III SA 3309/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-13

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Rudowski, Asesor WSA Sylwester Golec, Sędzia NSA Jerzy Rypina

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie środków trwałych przez jedno przedsiębiorstwo handlowo-transportowe prowadzone przez męża na rzecz firmy handlowo-transportowej prowadzonej przez jego żonę, które wcześniej nabyło te środki i odliczyło od nich podatek naliczony, stanowi darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieodpłatne przekazanie środków trwałych między dwoma odrębnie prowadzonymi przedsiębiorstwami, które wcześniej nabyły te środki i odliczyły podatek naliczony, stanowi darowiznę w rozumieniu przepisów ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu. Kwestia rozliczeń majątkowych między małżonkami nie ma znaczenia dla opodatkowania tej czynności jako darowizny między dwoma podmiotami prawa podatkowego.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Handlowo-Transportowe "B" (prowadzone przez J.R.) nieodpłatnie przekazało firmie Handlowo-Transportowej "I" (prowadzonej przez żonę J.R., R.R.) środki trwałe o wartości netto wchodzącej w skład kosztów uzyskania przychodów firmy "B". Firma "B" wcześniej nabyła te środki i odliczyła od nich podatek naliczony. Organy podatkowe uznały tę czynność za darowiznę podlegającą opodatkowaniu VAT. Firma "B" wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że czynność ta nie była darowizną, lecz rozliczeniem majątkowym między małżonkami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Asesor WSA Sylwester Golec, Sędzia NSA Jerzy Rypina (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. sprawy ze skargi [...], Przedsiębiorstwo Handlowo - Transportowe T. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Izba Skarbowa w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2001r. określającą Przedsiębiorstwu Handlowo – Transportowemu "B" – [...] zobowiązanie w podatku od towarów i usług za czerwiec 2001r. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż J. R. w 2001r. prowadził odrębną działalność gospodarczą w Przedsiębiorstwie Handlowo – Transportowym "B", natomiast żona podatnika – R. R. prowadzi swoją firmę tj. Firma Handlowo – Transportowa "I". W czerwcu 2001r. Przedsiębiorstwo "B" przekazało nieodpłatnie firmie "I" środki trwałe i inwestycje rozpoczęte o łącznej wartości [...] zł. Darowane środki trwałe zostały zakupione przez firmę "T" [...], o czym świadczą dowody zakupu (faktury, umowy), których wartość netto wchodziła w skład kosztów uzyskania przychodów tego przedsiębiorstwa (w postaci odpisów amortyzacyjnych). Podniosła, że Przedsiębiorstwo "B" korzystało z prawa odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami środków trwałych oraz mogło wystawiać dokumenty sprzedaży lub przekazania tych środków zgodnie z ustawą VAT. W tym stanie rzeczy, zdaniem Izby Skarbowej, stosownie do art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym darowizna podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Wyjaśniła, iż zniesienie wspólności małżeńskiej w styczniu 1999r. nie ma w sprawie znaczenia. Przekazane przez J. R. środki trwałe było typową darowizną, a nie przekazaniem udziałów na podstawie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W skardze firma PHT "B" – [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 3 pkt 4, art. 4 pkt 7, art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 4 i 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także art. 188 i 216 Ordynacji podatkowej. Na 15 stronach uzasadnienia skarżący powołując się na rozliczne orzeczenia sądu administracyjnego wykazuje, iż czynność przenoszenia własności środków trwałych nie była darowizną, lecz rozliczeniem się między małżonkami dorobkiem małżeńskim, który nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest oczywiści bezzasadna. Stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:1) mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) wykonujący we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 cyt. ustawy, 3) czynności te wykonują w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy (nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo). Przedmiotem opodatkowania w podatku od towarów i usług są czynności bądź stany, które zostały wymienione w art. 2 cyt. ustawy. W myśl art. 2 ust. 2 pkt 4 cyt. ustawy opodatkowaniu podlega darowizna towarów, która polega na zobowiązaniu się darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku (art. 888-902 k.c.). Umowa darowizny jest instytucją prawa cywilnego, a zawarcia tej umowy cechuje między innymi dobrowolność tej czynności. Czynność ta podlega opodatkowaniu, gdy jej przedmiotem jest towar oraz nastąpiło jego wydanie obdarowanemu. Jak wynika z przedłożonego Sądowi do wglądu materiału dowodowego w sprawie – J. R. prowadził działalność gospodarczą w firmie Przedsiębiorstwo Handlowo – Transportowe "B" w zakresie handlu hurtowego i detalicznego paliwami płynnymi, sprzedażą detaliczną artykułów przemysłowych i spożywczych, transportem krajowym i międzynarodowym towarów. Małżonka podatnika – R.R. prowadziła działalność gospodarczą w prowadzonej przez siebie firmie Handlowo – Transportowej "I". Obie firmy były zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. Bezspornym pozostaje fakt, iż w czerwcu 2001r. Przedsiębiorstwo Handlowo – Transportowe "B" [...] przekazało firmie Handlowo – Transportowej "I" – R. R. środki trwałe i inwestycje rozpoczęte o łącznej wartości [...] zł oraz że powyższe środki trwałe oraz inwestycje w toku zostały nabyte przez firmę "B", o czym świadczą dowody zakupu tj. faktury i umowy. Wartość netto powyższych towarów wchodziła w skład kosztów uzyskania przychodów firmy "B" w postaci odpisów amortyzacyjnych. W ocenie Sądu, przyjęcie przez organy podatkowe, iż powyższa czynności stanowi darowiznę jest zgodna z prawem. W czynności tej brały udział dwa oddzielnie prowadzące działalność gospodarczą podmioty prawa podatkowego. Przedmiotem czynności cywilnoprawnej były środki trwał jednego przedsiębiorstwa przekazane nieodpłatnie drugiej firmie. Firmy te wykonały czynności we własnym imieniu i na własny rachunek i nie ma tutaj miejsca na modyfikację tego przepisu. Kwestia rozliczeń pomiędzy małżonkami jest zupełnie inną sprawą, która w żaden sposób nie koliduje z ustaleniami organów podatkowych. Oczywiście małżonkowie mogą dokonywać podziału majątku dorobkowego, jednakże przy uwzględnieniu wpłaconego uprzednio podatku VAT od omawianej transakcji. Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego ani też przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło