III SA/Wa 1036/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-09

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mimo wezwania, nie przedstawił szczegółowych informacji o swojej sytuacji finansowej, w tym wyciągów bankowych czy zeznań podatkowych, co uniemożliwiło ocenę jego rzeczywistej kondycji finansowej. Sąd uznał, że samo oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach jest niewystarczające, zwłaszcza przy dochodach gospodarstwa domowego wynoszących 27 000 zł brutto miesięcznie.
Stan faktyczny
Skarżący G.Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości w ramach skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, potwierdził wniosek, podając ograniczone informacje o swojej sytuacji finansowej, w tym dochody gospodarstwa domowego w wysokości 27 000 zł brutto miesięcznie, posiadanie mieszkania o powierzchni 170 m.kw. oraz trudności w realizacji zobowiązań z powodu działań egzekucyjnych. Nie przedstawił jednak wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi bankowe czy zeznania podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA (spr) Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r na posiedzeniu niejawnym wniosku G.Z. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G.Z. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie G. Z. (dalej jako strona lub skarżący), w skardze kasacyjnej z 6 czerwca 2014 r. wniósł o zwolnienie od opłat sądowych w całości. Następnie, w wykonaniu wezwania Sądu z 17 czerwca 2014 r., wniosek ten potwierdził w formularzu PPF z 26 czerwca 2014 r., w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu poinformował o tym, że: - na skutek działań egzekucyjnych organów podatkowych może tylko w ograniczonym zakresie realizować podstawowe zobowiązania; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z zoną i dwoma córkami (ur [...] r i [...] r); - posiada mieszkanie o pow. 170 m.kw.; - miesięcznie osiąga wraz z żoną kwotę 27 tys zł brutto. Pozostałych informacji, o które zwrócił się Sąd w wezwaniu z 17 czerwca 2014 r, m.in. o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych, odpisów zeznań podatkowych, zestawienia dochodów, kalkulacji kosztów życia, skarżący nie nadesłał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270 - zwanej dalej: "P.p.s.a."), stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak wskazano stronie w wydanych względem niej postanowieniach z 11 czerwca 2013 r, III SA/Wa 415/13 i z 1 października 2013 r, II FZ 705/13, jest zapewnienie realizacji prawa do sądu osobie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinny wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Skoro skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, to powinien spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skutkiem obowiązywania przywołanego przepisu jest to, że informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Zdaniem Sądu, przyznanie prawa pomocy jako odstępstwa od zasady, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi kasacyjnej w wysokości ok. 250 zł (zarządzenie z 12 czerwca 2014 r) i w odniesieniu do tej kwoty należy badać sytuację finansową skarżącego i jego zdolność do uiszczenia tej kwoty. Zasadność i warunki przyznania stronie prawa pomocy były już, przy zbliżonej kondycji majątkowej skarżącego, rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA). NSA zauważył, że w sytuacji, kiedy G. Z. uchylił się od złożenia dokumentacji mogącej zobrazować jego sytuację majątkową, samo złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach jest niewystarczające do dokonania oceny sytuacji finansowej strony, gdyż sąd nie może oprzeć się na gołosłownych oświadczeniach skarżącego (postanowienie z 26 czerwca 2014 r I FZ 189/14, CBOSA). Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny był uprawniony do uznania, że sytuacja majątkowa skarżącego nie została wyjaśniona, a w konsekwencji, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem NSA, jeżeli G.Z. nie dostarczył wymaganych dokumentów, nie podjął nawet próby częściowego wypełnienia wezwania, czyli - uchylił się od podania danych dotyczących dochodów i wydatków - to ocena sądu jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej (postanowienie z 26 czerwca 2014 r I Fz 190/14, z 28 listopada 2014 r II Fz 984/13 CBOSA). Sąd zauważa, że skarżący nie wskazał ani nie uprawdopodobnił żadnych przyczyn, dla których z dochodu gospodarstwa domowego w wysokości 27000 zł miesięcznie nie jest w stanie wygospodarować środków na wymagalne w sprawie koszty sądowe we wskazanej powyżej wysokości. Mając to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło