III SA 1165/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-28
Skład orzekający: Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA (del.) Grzegorz Krzymień (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży akcji spółki akcyjnej, powstałej w wyniku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonej w celu prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego, korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Dochód ze sprzedaży akcji spółki akcyjnej, która powstała w wyniku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonej w celu prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie to odnosi się do konkretnej spółki utworzonej w procesie prywatyzacji, a przekształcenie w inny podmiot prawa handlowego, jakim jest spółka akcyjna, stanowi definitywne zakończenie tego procesu i wyłącza możliwość zastosowania ulgi podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w W. określającą L. M. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1995 r. z tytułu sprzedaży akcji. Urząd Skarbowy zwiększył dochód do opodatkowania o kwotę ze sprzedaży akcji spółek prywatyzowanych, uznając, że nie korzystają one ze zwolnienia na podstawie art. 52 ust. 1 lit. a) ustawy o p.d.f. Izba Skarbowa częściowo uwzględniła odwołanie, wyłączając z podstawy opodatkowania dochód ze sprzedaży akcji jednej spółki, ale utrzymała opodatkowanie dochodu ze sprzedaży akcji innej spółki, uznając, że zwolnienie nie ma zastosowania do akcji powstałych w wyniku przekształcenia spółki z o.o. w spółkę akcyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina, Sędziowie WSA Jolanta Sokołowska, NSA (del.) Grzegorz Krzymień (spr.), Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia[...].04.2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995r. oddala skargę ic
Urząd Skarbowy W. decyzją z[...] listopada 2001r określił L. M. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1995r w kwocie[...]zł oraz zaległość podatkową z tego tytułu w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Urząd Skarbowy podał, że zwiększył dochód do opodatkowania o kwotę [...] zł uznając, iż dochód ten został faktycznie osiągnięty ze sprzedaży akcji prywatyzowanych przedsiębiorstw realizowanych przez agenta Przedsiębiorstwo [...] "P" Sp. z o.o. w W. ul. [...] w imieniu i na rzecz podatnika . Sprzedaż dotyczyła akcji firmy; "E " Holding S.A. w Z. [...] oraz [...] Przedsiębiorstwa [...] S.A. w M. ul. [...].
Ponadto Urząd Skarbowy stwierdził, że dochód jaki został osiągnięty przez podatnika ze sprzedaży drugiej emisji akcji powołanych wyżej Przedsiębiorstw nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art.52 ust.1 lit. a) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz.416 z późn. zm.).
Izba Skarbowa w W. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r częściowo uwzględniła zarzuty wyłączając z podstawy opodatkowania na podstawie art.52 pkt 1 lit a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochód w kwocie [...] zł uzyskany ze sprzedaży akcji [...] Przedsiębiorstwa [...] S.A. w M.. Jednak nie uwzględniła zarzutu w stosunku do dochodu ze sprzedaży akcji Spółki "E Holding" S.A. w Z. osiągniętego w kwocie [...] zł uważając, że przewidziane w art.52 pkt 1 lit. a) zwolnienie z opodatkowania nie ma zastosowania do dochodu ze sprzedaży tych akcji.
Mocą art. 52 pkt 1 lit. a) w okresie od 1 stycznia 1993r. do 31 grudnia 1995r. zwolnione zostały dochody ze sprzedaży udziałów lub akcji spółek utworzonych w celu oddania tym spółkom do odpłatnego korzystania, na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw, przedsiębiorstwa lub zorganizowanych części mienia przedsiębiorstwa.
Powyższy przepis stanowi, że jeżeli osoba fizyczna sprzedaje udziały lub akcje spółek utworzonych w trybie i w celu przewidzianym w ustawie o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, a więc na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 3 i art. 38 oraz art. 39 ustawy z 13 lipca 1990r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51. poz. 298 późn. zm.) i sprzedaż tych udziałów lub akcji nie jest przedmiotem działalności gospodarczej, to ma zastosowanie zwolnienie z opodatkowania dochodu uzyskanego w tej sytuacji.
Akcje Spółki "E Holding" S.A., ze sprzedaży których skarżący uzyskał nie kwestionowany dochód w wysokości [...] zł. nie były akcjami Spółki utworzonej w celu oddania jej do odpłatnego korzystania na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części mienia przedsiębiorstwa, lecz akcjami Spółki utworzonej w wyniku przekształcenia Spółki z o.o. "E " w Spółkę "E Holding" S.A. (akt notarialny z [...] grudnia 1994 r. rep. [...] i z[...] kwietnia 1995 r. rep. [...] Nr [...]).
Na ostateczną decyzję Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2002 r. L. M. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej tą decyzję - decyzji Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2001r.
Zaskarżonej decyzji podatnik zarzuca naruszenie art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1995 roku w związku z art. 37 ust. 1 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. W skardze wyraża pogląd, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, tym, iż w momencie nabywania akcji przedmiotowej Spółki, utworzone na podstawie art. 38 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych Przedsiębiorstwo było przekształcone w Holding S.A. jest pozbawione znaczenia prawnego, gdyż przepisy prawa podatkowego materialnego nie znają takiej regulacji wykluczającej prawo do ulgi podatkowej. Zdaniem Skarżącego przekształcenie Spółki "E " nawet powiązane z dodaniem do tej firmy słowa "holding", nie zmienia faktu, iż jest to nadal ta sama spółka powstała w celu przejęcia do odpłatnego korzystania z mienia przedsiębiorstwa państwowego w trybie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Rozpoznając sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę
- Prawo o ustroju Sądów administracyjnych i ustawę
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 § 1271)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniesiona przez L. M. skarga pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej interpretacji granic zwolnienia od podatku jakie przewiduje art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) dla dochodu ze sprzedaży udziałów lub akcji spółek utworzonych w celu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Ściślej, spornym jest wpływ na byt tego zwolnienia przekształcenie spółki z ograniczona odpowiedzialnością w spółkę akcyjną. Skarżący uważa, iż powyższe zdarzenie prawne nie posiada znaczenia z podatkowego punktu widzenia i pogląd ten uzasadnia brakiem stosownej regulacji w prawie podatkowym, a także regulacją wynikającą z art. 491 w zw. z art. 497 § 1, mającego zastosowanie do dokonanego przekształcenia, kodeksu handlowego.
Rozstrzygając powyższy problem wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego z zasady powszechności opodatkowania wyprowadzono regułą ścisłego interpretowania przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych. Wbrew temu co twierdzi skarżący spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest ustrojowo innym podmiotem od spółki akcyjnej. Uwzględniając powyższe okoliczności należy dojść do wniosku, że kontynuacja uregulowań odnoszących się do podmiotu przed przekształceniem wymagałaby stosownej regulacji pozytywnej w prawie podatkowym. Niczego nie zmienia to unormowanie zawarte w art. 491 w zw. z art. 497 § 1 k.h. Przepis ten odnosi się do prywatno - prawnych zobowiązań i uprawnień przekształconej spółki w stosunku do osób trzecich. Nie ma żadnego znaczenia dla treści zobowiązań publiczno - prawnych, których spółka nie jest stroną. Analizowana regulacja podatkowa odnosi się do osób fizycznych sprzedających udziały lub akcje spółek.
Zwolnienie jakie zawiera art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o p.d.f. co do dochodów uzyskanych ze sprzedaży udziałów lub akcji odnosi się do konkretnej spółki, to jest tej, która utworzona była w celu oddania jej do odpłatnego korzystania, na podstawie przepisów o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części mienia przedsiębiorstwa. W rozpoznawanej sprawie spółką tą było Przedsiębiorstwo "E" Z. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością zawiązana umową z dnia [...] grudnia 1990r. Wynika to zarówno z gramatycznej wykładni przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ale i z wykładni celowościowej. Przepis ten ma charakter zwolnienia okresowego związanego z przeprowadzanym procesem prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Jego celem jest stworzenie preferencji dla dokonywania obrotu udziałami i akcjami nowo powstałych spółek prywatnych, aby w ten sposób zachęcić do uczestnictwa w procesie prywatyzacji.
Przekształcenie podmiotu utworzonego w procesie prywatyzacji w inny nowy podmiot prawa handlowego (spółkę akcyjną) jest definitywnym zakończeniem procesu prywatyzacji. Z tego również powodu akcje Spółki Akcyjnej "E Holding" w Z. pochodzące z emisji związanej z podwyższaniem kapitału akcyjnego nie mogą korzystać, przy sprzedaży, ze zwolnienia przewidzianego w art. 52 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w jej brzmieniu obowiązującym w 1995r.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
[pic]
s. G. Krzymień s. J. Rypina s. J. Sokołowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło