III SA 919/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-21

Skład orzekający: Antoni Hanusz, Jerzy Rypina, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek w postaci diet wypłaconych osobie niebędącej pracownikiem Spółki, ale wykonującej usługi na jej rzecz w ramach umowy agencyjnej, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, jeśli nie został należycie udokumentowany i nie wykazano bezpośredniego związku przyczynowego z uzyskanym przychodem?
Ratio decidendi
Wydatek może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie przesłanki osiągnięcia przychodu, istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między wydatkiem a przychodem oraz właściwego udokumentowania wydatku. W przypadku diet wypłaconych agentowi, który był pracownikiem innego podmiotu, brak właściwego udokumentowania i wykazania związku przyczynowego z przychodem Spółki uzasadnia odmowę zaliczenia tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Spółka "D." S.A. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej w W., która uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej i określiła niższy podatek dochodowy od osób prawnych za 1997 r. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty 22.279 zł stanowiącej diety wypłacone osobie zatrudnionej na podstawie umowy agencyjnej, która jednocześnie była pracownikiem innej firmy. Spółka uważała, że wydatek ten powinien zostać uznany za koszt uzyskania przychodu, ponieważ był związany z uzyskaniem przychodów. Organy podatkowe odmówiły zaliczenia tej kwoty do kosztów z powodu braku właściwego udokumentowania i związku przyczynowego z przychodem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz, Sędziowie NSA (del.) Jerzy Rypina (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi "D." S.A. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia ... lutego 2002 r. Nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia ... lutego 2002r. Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 7 ust. 3, art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia ... listopada 2001r. określającą "D." S.A. w W. podatek dochodowy od osób prawnych za 1997r., zaległość w tym podatku oraz odsetki za zwłokę, a następnie określiła ten podatek, zaległość podatkową i odsetki w nowej niższej wysokości. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż Spółka bezzasadnie zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 22.279 zł stanowiącą diety wypłacone osobie nie będącej pracownikiem Spółki. Izba Skarbowa nie neguje faktu wykonania przez agenta usług na rzecz Spółki za co otrzymał on wynagrodzenie uznane za koszt uzyskania przychodów. Wyjazd agenta do Rosji nie wynikał z zawartej ze Spółką umowy lecz był finansowany przez Spółkę "M.", w której był on zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Zwrócona kwota 22.279 zł nie była zwrotem kosztów dotyczących zlecenia, gdyż zleceniobiorca takich kosztów nie poniósł. Izba Skarbowa uznała, iż Spółka prawidłowo zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środków trwałych wniesionych aportem do Spółki. W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nie uznania za koszt uzyskania przychodów wypłaconej kwoty 22.279 zł osobie zatrudnionej w Spółce na podstawie umowy agencyjnej. Spółka uważa, że decyzja narusza tym samym art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w zw. z art. 742 oraz art. 888 § 1 k.c., przez przyjęcie, że wypłata kwot związanych z realizacją umowy agencyjnej, zgodnie z zapisami umowy agencyjnej łączącej Spółkę z agentem - A.J. nie jest kosztem uzyskania przychodu, pomimo że Spółka uzyskała przychody w związku z kosztem poniesionym na realizację tejże umowy agencyjnej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, możliwość zaliczenia konkretnego wydatku do kategorii kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej uzależnione jest między innymi od: 1) osiągnięcia przychodu, 2) istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między tym wydatkiem a uzyskanym przychodem oraz 3) od właściwego udokumentowania tego wydatku, przy czym wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z akt sprawy wynika, iż zaistniały między stronami spór sprowadza się w istocie do oceny zasadności niezaliczenia poniesionych przez skarżącą Spółkę wydatków stanowiących zwrot kosztów delegacji zatrudnionego przez Spółkę na podstawie umowy agencji A.J., do którego obowiązków należało pośrednictwo, doradztwo handlowe i udział w negocjacjach z partnerami z krajów byłego ZSRR w zakresie eksportu z Polski produktów wytworzonych przez skarżącą Spółkę i importu do Polski surowców i produktów. Z dokonanych i niekwestionowanych ustaleń wynika, że skarżąca Spółka powierzając na podstawie umowy agencyjnej z dnia ... lipca 1997r. A.J. pośrednictwo, doradztwo handlowe i udział w negocjacjach handlowych z partnerami z b. ZSRR zobowiązywała się do zwrotu kosztów za wynegocjowane i zawarte umowy, w tym diety, przejazdy, hotele, koszty reprezentacji - według rachunków przedstawionych przez agenta, a także do zapłaty stałego wynagrodzenia w wysokości 600 zł miesięcznie. Również poza sporem pozostaje fakt, że A.J. jest pracownikiem firmy "M." i w okresie od 7 lipca do 30 listopada 1997r. przebywał w Moskwie z racji pełnienia obowiązków służbowych wynikających z umowy o pracę. Wystawiając skarżącej Spółce rachunek na kwotę 22.279 zł A.J. miał obowiązek udokumentować poniesione koszty stosownymi rachunkami (§ 5 pkt 2 umowy). Natomiast z przedłożonego rachunku faktycznie nic nie wynika, poza kwotą diet, która w żaden sposób nie może być uznana za "właściwe udokumentowanie wydatku" i wykazanie "istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między tym wydatkiem a uzyskanym przychodem". W tym stanie rzeczy organy podatkowe zasadnie odmówiły podatniczce zaliczenia powyższego wydatku do kosztów uzyskania przychodów bowiem wydatek ten nie został w sposób należyty udokumentowany. Dodatkowo należy wyjaśnić, iż dieta to pieniądze przeznaczone na koszty utrzymania pracownika w podróży służbowej (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego - Wydawnictwo Naukowe PWN - Warszawa 2003 str. 612). Wobec tego, że w objętym w umowie agencyjnej okresie A.J. przebywał w delegacji służbowej w Rosji w celu wykonania określonego przez pracodawcę ("M.") zadania to na zakładzie pracy ciążył obowiązek wypłaty pracownikowi diety i zwrot kosztów noclegów, przejazdów, dojazdów i innych udokumentowanych kosztów. Natomiast na skarżącej spółce ciążyły koszty, które wynikałyby z oddzielnych rachunków, a z których wynikałby związek przyczynowy między tym wydatkiem a przychodem. Mając na względzie fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w stopniu, któryby miał istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. s. J. Rypina s. A. Hanusz s. E. Radziszewska - Krupa

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło