II SO/Wa 99/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T.S. i T.S. o wymierzenie Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 3 lipca 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc) złotych, 2. zasądzić od Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz T.S.i T.S. kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 5 września 2013 r. T. S. i T. S. (dalej jako "skarżący") zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "Spółka") grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek Spółka wniosła o jego odrzucenie, z uwagi na fakt, iż został złożony w sprawie nieobjętej właściwością sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Powyższy przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Aby rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie. Wskazać przy tym należy, mając na uwadze, że przedmiot sprawy dotyczy dostępu do informacji publicznej, na przepis art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), mający charakter przepisu szczególnego, zgodnie z którym przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania przez organ skargi. Obowiązek przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ (podmiot) ten uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że w istocie nie jest organem administracji, czy nawet dysponentem żądanych informacji, czy też stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Sąd jest jedynie władny do dokonania oceny skargi tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postępowanie sądowe o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 §1 P.p.s.a. jest odrębnym postępowaniem, wszczynanym na wniosek strony skarżącej, w wypadku niewywiązania się przez organ z obowiązku przesłania do sądu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Przewidziana w art. 55 § 1 P.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] uchybiła obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niewątpliwe jest bowiem w niniejszej sprawie, że skarga na bezczynność (nosząca datę 3 lipca 2013 r.) wpłynęła do Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...], Oddział w Z. 9 lipca 2013 r. Skargę tę wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy, Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nadesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dopiero 20 grudnia 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Skarga ta zarejestrowana została przez ww. Sąd pod sygn. akt IV SAB/Gl 180/14. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący byli uprawnieni zwrócić się z wnioskiem do Sądu o ukaranie strony przeciwnej grzywną po 24 lipca 2013 r., kiedy to upływał 15 – dniowy termin ustalony cytowanym wyżej przepisem art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest ani kwestia, czy informacja objęta żądaniem skarżącej jest informacją publiczną, ani prawidłowość reakcji strony przeciwnej na zgłoszone żądanie o udostępnienie informacji publicznej, czy też zasadność skargi na bezczynność tego organu. Przedmiot badania w niniejszej sprawie stanowi tylko i wyłącznie kontrola prawidłowości wykonania przez ww. podmiot ustawowych obowiązków związanych z wpływem skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz możliwość zastosowania sankcji przewidzianych za ewentualne niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, tak jak to już wyżej Sąd stwierdził, Polska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...] naruszyła obowiązek przekazania skargi skarżącej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oznacza to, że zaistniały przesłanki do orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., gdyż niewątpliwie skarga, w określonym 15 - dniowym terminie, nie została przekazana do Sądu. Zważyć przy tym należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w żadnym wypadku nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (zob. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 3/09, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2010, nr 1, poz. 2; D. Onyśk, Problemy z dyscyplinującym wymierzeniem grzywny organowi przez sądy administracyjne. "Przegląd Prawa Publicznego" 2009, nr 10, s. 73-78). Sąd wymierzając grzywnę w wysokości 1000 zł wziął pod uwagę okoliczności sprawy, a przede wszystkim to, że opóźnienie organu w wykonaniu przewidzianego prawem obowiązku było znaczne, jednakże wynikało z przeświadczenia Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą w [...], iż wniosek został złożony w sprawie nie objętej właściwością sądu administracyjnego, a sama spółka nie jest ona organem administracji publicznej lecz uczestnikiem postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a, orzekł jak w punkcie I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.