III SA 3319/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Jerzy Rypina (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na usługi konsultingowe, doradztwo techniczne oraz pośrednictwo handlowe mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających materialne efekty tych usług lub ich faktyczne poniesienie?
Ratio decidendi
Wydatki na usługi konsultingowe, doradztwo techniczne oraz pośrednictwo handlowe mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów tylko wtedy, gdy podatnik wykaże ich faktyczne poniesienie oraz bezpośredni związek z przychodami i racjonalność działania dla ich osiągnięcia. W przypadku braku dowodów materialnych efektów tych usług lub wątpliwości co do ich faktycznego poniesienia, organy podatkowe mają prawo odmówić zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, opierając się na swobodnej ocenie dowodów.
Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych. Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi konsultingowe, doradztwo techniczne oraz pośrednictwo handlowe, wskazując na brak dowodów materialnych efektów tych usług lub wątpliwości co do ich faktycznego poniesienia. Spółka argumentowała, że dokumenty dotyczące części wydatków zostały skradzione, a organy podatkowe nie wykazały, dlaczego nie uznają prawidłowo udokumentowanych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie NSA Bogdan Lubiński, Jerzy Rypina (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2002r. określającą "E" Spółce z o.o. w W. zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż podatnik bezzasadnie zaliczył do kosztów uzyskania przychodów: 1) kwotę [...] zł na zakup usług konsultingowych od C. za przeprowadzenie analizy nabycia przez Spółkę agencji ochrony A. w USA, 2) kwotę [...] zł z tytułu zakupu usług doradztwa technicznego od firmy B – [...] dotyczącego doradztwa w ocenie stanu technicznego samochodów, bowiem podatnik nie przedstawił efektów materialnych tych umów w postaci ekspertyz, opinii itp., co nie pozwoliło na uznanie, że czynności powyższe w rzeczywistości miały miejsce, a w konsekwencji, że zaistniał związek określony w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, 3) kwotę [...] zł na zakup usług pośrednictwa handlowego od PHU W. prowadzącego do zawarcia umów przez podatnika na ochronę różnych obiektów na terenie R. , bowiem w wyniku sprawdzenia 7 wybranych firm z przedstawionej listy ochranianych obiektów, okazało się, że żadna z nich nie miała do czynienia z firmą pośredniczącą PHU W. Izba Skarbowa podniosła, że z przedłożonego przez podatnika zaświadczenia o zgłoszeniu kradzieży z dnia[...] października 2002r. dokonanej w mieszkaniu prezesa Spółki w dniu [...] czerwca 2001r. nie wynika, co zostało skradzione, a wobec tego nie można uznać, że skradziono opinie na temat analizy nabycia agencji ochrony A. w USA. Stwierdziła, że fakt zakupu przez Spółkę samochodów nie świadczy, że dokonano usługi doradztwa technicznego w zakresie oceny technicznej samochodów sprowadzanych do konwojowania pieniędzy. W skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie i stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247 i 248 Ordynacji podatkowej. Podatnik w uzasadnieniu skargi ponowił zarzuty odwołania, podnosząc, że kontrolującym nie okazano dowodów potwierdzających wykonanie usług consultingowych od C. na kwotę [...] zł., ponieważ dokumenty te czasowo znajdowały się w mieszkaniu prezesa i w dniu[...].06.2001 r. zostały skradzione. Na potwierdzenie faktu włamania i kradzieży załączył podatnik ksero pisma KP - U., z dnia [...].10.2002 r. Podatnik nie zgadza się, że wyjaśnienia te są mało wiarygodne i wobec tego nieprzekonywujące. Twierdzi, że stwierdzenie Izby jest krzywdzące bo jeśli nie byłoby włamania, to Prezes by go nie zgłaszał i nie otrzymał pisma potwierdzającego kradzież z włamaniem. Twierdzenie, że to tylko na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia poniesionych wydatków uznanych za koszty uzyskania przychodu jest tylko częściowe, gdyż organ podatkowy winien udowodnić dlaczego nie uznaje prawidłowo udokumentowanych wydatków, za koszty uzyskania przychodów. W protokole kontroli powołano się na art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym kwalifikując ten wydatek jako zakup całego lub części przedsiębiorstwa -tymczasem umowa obejmowała usługi. Podnosi, że stwierdzenie Izby, że o wykonaniu umowy na dokonanie oceny stanu technicznego sprowadzonych samochodów nie mogą świadczyć okoliczności, że samochody te sprowadzono-jest krzywdzące gdyż to na podstawie tej właśnie opinii samochody te sprowadzono. Uważa również, że twierdzenie Izby, że nie udowodniono, że firma W. doprowadziła jako pośrednik do zawarcia umów przejęcia do ochrony 83 obiektów na terenie R. i okolic - co spowodowało zwiększenie obrotów o [...] zł. netto w skali miesiąca - jest krzywdzące, gdyż sprawdzono tylko kilka umów. Powołuje się na fakt, że podobne wydatki w kwocie [...] zł. na rozpoznanie rynku dolnośląskiego pod kątem ochrony i sprzątania uznano jako koszty uzyskania przychodu - co świadczy o wątpliwościach co do interpretacji przez Izbę art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest oczywiście bezzasadna. W postępowaniu administracyjnym organom podatkowym przysługuje prawo do swobodnej oceny dowodów, określone w art. 191 Ordynacji podatkowej. Polega ona na tym, że organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwaliło się stanowisko, iż przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek, poza wyraźnie wskazanym w ustawie, wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z przychodami i racjonalnością działania dla osiągnięcia przychodu. Przede wszystkim zaś należy wykazać, iż wydatki zostały faktycznie poniesione. W rozpatrywanej sprawie Spółka powołując się na poniesione wydatki nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby na wynikające z tych wydatków efekty materialne. Ponadto Spółka nie wykazała, aby faktycznie poniosła koszt w związku z umową ze Spółką C. na przeprowadzenie analizy nabycia agencji ochrony A. w USA. Wyjaśnienia złożone w dniu [...] września 2002r. przez prezesa Spółki do protokołu kontroli skarbowej, z których wynika, iż dokumenty dotyczące tego wydatku zostały skradzione w dniu [...] czerwca 2001r. z mieszkania prezesa, zostały przez organy podatkowe ocenione i ocenie tej nie można zarzucić dowolności. Organy podatkowe zasadnie wskazały, iż o powyższej kradzieży prezes Spółki zawiadomił organy prawie pół roku po jej dokonaniu, a w trakcie kontroli skarbowej. Ponadto z zaświadczenia Komisariatu Policji U. wynika jedynie, że skradziono przedmioty o wartości [...] zł i nie ma w powyższej informacji wzmianki, iż skradziono dokumenty. Również logiczna, przekonywująca jest ocena dokonana przez Izbę Skarbową a dotycząca wydatku na usługę doradztwa wykonana przez firmę B. – [...]. Bez wątpienia skarżąca nie przedstawiła dowodów świadczących o wykonaniu usługi doradztwa, ani też dowodu świadczącego o udziale tej firm w zakupie samochodów (bankowozów). Za oczywiście uzasadnione należało uznać nie zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków w 2000r. w łącznej kwocie [...] zł poniesionych na zakup usług pośrednictwa handlowego od firmy PHU "W." z K. Jak wynika z przedstawionego Sądowi do wglądu materiału dowodowego w wyniku czynności sprawdzających w siedmiu losowo wybranych podmiotach, spośród wskazanych przez Spółkę, jako pozyskanych do ochrony w wyniku działań firmy "W." nie potwierdziły pośrednictwa tej firmy w zawarciu umów o świadczenie usług ochrony przez skarżącą Spółkę. Zawarcie umowy o usługi pośrednictwa handlowego nie oznacza, że postanowienia umowy zostały wykonane. Również twierdzenie podatnika, że Spółka zwiększyła o [...] zł netto swoje miesięczny obrót nie świadczy o tym, że nastąpiło to w wyniku wykonania przedmiotowej umowy (odwołanie z dnia [...] października 2002r.). Powyższe wyjaśnienie jest problematyczne, jeżeli zważy się treść wyjaśnienia prezesa Spółki z dnia [...] kwietnia 2002r. informującego, iż nie uregulowano zobowiązania Spółki wynikającego z faktury Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000r. z powodu trudności finansowych Spółki wynikających z nieregularnego płacenia należności przez zleceniobiorców. Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została wydana zgodnie z normami obowiązującego prawa zarówno materialnego jak i procesowego. Wobec tego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło