III SA 1089/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-01
Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Sylwester Golec, Jan Rudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odliczenie darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze na podstawie art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP jest dopuszczalne, gdy darowizna została przekazana na rzecz podmiotu nieposiadającego osobowości prawnej, oraz czy przedstawione sprawozdanie z przeznaczenia darowizny jest wystarczające do skorzystania z ulgi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazał na sprzeczność sentencji decyzji z podstawą prawną jej wydania oraz na nieprawidłowe ustalenie przez organy podatkowe statusu prawnego obdarowanego Caritas Parafii i niewystarczające wyjaśnienie kwestii przeznaczenia darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze. Sąd uznał, że organy podatkowe przedwcześnie zakwestionowały możliwość odliczenia darowizny, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przez organy podatkowe prawa do odliczenia darowizny od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Skarżący odliczyli darowiznę na podstawie umowy darowizny wierzytelności wobec Parafii w E. na rzecz Caritas Parafii w M. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, argumentując, że Caritas Parafii nie posiada osobowości prawnej, a także że nie przedstawiono wystarczającego sprawozdania z przeznaczenia darowizny. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i stwierdzono, że nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Krystyna Chustecka, asesor WSA Sylwester Golec, sędzia NSA Jan Rudowski (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 01 lipca 2004 r. sprawy ze skargi V. i M. T. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących kwotę 5029, 40 zł (słownie: pięć tysięcy dwadzieścia dziewięć złotych 40/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2002r. Nr [...] określającą V. i M. zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. w kwocie 51.828,40 zł wraz z należnymi odsetkami określonymi na dzień wydania tej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji, że w zeznaniu PIT-36 o wysokości dochodów osiągniętych w 2000r. przez małżonków V. i M. T. od dochodu odliczono darowiznę w kwocie 142.500 zł na podstawie umowy "darowizny" z dnia [...] grudnia 2000r. zawartej pomiędzy Caritas Parafii [...] w M. a M. T. Z materiałów dowodowych zebranych w toku prowadzonego postępowania wynikało, że w dniu [...] grudnia 2000r. została zawarte umowa przelewu wierzytelności pomiędzy przedstawicielem firmy "K." z siedzibą w R. (zbywcą) a M. T. (nabywcą), na mocy której zbywca przelał na rzecz nabywcy wierzytelność wobec Parafii [...] w E. w kwocie 145.000 zł.
Strony ustaliły, że cena za przelaną wierzytelność wynosi 17.500,00zł. Stosownie do §3 ust.3 umowy, nabywca zobowiązał się zapłacić zbywcy ustaloną cenę za przelaną wierzytelność do dnia 30 czerwca 2001 r. Następnie w dniu [...] grudnia 2000r. M. T. zawarł z Caritas Parafii [...] w M. reprezentowanym przez Prezesa ks. W. B. umowę darowizny, na mocy której dokonał darowizny wierzytelności wobec Parafii [...] E. w kwocie 145.000,00zł na rzecz Caritas Parafii [...] w M. z poleceniem wykorzystania jej przez obdarowanego na cele charytatywno-opiekuńcze.
Składając zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2000r. P1T-36 dokonani odliczenia od podstawy opodatkowania darowizny w kwocie 142.500,00 zł powołując się na art.55 ust.7 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.). Urząd Skarbowy zakwestionował to odliczenie i stwierdził, że podstawą odliczenia był przepis art. 27 ust. 1 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) ustanawiający 10% limit odliczeń od dochodu. Ponadto wyjaśniono, że w sprawie nie można było mówić o przeniesieniu wydatków związanych z darowizną, bowiem M. T. nie dokonał płatności ustalonej ceny za przelew wierzytelności. Zakwestionowano również rozliczenie w zeznaniu z dochodu z działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego prowadzonego przez V. T. Ustalenia te sprowadzają się do zwiększenia przychodu o kwotę 78,55 zł oraz zwiększenia kosztów o 107 zł nie są przedmiotem sporu w sprawie.
Izba Skarbowa podzielając ocenę dotyczącą braku podstaw do odliczenia darowizny na cele kościelnej działalności charytatywno – opiekuńczej wyjaśniła, iż dopuszczalne było odliczenie darowizny na podstawie przepisu art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do kościoła Katolickiego w RP przy spełnieniu jednak warunków przewidzianych w tym przepisie. Do tych warunków zaliczono przekazanie darowizny na rzecz kościelnej osoby prawnej. Caritas Parafii na rzecz którego ustanowiono darowiznę takiej osobowości nie posiadał. Wykluczało to możliwość dokonania odliczenia na podstawie art. 55 ust. 7 tej ustawy. Za uzasadnioną również uznano ocenę o braku podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie nastąpiło przekazanie darowizny sprowadzającej się do przelewu wierzytelności wobec Parafii [...] w E. na rzecz Caritas Parafii [...] w M. W wyniku tej darowizny obdarowany nie uzyskał konkretnych środków finansowych, które mógł przeznaczyć na działalność charytatywno – opiekuńczą. Uzyskał jedynie wierzytelność, którą mógł dochodzić od dłużnika, czego jednak nie uczynił. Wobec tego w ocenie Izby Skarbowej wątpliwości również budziło sprawozdanie z wykorzystania tej darowizny.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez V. i M. T. domagając się uchylenia tej decyzji zarzucono jej wydanie z naruszeniem przepisów art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do kościoła katolickiego w RP oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej ze względu na nie podjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz oparcie rozstrzygnięć na części zebranych materiałów dowodowych.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż brak było w sprawie ustaleń uzasadniających ocenę, że Caritas Parafii (obdarowany) nie był zaliczony do kategorii kościelnych osób prawnych. Caritas Parafii działał bowiem w ramach Parafii, która posiada osobowość prawną. Okoliczność ta została dostatecznie wyjaśniona w piśmie Dyrektora Caritas Diecezji, które jednak zostało błędnie zinterpretowane przez organy podatkowe. Ponadto wyjaśniono, że ustanowienie darowizny zostało w sposób odpowiedni udokumentowane m.in. w sprawozdaniu sporządzonym przez proboszcza Parafii [...]. Kwestionując wydatkowanie uzyskanej darowizny nie przeprowadzono postępowania, które doprowadziło do zakwestionowania tego sprawozdania. W szczególności nie podjęto postępowania, które doprowadziło do wyjaśnienia czy wierzytelność została spłacona.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należało, iż zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim wychodząc poza granice skargi, do czego upoważnia przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), stwierdzić należało, że rozstrzygnięcie przyjęte w zaskarżonej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z powołanym w jej sentencji przepisem na podstawie którego ta decyzja została wydana. W sentencji decyzji jako podstawę prawną do jej wydania wskazano przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zaś rozstrzygnięcie przybrało treść "zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy". Uzasadnienie decyzji wskazywało na to, że podjęte rozstrzygnięcie przybrało właściwy kształt. Wobec tego pozostawało w oczywistej sprzeczności z przepisem, który powołano w podstawie do wydania decyzji. Należało zatem podkreślić, że zawarty w art. 233 Ordynacji podatkowej katalog rozstrzygnięć, które mogą zapaść w wyniku postępowania odwoławczego jest wyczerpujący. Organ odwoławczy nie może zakończyć postępowania w inny sposób, jak tylko przez wydanie jednej z decyzji, o których mowa w art. 233 Ordynacji podatkowej. Przepis ten przewiduje możliwość utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji lub wydania orzeczenia reformatoryjnego bądź kasacyjnego, a także umorzenia postępowania. Wydając jedną z tych decyzji organ podatkowy zobowiązany był do wskazania właściwej podstawy rozstrzygnięcia. Nie do zaakceptowania natomiast jest taka sytuacja jak w rozpoznawanej sprawie, iż powołując podstawę rozstrzygnięcia reformatoryjnego (art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) organ podatkowy wydaje decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji (art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W ocenie organu odwoławczego nie zachodziła zatem podstawa do wzruszenia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Ta oczywista sprzeczność mogła podlegać wyjaśnieniu dopiero w oparciu o treść uzasadnienia decyzji, w której zgodzono się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, nie podzielając w całości argumentacji tego organu. Powołanie właściwej podstawy prawnej stanowi niezbędny element decyzji określony w art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W tym wypadku był to przepis art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei uzasadnienie decyzji sporządzone na podstawie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej nie powinno służyć wyjaśnieniu wątpliwości co do samej zgodności pomiędzy poszczególnymi niezbędnymi elementami decyzji.
Wskazanie właściwej podstawy prawnej decyzji w rozpoznawanej sprawie miało istotne znaczenie z uwagi na to, iż organ odwoławczy godząc się na treść rozstrzygnięcia w sprawie nie zaakceptował jednak argumentacji organu pierwszej instancji dotyczącej podstawowej kwestii spornej w sprawie, jaką było odliczenie od dochodu darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą. Z tego względu zaskarżoną decyzję należało uznać za wydaną z naruszeniem przepisów art. 120, art. 210 § 1 pkt 4 oraz art. 233 Ordynacji podatkowej.
W ocenie Sądu na uwzględnienie zasługiwały również zarzuty podniesione w skardze. Przyjmując bowiem ostatecznie, że podstawę do odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą stanowił przepis art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), a nie powołany przez organ I instancji przepis art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) nie wyjaśniono wszystkich przesłanek wynikających z tego przepisu.
Powołany przepis art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP od czasu wejścia w życie tej ustawy tj. od dnia 23 maja 1989 r. stanowi, że darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym i podatkiem wyrównawczym, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz - w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. W odniesieniu do darowizn na inne cele mają zastosowanie ogólne przepisy podatkowe. Powołany przepis ze względu na jego usytuowanie oraz powiązanie z przepisami art. 26 ust 1 pkt 9 i ust 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest przedmiotem kontrowersji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, których zasadniczym powodem jest określenie górnego limitu odliczeń darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą. Kontrowersje wokół omawianego przepisu nasiliły się od dnia 1 stycznia 1995 r. tj. daty wejścia w życie art. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1995 r. Nr 5, poz. 25) - (por. wyrok z dnia 22 lutego 1996 r. sygn. akt SA/Sz 2732-2733/95 -niepubl., teza zamieszczona w J. Gach, A. Gomułowicz, J. Małecki "Podatek dochodowy od osób fizycznych", Komentarz, Wyd. CJH. Beck, Warszawa 1998 r. s. 368; także wyrok z dnia 25 października 1996 r. sygn. akt SA/Sz 2% 1/95 niepubl. oraz odmienna teza wyroki z dnia 3 sierpnia 2000 r. sygn. akt I SA/Po 1398/99, niepubl., teza opubl. w Monitorze Podatkowym 2001, nr 2 s. 2; z dnia 10 sierpnia 2000 r. sygn. akt I SA/Po 1186/99 opubl. wraz z krytyczną glosą W. Sawy w: Glosa z 2001 r. nr 9Syj29-31. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe ostatecznie nie kwestionowały prawa skarżących do odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą ponad limit ograniczający ustanowiony w art. 26 ust 1 pkt 9 lit b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sporne natomiast w sprawie było spełnienie przez skarżących warunków uzasadniających dokonanie odliczenia ponad ten limit określonych w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP. Sporne kwestie w rozpoznawanej sprawie sprowadzały się zatem do oceny dopuszczalności odliczenia darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą udzielonej innej osobie niż kościelna osoba prawna oraz oceny sprawozdania o przeznaczeniu darowizny na tę działalność. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że jeżeli dopuścić odliczenie darowizn od dochodu na podstawie art. 55 ust 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP. to przepis ten powinien być interpretowany ściśle. Omawiany przepis, co nie budzi wątpliwości, dopuszcza wyłączenie z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła poświecony został Rozdział 6 (art. 38-40) ostatnio powołanej ustawy. Do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej zgodnie z tymi przepisami powołane zostały osoby prawne Kościoła (art. 38 ust.1) oraz podmioty powołane przez władze kościelne (art. 38 ust. 2). Ustawa zatem określiła zakres podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła. W tej sytuacji wyłączeniu z podstawy opodatkowania darczyńcy podatkiem dochodowym mogą podlegać darowizny ustanowione na rzecz tak określonych podmiotów.
Do grupy tych podmiotów ustawa zaliczyła m.in. parafie (art. 7 ust. 1 pkt 5), Caritas Polska (art. 7 ust. 2 pkt 2) oraz Caritas diecezji (art. 7 ust. 2 pkt 3). Jednocześnie zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy kościelne jednostki organizacyjne, o których mowa m.in. w art. 7 nabywają osobowość prawną z chwilą powiadomienia właściwego organu administracji państwowej o ich utworzeniu przez władzę kościelną, jeżeli ratyfikowane umowy nie stanowią inaczej. Powiadomienie powinno zawierać nazwę kościelnej osoby prawnej, jej siedzibę i określenie granic terenu jej działania – w odniesieniu do osób o zasięgu terytorialnym (art. 13 ust. 3 ustawy). W sprawie nie mogło budzić wątpliwości, iż podmiot o nazwie "Caritas Parafii" do kręgu takich podmiotów, które wyposażono w osobowość prawną nie został zaliczony. Wbrew temu jednak co przyjęły organy podatkowe za wystarczające do przyjęcia, iż "Caritas Parafii" nie działał w imieniu określonej kościelnej osoby prawnej nie mogła być informacja zawarta w piśmie Caritas Parafii [...] z dnia [...] maja 2001r. Jak trafnie bowiem zauważono w skardze z pisma tego można wyprowadzić również wniosek przeciwny – wskazujący jednoznacznie na działalność "Caritas Parafii" w ramach parafii, która posiada osobowość prawną. Tym bardziej, że jak wynika z treści umowy darowizny z dnia 29 grudnia 2000r. potwierdzenie jej przyjęcia nastąpiło przez Proboszcza Parafii będącego organem osoby prawnej jaką jest parafia (art. 7 ust. 3 pkt 5 ustawy o stosunku Państwa do kościoła katolickiego w RP). W toku dalszych czynności w oparciu o Statut Caritas Diecezji E. oraz statut caritas parafii dla Parafii Diecezji E. (których nie dołączono do akt sprawy) należy wyjaśnić czy upoważnioną do podpisu umowy darowizny osoba działała w imieniu tej osoby prawnej (Caritas Diecezji E.) czy też w imieniu Parafii [...] w M. Dowód z dokumentów w razie istnienia dalszych wątpliwości powinien zostać uzupełniony o dowód z przesłuchania w charakterze świadka osoby, która potwierdziła przyjęcie darowizny. Wobec nie wyjaśnienia tych okoliczności oraz oparcia rozstrzygnięcia na wadliwej interpretacji pisma Caritas Diecezji E. z dnia 29 maja 2001r. podjętą w tym zakresie ocenę należało uznać za przedwczesną i naruszającą zasady ogólne postępowania wyrażone w art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej.
Drugi z podniesionych w skardze zarzutów sprowadzał się do zakwestionowania sprawozdania z przeznaczenia darowizny na działalność charytatywno – opiekuńczą kościoła. Również podniesienie w tym zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania należało uznać za uzasadnione.
Warunkiem bowiem uzyskania ulgi przewidzianej w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP jest uzyskanie przez darczyńcę pokwitowania odbioru darowizny przez kościelną osobę prawną oraz - w okresie dwóch lat od przekazania darowizny – sprawozdania o przeznaczeniu jej na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowały się w
kwestii treści sprawozdania, o którym mowa w tym przepisie, dwa odmienne
stanowiska.
Według jednego z nich sprawozdanie takie powinno mieć postać dokumentu zdatnego do uzasadnienia prawa do odliczeń. Dokument taki powinien mieć zatem takie cechy, które pozwalają na sprawdzenie jego treści w postępowaniu podatkowym. W związku z tym sprawozdanie, oprócz daty i podpisu osoby sporządzającej ten dokument, powinno zawierać opis zdarzeń
z taką dokładnością, aby organy podatkowe mogły dokonać kontroli
opisanych w nim faktów (por. wyrok z dnia 24 czerwca 1997 r. sygn. akt I SA/Wr 914/96, niepubl.). Ogólne wskazanie celu, na jaki przeznaczono
darowiznę, przez podanie — "na cele charytatywno-opiekuńcze" nie spełnia
wymogów ustawy, gdyż nie stanowi sprawozdania, jeśli w oświadczeniach
brak jest jakichkolwiek danych na temat takiej działalności (por. wyrok z dnia
7 września 1999 r. sygn. akt I SA/Po 26/99, fragmenty opubl. w: R. Kubacki,
J. Zubrzycki, Leksykon podatku dochodowego od osób fizycznych 2002"
Unimex, Wrocław 2002, s. 715).
Odmienne stanowisko zaczęły zajmować składy orzekające w ostatnim okresie, dystansując się wyraźnie od w/w tezy zawartej w wyroku sygn. akt I SA/Wr 914/98. Na przykład w wyroku z dnia 29 stycznia 2002 r. sygn. akt III SA 2300/00 (niepubl.) Sąd stwierdził, że z art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w RP nie wynika, iż sprawozdanie ma mieć charakter sprawozdania z wydatkowania pieniędzy (sprawozdania finansowego), ani też, aby obdarowany rozliczał się z otrzymanej darowizny. Sąd podniósł także, że w tym przepisie jest mowa o "przeznaczeniu" darowizny, a nie ojej "wykorzystaniu".
Tego rodzaju podejście dające się uzasadnić rodzajem prowadzonej przez Kościół działalności charytatywno - opiekuńczej, za którym opowiada się również Sąd w składzie orzekającym nie może jednak prowadzić do zwolnienia od obowiązku przedstawienia sprawozdania o przeznaczeniu tej konkretnej darowizny podlegającej odliczeniu na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą.
Skarżący przedstawili bowiem ogólną informację zawartą w sprawozdaniu Proboszcza Parafii [...] w M. (bez daty) o przeznaczeniu darowizny na cele określone w ustawie tj. przekazanie za granicę jako pomoc ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie. Tak określone cele, na które przeznaczono darowiznę mieściły się w ogólnie sformułowanych celach działalności charytatywno – opiekuńczej Kościoła (art. 39 pkt 8 ustawy). Trafnie jednak w ocenie Sądu organy podatkowe starały się podważyć wiarygodność tego sprawozdania z uwagi na przedmiot darowizny jaki stanowiła wierzytelność od Parafii [...] w E. (§ 1 pkt 1 umowy darowizny z dnia 29 grudnia 2000r.). Uzyskane z tej darowizny środki mogły zostać przeznaczone na realizację działalności charytatywno – opiekuńczej (zważywszy na jej zakres) dopiero po odzyskaniu całości lub części długu. Samo posiadanie przez uprawniony do realizacji takiej działalności podmiot prawa majątkowego nie pozwalało na stwierdzenie, iż podmiot ten dysponował środkami, które mógł przeznaczyć na tę działalność. Dopiero wykonanie zobowiązania przez dłużnika (art. 354 § 1 k.c.) przez zapłatę sumy pieniężnej lub też dalsza sprzedaż tej wierzytelności pozwalała na zgromadzenie środków, o których mowa w art. 40 ustawy. Sama jednak treść sprawozdania nie mogła wykluczać, iż środki takie zostały zgromadzone. W celu jednak wyjaśnienia tych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości należało przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W postępowaniu tym w ocenie Sądu na podstawie wyjaśnień osoby, która podpisała sprawozdanie należało ustalić czy dysponowała środkami, które pochodziły z tej darowizny i czy mogła przeznaczyć te środki na wskazane w sprawozdaniu działalność charytatywno – opiekuńczą. Wyjaśnienia złożone w tym zakresie należało skonfrontować z zeznaniami dłużnika z tytułu tej wierzytelności (w przypadku spłaty całości lub części zobowiązania) lub osób, które nabyły tę wierzytelność (jeżeli sytuacja miała miejsce). Nie przeprowadzono takiego postępowania i przyjęcie a priori założenia odrzucającego treść sprawozdania, jak trafnie zarzucono w skardze stanowiło naruszenie zasad postępowania określonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Z tych wszystkich względów uznając, iż występujące w sprawie naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło