III SA 3477/01
WyrokWSA w Warszawie2004-06-02
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Bogusław Dauter, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji, wypłacone na podstawie umowy o pracę, podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w 2000 roku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji, wypłacone na podstawie umowy o pracę, było wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych w 2000 roku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd oparł się na uchwale NSA FPS 9/03, która stwierdziła, że odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, są zwolnione z podatku, nawet jeśli bezpośrednim tytułem wypłaty jest umowa, wyrok lub decyzja.Stan faktyczny
Skarżący G. P. wniósł o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego za rok 2000, argumentując, że zaliczkowo pobrana przez pracodawcę kwota odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po rozwiązaniu umowy o pracę nie podlegała opodatkowaniu. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia nadpłaty, uznając, że odszkodowanie to miało charakter odprawy i podlegało opodatkowaniu. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc zarzut błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego i naruszenia przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. i stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Bogusław Dauter (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 roku sprawy ze skargi G. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia listopada 2001 Nr IS w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Powołując się na art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku
o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku Nr 14, poz. 176,
z późn. zm.), Izba Skarbowa w W. wydaną dnia [...] listopada 2001 roku decyzją nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty przez skarżącego G. P. w podatku dochodowym za rok 2000. O jej stwierdzenie skarżący wniósł pismem z dnia 14 grudnia 2000 roku, w związku z zaliczkowym pobraniem przez NFI P. S.A. kwoty od wypłaconego odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji po rozwiązaniu, w dniu 29 lutego 2000 roku, umowy o pracę z tą spółką.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Izba Skarbowa stwierdziła, że w świetle przytaczanego powyżej przepisu wyłączone z opodatkowania są jedynie odszkodowania otrzymane na mocy obowiązujących przepisów prawa i to rzędu ustawowego. Natomiast podstawą wypłaty odszkodowania skarżącemu było postanowienie umowne, ustanowione treścią zawartej w dniu 30 listopada 1998 roku umowy o pracę w ramach swobodnego kształtowania stosunku zobowiązaniowego
i miała ona formę odprawy, nie zaś pokrycia (wynagrodzenia) realnej szkody.
W związku z powyższym Izba Skarbowa uznała, że wypłacona przez pracodawcę kwota podlegała opodatkowaniu na podstawie art. 9 w związku z art. 10 ust. 1
i art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
a działania płatnika w stosunku do wypłaconego dodatkowo wynagrodzenia były zgodne z art. 32 tej ustawy.
Na decyzję Izby Skarbowej G. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 361 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędną interpretację oraz art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależne i nierzetelne przedstawianie okoliczności faktycznych i prawnych. Dodatkowo skarżący podkreślił, że paragraf 9 ust. 3 umowy o pracę z dnia
30 listopada 1998 roku, przewidujący "odprawę pieniężną", był w istocie umową
o zakazie konkurencji, w rozumieniu art. 1011 § 1 i spełnia wymóg art. 1013 Kodeksu pracy.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.
Działając w niniejszej sprawie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje w pełni na uwzględnienie.
Orzekając w niniejszej sprawie Sąd miał na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2003 roku, sygnatura akt FPS 9/03,
w której Sąd rozstrzygnął następującą wątpliwość prawną, przekazaną przez skład orzekający NSA w trybie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.): "Czy w 2000 r. odszkodowanie, o którym mowa w przepisach rozdziału IIa Działu IV Kodeksu Pracy było wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie
art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) w związku ze zmianą tego przepisu dokonanego art. 1 ust. 1 pkt 17 u.t.a. i art. 8 ustawy z dnia 9 listopada
2000 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 204, poz. 2104)?" Dokonując oceny powyższej kwestii skład siedmiu sędziów NSA stwierdził, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 1012 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy (Dz. U. z 1988 r.
Nr 21, poz. 94 ze zm.), było w 2000 r. wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako wolne od podatku dochodowego określał odszkodowania otrzymane na podstawie przepisów prawa administracyjnego, prawa cywilnego i na podstawie innych ustaw, z wyjątkiem:
a) przewidzianych w prawie pracy odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, b) odpraw wypłacanych na podstawie przepisów
o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy
z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Podkreślono przy tym, że cytowany przepis ani nie wskazywał odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji w katalogu wyjątków objętych obowiązkiem podatkowym, ani nie precyzował jakie "inne ustawy" stanowią źródło odszkodowań zwolnionych od podatku, zaś szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu uchwały wykładnia przepisu, przeprowadzona
w odniesieniu do przepisów powiązanych, doprowadziła do konstatacji, że za odszkodowania wypłacane na podstawie przepisów prawa w rozumieniu
art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należało uznać takie odszkodowania, których źródłem jest przepis prawa, niezależnie od tego, że bezpośrednim tytułem wypłaty odszkodowania była umowa, wyrok sądu lub decyzja innego organu państwa.
Rozpatrując sprawę niniejszą Sąd w pełni podzielił stanowisko przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w zacytowanej uchwale, odnosząc je bezpośrednio do analizowanego stanu faktycznego. W związku z powyższym,
w oparciu o treść art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw.
z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło