III SA 510/03
WyrokWSA w Warszawie2004-05-14
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Krystyna Chustecka, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty celne (SAD), które były znane organowi podatkowemu pierwszej instancji w dniu wydania decyzji, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli strona skarżąca uważa, że miały one wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że dokumenty celne (SAD), które znajdowały się w materiale dowodowym organu podatkowego pierwszej instancji w dniu wydania decyzji, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nawet jeśli strona skarżąca uważała, że dokumenty te mogły wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie, kluczowe jest, aby były one 'nowe' i nieznane organowi w momencie wydawania pierwotnej decyzji. W tym przypadku dokumenty te były znane i włączone do materiału dowodowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. W. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług, powołując się na nowe dowody w postaci dokumentów celnych SAD, które miały potwierdzać wywóz towarów i tym samym uprawniać do zwrotu podatku VAT. Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że dokumenty te były znane organowi pierwszej instancji w momencie wydawania pierwotnych decyzji. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji. Strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług oddala skargę
Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...], Izba Skarbowa w W. na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 245 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] odmawiającą uchylenia po wznowieniu postępowania na podstawie art. 240 § 1, art. 245 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 207 ustawy - Ordynacja podatkowa ostatecznych decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] marca 1995 r. Nr [...] oraz z dnia [...] kwietnia 1995 r. Nr [...] określających A. W. zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w W. wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
Ponadto podkreślono, że postępowanie wznowione w trybie art. 240 ww. ustawy jest postępowaniem szczególnym, nowym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
W przedmiotowej sprawie jako podstawę do wznowienia strona postępowania A.W. wskazała przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje.
Izba Skarbowa w W. stwierdziła, że w rozpatrywanej sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Urzędowi Skarbowemu w Z., który wydał decyzję z dnia [...] marca 1995 r. Nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1994 r. oraz decyzję z dnia [...] kwietnia 1995 r. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik, listopad 1994 r.
Izba Skarbowa podkreśliła w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że przywołana przez stronę w odwołaniu okoliczność, iż w materiale dowodowym zebranym przez organ podatkowy pierwszej instancji znajdowały się dokumenty SAD [...], świadczy w swej istocie o tym, że dowody te były znane organowi podatkowemu przed wydaniem decyzji określających zobowiązania podatkowe i nie miały wpływu na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Zdaniem Izby Skarbowej odmienna ocena przez skarżącą dowodów w postaci dokumentów SAD [...], istniejących w dniu wydania decyzji i znanych organowi wydającemu decyzję nie uzasadnia wznowienia postępowania podatkowego.
Izba Skarbowa stwierdziła ponadto, że w eksporcie towarów i usług, w świetle obowiązujących wówczas przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, stawkę 0% stosowano pod warunkiem, że podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza państwową granicę Rzeczypospolitej Polskiej. Późniejsze otrzymanie przez stronę od organów celnych dokumentów SAD [...] potwierdzających wywóz towaru poza granicę kraju nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy.
Organ podatkowy wyższego stopnia podniósł także, iż w przedmiotowej sprawie Urząd Skarbowy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik i listopad 1994 r. uległo przedawnieniu w grudniu 1999 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W. zarzuciła decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2003r. i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] grudnia 2002r. naruszenie art. 122 § 1, art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 2 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania i dokonywanie oceny zebranego materiału dowodowego wyłącznie w sposób niekorzystny dla podatnika, a także przez przyjęcie przez organy podatkowe, że późniejsze otrzymanie dokumentów potwierdzających wywóz towarów poza państwową granicę SAD [...] nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu skargi strona postępowania podnosi, iż ze względu na dokonanie eksportu towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług należy jej się zwrot podatku VAT.
Skarżąca podnosi także w skardze, że organowi podatkowemu pierwszej instancji rozpatrującemu jej sprawę nie były znane nowe dowody w postaci dokumentów SAD [...], ze względu na to, że w czasie kontroli podatkowej dokumentów tych nie posiadała również strona postępowania. W ocenie skarżącej okoliczność ta wskazuje, że dowody w postaci tych dokumentów nie były podstawą wydanych przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji.
Strona w uzasadnieniu skargi podkreśla również, że wskazane przez nią nowe dowody w postaci dokumentów potwierdzających przez Graniczny Urząd Celny wywóz towarów poza granicę kraju wypełniają całkowicie przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa Izba Skarbowa w W. wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie naruszono zasad ogólnych postępowania podatkowego. Prawidłowe zdaniem Izby Skarbowej ustalenia organów podatkowych w niniejszej sprawie, różniące się od wniosków prezentowanych przez stronę skarżącą oraz subiektywna interpretacja przepisów dotyczących eksportu towarów dokonana przez stronę nie upoważnia w ocenie organu do twierdzenia, że nastąpiło naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem m.in. zaskarżonych decyzji.
W tym miejscu należy podkreślić, iż Sąd administracyjny badając sprawę pod względem zgodności z normami prawa opiera się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w momencie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przy ocenie legalności decyzji Izby Skarbowej odmawiającej po wznowieniu postępowania wzruszenia ostatecznych decyzji organu podatkowego pierwszej instancji na wstępie należało zauważyć, iż zaskarżona decyzja została wydane w trybie nadzwyczajnym tj. po wznowieniu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z ogólną zasadą trwałości decyzji podatkowej wyrażoną w art. 128 ustawy - Ordynacja podatkowa ostateczne decyzje podatkowe mogą być wzruszane przez właściwy organ podatkowy wyłącznie w przypadkach wprost unormowanych w przepisach postępowania podatkowego. O ile w postępowaniu zwykłym (odwoławczym) przedmiotem rozpoznania jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest wyłącznie przeprowadzenie weryfikacji ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym lub prawidłowości postępowania podatkowego.
W tym miejscu należy podkreślić, iż strona mimo przysługującego jej uprawnienia do wniesienia odwołań od decyzji określających zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług nie skorzystała z tego prawa. W związku z czym decyzje organu podatkowego pierwszej instancji stały się ostateczne. Ich wzruszenie zatem mogło nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnych postępowania podatkowego określonych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa m.in. w trybie wznowienia postępowania.
Istotą wznowienia postępowania jest przeprowadzenie przez właściwy organ podatkowy postępowania co do przesłanek wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 240 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132, 4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji.
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż wznowienie postępowania na podstawie innych przesłanek niż wskazane powyżej stanowić będzie naruszenie prawa.
Strona we wniosku o wznowienie postępowania wskazuje, że ze względu na wyjście na jaw nowych dowodów w postaci dokumentów celnych SAD [...] potwierdzających sprzedaż i wywóz towarów poza granicę kraju postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie powinno być wznowione na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z tym przepisem ww. ustawy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie skarżącej dowody celne potwierdzające wywóz towaru poza granice Rzeczypospolitej Polskiej nie były znane organowi podatkowemu pierwszej instancji wydającemu decyzje określające zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług.
Na podkreślenie zasługuje to, iż przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio zebranego materiału dowodowego, a także nie były znane w dniu wydania przez organ podatkowy rozstrzygnięcia.
Nowe okoliczności lub nowe dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
W materiale dowodowym zebranym przez organ podatkowy pierwszej instancji (karta akt sprawy 83-91) znajdują się odpisy dokumentów celnych SAD [...] potwierdzających wywóz towaru poza granice kraju. Dokumenty te stanowią kopie, oryginałów, z których sporządzono w dniu 25 stycznia 1995 r. odpisy poświadczone za zgodność. W aktach sprawy znajduje się także notatka służbowa sporządzona przez pracowników Urzędu Skarbowego w Z. (karta akt 92), z której wynika, że dokumenty te zostały złożone w Urzędzie Skarbowym przez samą skarżącą w dniu 25 stycznia 1995 r.
W notatce tej potwierdzono, że z dokumentów dostarczonych przez A.W. sporządzono kopie, które włączono do materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Decyzje określające zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług zostały wydane przez Urząd Skarbowy w dniu [...] marca 1995r. oraz w dniu [...] kwietnia 1995 r.
Zatem nietrafny jest zarzut strony skarżącej wskazujący, że dowody w postaci dokumentów celnych SAD [...] nie były znane organowi podatkowemu w dniu wydania przez niego decyzji podatkowych. W momencie wydawania przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji wymiarowych w przedmiotowej sprawie dokumenty były włączone do całości materiału dowodowego na podstawie którego podjęto rozstrzygnięcia.
Z powyższych względów powoływana przez stronę w pismach procesowych okoliczność nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie przytoczonego powyżej przepisu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Na marginesie należy wskazać, iż powyższe stanowisko, zostało także zaprezentowane w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 18 czerwca 1999r. Sygn. Akt I SA/Łd 1755/98, oddalającym skargę A.W. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie żądania wypłacenia podatku od towarów i usług z tytułu eksportu towarów w 1994 r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku potwierdzono, że dokumenty SAD [...], na które powoływała się skarżąca były znane organowi podatkowemu pierwszej instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] marca i [...] kwietnia 1995 r.
Natomiast wskazane przez stronę uchybienie przepisowi art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa określającemu ogólną zasadę postępowania podatkowego dotyczącą w szczególności pogłębiania zaufania do organów podatkowych w ocenie składu orzekającego nie ma wpływu na wynik sprawy w stopniu uzasadniającym wycofanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie przepis ten nie został bowiem naruszony w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenia przepisów postępowania dają podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu tylko wówczas, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego wpływu Sąd nie stwierdził. Zresztą nie wykazał go również skarżący.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło