakter sprawy; pozycję i sytuację organu administracji; przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy; czy przed rozpatrzeniem wniosku organ wypełnił ten obowiązek i czy przekazanie kompletnych akt sprawy opóźniło jej rozpoznanie; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; czas, jaki upłynął od wniesienia skargi; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ przedmiotowego obowiązku, innymi słowy, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (vide postanowienie NSA z 24 marca 2022 r., sygn. akt III OZ 167/22 i powołane tam orzeczenia NSA z 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13 i z 22 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 382/14). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wnioskodawcy wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie nie można zaakceptować wywodów organu odnośnie przekazania tutejszemu Sądowi akt administracyjnych sprawy o nr [...], ponieważ dotyczą one innej niż wnioskodawca strony, jednak należy przyznać organowi rację, że uchybił obowiązkom wskazanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w bardzo niewielkim stopniu. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 742/24 ze skargi wnioskodawcy na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, wnioskodawca złożył skargę drogą ePUAP, za pośrednictwem organu, w dniu [...] listopada 2024 r. Zatem 15-dniowy termin na przekazanie tutejszemu Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy upływał 13 grudnia 2024 r. Organ zaś wypełnił ten obowiązek 3 dni później, tj. [...] grudnia 2024 r., a więc jeszcze przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny. Jednocześnie w piśmie z 11 lutego 2025 r. organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznał, iż wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.